0912 699 269

Công ty phần mềm ứng dụng Hà Nội - HanoiSoft

Thư viện cộng đồng

Liên hệ: 0912 699 269  Đăng nhập  Đăng ký

Hướng Dẫn Quảng Cáo Facebook Hiệu Quả

Khi nói đến quảng cáo trên các phương tiện truyền thông xã hội, Facebook luôn chiếm vị trí đầu tiên. Với trung bình 1,4 tỷ người hoạt động mỗi ngày, nhiều cá nhân, tổ chức coi Facebook là nền tảng quảng bá chiến lược cho sản phẩm, dịch vụ của mình. Quảng cáo Facebook là loại hình tiếp thị rẻ tiền và dễ theo dõi nhất trong các phương thức quảng cáo trực tuyến. Hơn nữa, người dùng hoàn toàn có thể tùy chỉnh và kiểm soát được các vấn đề liên quan, điều quan trọng là ở chỗ bạn có biết làm thế nào để tối ưu hóa nó hay không? Kinh nghiệm chạy quảng cáo trên Facebook hiệu quả 1. Có mục tiêu rõ ràng Để có thể chạy quảng cáo Facebook thành công, trước tiên bạn phải trả lời câu hỏi này: Bạn chạy quảng cáo để làm gì? Bạn muốn tăng số lượng người theo dõi? Tăng doanh số? Tăng tỉ lệ tương tác? Cho dù mục đích của bạn là gì đi chăng nữa, thì Facebook cũng đều có thể đáp ứng được. Trang đầu tiên bạn nhìn thấy khi bắt đầu thiết lập quảng cáo Facebook là đây: Facebook cũng đưa ra rất nhiều tùy chọn mục tiêu quảng cáo khác nhau để bạn lựa chọn, mỗi mục tiêu lại tương ứng với những hành động khác nhau. Nếu bạn muốn nhiều người click vào website của mình, thì hãy chọn mục tiêu tăng traffic. Tương tự như vậy, nếu như bạn muốn bán được nhiều hàng, thì hãy chọn mục tiêu tăng tỷ lệ chuyển đổi. Và nếu muốn nhiều người đăng ký, tham gia sự kiện, bạn có thể chạy quảng cáo phản hồi sự kiện. Có một mục tiêu cụ thể trong tâm trí sẽ giúp bạn xác định sự thành công của quảng cáo. Đây cũng là một trong các mẹo chạy quảng cáo Facebook hiệu quả, được nhiều chuyên gia, người chạy quảng cáo Facebook sử dụng trước khi Set up một chiến dịch quảng cáo bất kỳ. Để có thể thiết lập mục tiêu chạy quảng cáo Facebook phù hợp, bạn cần có cái nhìn tổng quan về thị trường kinh doanh, số lượng đối thủ cạnh tranh, những yếu tố tác động đến mục tiêu,.... Và những danh mục bài viết trong chuyên mục "chia sẻ kinh nghiệm" của Codon.vn là tất cả những gì bạn cần để tổng hợp thông tin và đưa ra mục tiêu cho riêng mình. 2. Nhắm đúng đối tượng khách hàng mục tiêu Theo thống kê mới nhất của Facebook, gã khổng lồ công nghệ này hiện đã có tới 1,59 tỷ người dùng hoạt động hằng ngày. Hầu như mỗi người đều có cho mình một tài khoản Facebook, từ người làm kinh doanh cho tới học sinh, sinh viên. Do vậy, dù cho khách hàng mục tiêu của bạn là ai đi chăng nữa, thì chắc chắn họ cũng đều sử dụng Facebook. Cũng do số lượng người dùng lớn như vậy mà chỉ đăng bài lên Facebook thôi là chưa đủ để biến người dùng thành khách hàng tiềm năng. Và, nếu như còn chưa biết đối tượng khách hàng mục tiêu của mình là ai, thì bạn có thể bắt đầu với những tùy chọn như tất cả người dùng trên Facebook (Everyone on Facebook), người kết nối với trang của bạn (People connected to your Page) hoặc đối tượng tùy chỉnh (A Custom Audience). Tất cả người dùng trên Facebook là tùy chọn cơ bản nhất, và bạn có thể thu hẹp dần phạm vi bắt đầu từ đây. Nếu như đã Page của bạn đã có một số lượng người Like và theo dõi nhất định, thì bạn có thể chọn những người đã kết nối với Page của bạn làm đối tượng mục tiêu. Trong trường hợp không có nhiều người theo dõi nhưng bạn lại có một danh sách khách hàng, thì lựa chọn cuối cùng - đối tượng tùy chỉnh sẽ là sự lựa chọn tốt nhất. Nhắm đúng đối tượng khách hàng cũng là một yếu tố quan trọng để tối ưu hóa, giảm chi phí quảng cáo. Nếu bạn đang tìm kiếm cách tối ưu hóa quảng cáo Facebook, bạn đã đến đúng nơi. Nhấp vào link bài viết, bạn sẽ nhanh chóng nắm được các mẹo, thủ thuật tối ưu hóa quảng cáo tốt nhất hiện nay. 3. Sử dụng hình ảnh bắt mắt Một hình ảnh đẹp có giá trị bằng hàng ngàn từ ngữ. Khách hàng của bạn sẽ lập tức bỏ qua quảng cáo mà không thèm đọc nếu như nó không có hình ảnh đẹp mắt. Lúc này, kinh nghiệm chạy Facebook ads yêu cầu sử dụng những hình ảnh chất lượng cao, màu sắc bắt mắt để thu hút khách hàng ngay từ cái nhìn đầu tiên. Hình ảnh tốt nhất là hình ảnh có liên quan mật thiết đến doanh nghiệp của bạn cũng như đối tượng khách hàng tiềm năng. Ví dụ, nếu như bạn bán đồ dùng nhà bếp cho những cặp vợ chồng mới cưới, thì hình ảnh những em bé xinh xắn đang chơi đồ dùng nấu ăn sẽ giúp bạn thu hút sự chú ý của đúng đối tượng tiềm năng. Ngoài ra, sử dụng video cũng là một trong các kinh nghiệm chạy quảng cáo Facebook hiệu quả mà bạn có thể sử dụng. Video có thể truyền tải nhiều thông điệp hơn là hình ảnh. Cộng với tính năng tự động phát của Facebook, thì bạn sẽ có thể thu hút sự chú ý của nhiều người dùng hơn. Tuy nhiên, cần phải đảm bảo rằng video của bạn không phụ thuộc quá nhiều vào phần âm thanh bởi có tới hơn 85% video Facebook bị tắt tiếng khi xem. Trong quá trình chạy quảng cáo, có đôi lúc tài khoản quảng cáo của bạn sẽ bị gắn cờ, phạt vi phạm vì không tuân thủ đúng chính sách quảng cáo từ Facebook. Lúc này, để quảng cáo hoạt động trở lại, bạn cần sửa đổi quảng cáo, làm kháng nghị quảng cáo Facebook bị từ chối,.., và gửi về đội ngũ quản trị Facebook. Để biết thêm nhiều cách khắc phục tài khoản quảng cáo bị khóa ở bài viết làm gì khi tài khoản quảng cáo Facebook bị khóa của Codon.vn. 4. Tối ưu hóa phần nội dung quảng cáo Thủ thuật chạy quảng cáo Facebook hiệu quả yêu cầu nội dung quảng cáo phải có đủ cả 3 yếu tố: thu hút sự chú ý, làm tăng giá trị của sản phẩm, và có lời kêu gọi hành động. Phần đầu tiên sẽ là yếu tố quyết định xem liệu người dùng có nên đọc quảng cáo của bạn hay không. Nếu ngay từ những câu đầu tiên mà người dùng đã không tìm được thứ gì đó hay ho, thì họ sẽ bỏ qua bạn ngay lập tức. Sau khi đã thu hút được sự chú ý của người xem, bạn cần phải cho họ thấy những lợi ích mà họ sẽ nhận được. Phần này sẽ đóng vai trò quyết định và là động lực để người xem thực hiện hành động. Lời kêu gọi hành động (call to action) là những gì mà bạn muốn người xem thực hiện. Bạn muốn họ mua hàng, click vào website, đăng ký email marketing, .....? Lời kêu gọi phải thật rõ ràng và mạch lạc thì mới có thể thôi thúc hành động của người xem. (Bạn đọc có thể tìm hiểu tổng quan thông tin về call to action trên Wikipedia theo đường dẫn này) 5. Quảng cáo một cách tự nhiên Không ai thích xem quảng cáo cả. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng người dùng từ chối làm những gì mà người khác cố gắng thuyết phục họ. Vậy nên, bí quyết chạy quảng cáo Facebook thành công nằm ở chỗ, bạn phải tạo cho người đọc cảm giác như không phải là họ đang xem một quảng cáo. Mục đích của bạn là để người xem tự mình hiểu được giá trị của sản phẩm chứ không phải là để bạn nói cho họ biết điều đó. Ngoài ra, thay vì nói về những tính năng của sản phẩm, hãy nói về những giá trị của nó với người dùng, rằng cuộc sống của họ sẽ thay đổi, tốt đẹp hơn như thế nào với sự có mặt của sản phẩm, dịch vụ của bạn. 6. Đầu tư ngân sách cho quảng cáo Facebook là nền tảng đòi hỏi bạn phải có một số tiền kha khá để chạy quảng cáo. Nói cách khác, số tiền mà bạn dành cho quảng cáo càng nhiều, thì sẽ càng có nhiều người tiếp cận được với quảng cáo của bạn. Như vậy, để có thể chạy quảng cáo thành công, kinh nghiệm chạy Facebook ads chỉ ra rằng bạn cần đầu tư một số tiền lớn để chi trả cho nó. Để bắt đầu chiến dịch quảng cáo Facebook, bạn phải xác định giá thầu cho mỗi lần nhấp và ngân sách chạy quảng cáo hàng ngày, hàng tháng. Hiệu quả quảng cáo lúc này phụ thuộc vào khả năng cạnh tranh của các từ khóa của bạn và chất lượng nội dung của quảng cáo. Chi phí chạy quảng cáo có thể giảm nếu bạn biết các mẹo tối ưu quảng cáo Facebook . (Xem thêm mẹo giảm chi phí quảng cáo Facebook hiệu quả ở đây) Rất khó để nói số tiền trung bình dành cho quảng cáo Facebook là bao nhiêu. Mức giá mà bạn cần phải trả còn tùy thuộc vào rất nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm quy mô công ty, mức giá của sản phẩm mà bạn quảng cáo, phạm vi đối tượng khách hàng tiềm năng, và mục tiêu ROI của bạn. Các công ty nhỏ thường có ngân sách nhỏ hơn các doanh nghiệp lớn. Một công ty bán đồ nội thất không thể hy vọng chi phí quảng cáo cũng nhỏ như một cửa hàng bán kẹo ngọt được. Nếu như đang chạy quảng cáo Facebook nhưng cảm thấy không hiệu quả, bạn có thể tham khảo những kinh nghiệm chạy quảng cáo Facebook mà Codon.vn giới thiệu trên đây. Đặc biệt, khi đang đi thuê chạy quảng cáo hay tự chạy quảng cáo, nắm được những kinh nghiệm, mẹo chạy quảng cáo Facebook này và điều chỉnh lại quảng cáo của mình, hiệu quả quảng cáo, tỷ lệ chuyển đổi quảng cáo của bạn sẽ được cải thiện một cách tích cực. Với tất cả những kinh nghiệm chạy quảng cáo Facebook trên đây, bạn có thể học và áp dụng vào chiến lược quảng cáo Facebook, Marketing online của cá nhân, công ty hoặc sử dụng để trả lời các câu hỏi phỏng vấn tuyển dụng cho vị trí Marketing Facebook. Nếu đang có dự định tìm việc, thay đổi công việc ở vị trí Facebook Ads, bạn cũng cần tìm hiểu thêm các câu hỏi phỏng vấn thường gặp và cách trả lời. Dưới đây là cách trả lời câu hỏi mục tiêu nghề nghiệp, một trong những câu hỏi mà nhà tuyển dụng thường xuyên đặt ra cho ứng viên mà bạn cần nắm được. Mời các bạn đón đọc Hướng Dẫn Quảng Cáo Facebook Hiệu Quả của tác giả James Scherer & Trần Hải Thủy (dịch).

Nguồn: dtv-ebook.com

Đọc Sách

Kỹ Năng Thuyết Trình
Dù là một nhà hùng biện giàu kinh nghiệm hay một diễn giả mới vào nghề, quyển sách "Kỹ năng thuyết trình" này sẽ là một cẩm nang bổ ích giúp bạn hoàn thiện kỹ năng thuyết trình của bản thân. Trong quyển sách này, bạn sẽ tìm thấy những phương pháp luyện tập hữu ích để thuyết trình thành công, thông qua những hướng dẫn chi tiết trong từng công đoạn, như lập kế hoạch, lựa chọn các hình thức hỗ trợ về hình ảnh - âm thanh, xử lý những câu hỏi từ cử toạ.... Ngoài ra, quyển sách còn đưa ra 101 lời khuyên hữu ích và quan trọng giúp bạn có được sự tự tin cần thiết để xử lý hiệu quả những vấn đề trong công việc hằng ngày. Phần bài tập cuối sách sẽ giúp bạn tự kiểm tra và đánh giá sự tiến bộ của bản thân qua mỗi lần thuyết trình. Quyển sách này sẽ là một cẩm nang hướng dẫn thiết thực cho những ai đang làm công tác quản lý cũng như những ai quan tâm đến việc thuyết trình hiệu quả. Mục lục: Lời giới thiệu Chuẩn bị buổi thuyết trình Xác định mục tiêu Tìm hiểu về cử toạ Xử lý các vấn đề tổ chức Nắm rõ địa điểm Xác định rõ mục tiêu Thu thập tài liệu Sắp xếp các ý chính Soạn thảo bài thuyết trình Sử dụng các phương tiện hỗ trợ nghe-nhìn Thực tập Chuẩn bị về hình thức và tâm lý Tự tin vào bản thân Phân tích dáng vẻ bên ngoài Xây dựng hình ảnh cơ thể tích cực Cải thiện giọng nói Giải toạ trạng thái căng thẳng Trình bày hiệu quả bài thuyết trình Kiểm soát sự căng thẳng của bản thân Thuyết trình một cách tự tin Kết luận đạt hiệu quả cao Kiểm soát cử tọa Xét đoán tâm trạng của cử tọa Xử lý các câu hỏi Ứng phó với sự đối ngịch Đánh giá kỹ năng thuyết trình của bản thân Mời các bạn đón đọc Kỹ Năng Thuyết Trình của tác giả Tim Hindle.
28 Ngày Chuẩn Bị Cho Cuộc Sống Tốt Đẹp Hơn
Cuộc sống của bạn là món quà quý giá nhất mà bạn được sở hữu. Nếu lúc nào bạn cũng bất mãn và cảm thấy thiếu thốn, là bạn đã tự đánh mất món quà tuyệt vời này. Hãy sống vui vẻ và tập trung vào những mục tiêu, những suy nghĩ tích cực cho đến khi chúng trở thành phản ứng tự phát trong bạn. Khi làm được điều này, bạn sẽ tìm thấy sự an bình nội tâm, và niềm vui sẽ là mật ngọt rót đầy cuộc đời bạn. 28 Ngày Chuẩn Bị Cho Cuộc Sống Tốt Đẹp Hơn - một cuốn sách giúp bạn tạo lập sinh lực dồi dào để bắt đầu một cuộc sống mới – nơi không còn những bon chen ích kỷ, sự ghen ghét, đố kỵ mà chỉ có lòng khoan dung và sự thấu hiểu. *** 28, 28, 28…. 28 28 có gì đặc biệt ? Có gì ý nghĩa? Sẽ đặc biệt khi bạn đọc  “ 28 ngày chuẩn bị cho cuộc sống tốt đẹp hơn của Sandra Anne Taylor” và trở nên ý nghĩa khi mỗi ngày bạn lên mục tiêu, làm theo cuốn sách hướng dẫn. “Cuộc sống của bạn là một món quà quý nhất mà bạn nhận được. Nếu lúc nào cũng bất mãn và cảm thấy thiếu thốn, bạn sẽ tước đi món quà tuyệt vời khỏi tay mình . Nó giống như bạn đặt một viên kim cương tuyệt đẹp trong ngăn kéo trong khi điên cuồng lao vào tìm kiếm một viên kim cương giả”. Hành văn ngắn gọn, mộc mạc nhưng chân thành, sâu sắc đó là điều đầu tiên mà mình muốn nói khi nhắc đến “28 ngày chuẩn bị cho cuộc sống tốt đẹp hơn”. 28 ngày tương ứng với 28 chủ đề, 28 bài học, 28 câu hỏi. Chủ đề cuộc sống, bài học hành động, câu hỏi  suy nghĩ. Cứ đọc và cứ học, đọc bạn sẽ thấy đặc biệt, học bạn sẽ cảm thấy ý nghĩa. Cuốn sách không chỉ nhắc nhở những điều cơ bản về cách làm người mà còn giúp chúng ta biết vui vẻ ra sao trước những bộn bề, lo toan của cuộc sống, hạnh phúc thế nào trong cảnh bom chen, lòng đố kỵ. 28 ngày chuẩn bị cho cuộc sống cho cuộc sống tốt đẹp hơn, tốt đẹp ngay thôi nào: Ngày thứ nhất: Ý thức hơn Ngày thứ 2: Từ bỏ tiêu cực Ngày thứ 3: Nâng cao khả năng âm thanh Ngày thứ 4: Năng lực cá nhân Ngày thứ 5: Sự vận động Ngày thứ 6: Xác định mục tiêu cảm xúc của bạn Ngày thứ 7: Xác định cuộc đời của bạn Ngày thứ 8: Hành động Ngày thứ 9: Tinh thần lạc quan Ngày thứ 10: Yêu chuộng bản thân Ngày thứ 11: Chấp nhận chính mình Ngày thứ 12: Bỏ qua khuyết thiếu Ngày thứ 13: Bình thản thư giản Ngày thứ 14: Sức mạnh của tình yêu Ngày thứ 15: Vui sống Ngày thứ 16: Con đường đáng tôn vinh Ngày thứ 17: Mục đích cá nhân Ngày thứ 18: Lựa chọn và kết quả Ngày thứ 19: Nghệ thuật từ bỏ Ngày thứ 20: Sống trong “thần khí” Ngày thứ 21: Nhận thức sâu sắc Ngày thứ 22: Sức mạnh niềm tin Ngày thứ 23: Gía trị đích thực Ngày thứ 24: Sống trong hiện tại Ngày thứ 25: Sự mong đợi và kỳ vọng Ngày thứ 26: Nhanh chóng thay đổi nhận thức Ngày thứ 27: Lòng sùng kính trái tim Ngày thứ 28: Tinh thần phục vụ Mỗi ngày cuốn sách đều nêu rõ “mục tiêu” sau đó lắng đọng trong những phút giây “suy ngẫm” để rồi hành động qua “các bài tập củng cố”. Chỉ cần bạn kiên trì, lặp đi lặp lại hàng ngày, hết 28 ngày, bạn lại quay lại những chủ đề, những bài học, những suy nghĩ đó, nhất định bạn sẽ thành công, cuộc sống  tốt đẹp luôn chờ đợi bạn. *** Điều đầu tiên rất có thể bạn cảm thấy khi đọc tựa cuốn sách 28 ngày chuẩn bị cho cuộc sống tốt đẹp hơn (tác giả Sandra Anne Taylor) có lẽ là chút hoài nghi rằng liệu ngần ấy thời gian có đủ để tự thực hiện một phần việc không hề đơn giản vậy? Nhưng có lẽ cũng chính thắc mắc ấy sẽ thôi thúc mở trang sách và thậm chí thực hành những nội dung trong đó. Sách gồm 28 chủ đề tương ứng 28 nội dung để bạn hành động từng ngày. Bạn sẽ bắt đầu bằng việc xác định mục tiêu trong cuộc sống, suy ngẫm cách ứng xử, các hoạt động củng cố và khẳng định lại những điều đã học trong ngày. Bạn không nhất thiết phải tuần tự theo từng ngày, người đọc có thể tự chọn cho mình một chủ để quan tâm nhất và thực hiện theo hướng dẫn. “Tôi chịu trách nhiệm với chính cuộc đời mình. Tôi hành động mỗi ngày. Dù mất gì tôi sẽ vẫn kiên gan, bền chí” - Sandra Anne Taylor. Trong chủ đề Ngày thứ 8 hành động, phần Suy ngẫm khẳng định: “Hành động là chất xúc tác sẽ đốt cháy các khát vọng của bạn. Nếu mục tiêu kia là quan trọng đối với mình, bạn phải tiến thẳng đến nó, đặt lên ưu tiên hàng đầu mỗi ngày”. Các hoạt động củng cố đưa ra phương pháp: “Xây dựng các mục tiêu trước mắt cũng như lâu dài. Hãy làm với sự kỳ vọng vui sướng". Chuỗi hành trình trong cuốn sách là chuyến đi tìm câu trả lời của mỗi người qua những việc làm, suy nghĩ hằng ngày. Nó nhắc lại những điểu cơ bản về cách làm người, cách sống mà chúng ta đã quên lãng sau bao xáo trộn, lo toan thường ngày. 28 ngày chuẩn bị là 28 ngày bạn vừa đấu tranh với những thói quen cố hữu không tốt của bản thân, vừa cố gắng thực hiện những thói quen tốt vừa hình thành. Đó là quá trình từ suy nghĩ đến hành động mà mỗi người phải vượt qua bằng lòng tự trọng và niềm tin. Không cần phải chú ý nhiều đến câu chữ vì mỗi ý trong cuốn sách giống như lời khuyên của tác giả với bạn đọc. Nó khơi gợi lại niềm tin đã bị hao hụt bấy lâu, chứng minh thật rõ ràng, mạch lạc những suy nghĩ hoài nghi về bản thân mỗi người. Cách hành văn gãy gọn, đôi khi hối thúc và kiên quyết của tác giả khiến khi nghiền ngẫm bạn sẽ cảm nhận như đang gặp phải người hướng dẫn đầy nghiêm khắc nhưng cũng thật tận tâm. Tuy không có những mẩu chuyện minh họa, những lời kể sâu lắng nhưng cuốn sách đã đến với bạn đọc bằng những gì mộc mạc, cô đọng nhất.   Mời các bạn đón đọc 28 Ngày Chuẩn Bị Cho Cuộc Sống Tốt Đẹp Hơn của tác giả Sandra Anne Taylor.
Trò Đùa Của Sự Ngẫu Nhiên - Giải Mã Bí Ẩn Quanh Những Điều Tình Cờ
Trò đùa của sự ngẫu nhiên là cuốn sách viết về những lối tư duy sai sót trong nhận thức của con người. Đây là cuốn sách đầu tiên trong series “Incerto” (Tính bất định) của Nassim Nicholas Taleb. Trong cuốn sách này, Taleb nêu ra các thiên kiến sai lầm của con người về sự ngẫu nhiên. Theo đó, con người thường: 1. Đánh giá quá cao quan hệ nhân – quả. Ví dụ, người thành công do họ từng thành công trong quá khứ và thường vô thức bắt chước theo một số đặc điểm mà họ ngộ nhận rằng điều này mang đến thành công. 2. Lý giải thế giới theo cách dễ hiểu hơn thực tế. Luôn cố gắng giải thích những điều ngẫu nhiên không phải là ngẫu nhiên. Hai thiên kiến trên được lồng ghép, chia tách một cách tinh tế thông qua ba phần: 1. Lời cảnh báo của Solon: Lịch sử và thuộc tích khó nắm bắt của các sự kiện hiếm gặp (thiên nga đen). Đồng thời phân tích những tác động nặng nề của các sự kiện hiếm gặp trong cuộc sống và trên thị trường 2. Những con khỉ và chiếc máy đánh chữ: Trình bày những thiên kiến xác suất mà tác giả ghi nhận được trong sự nghiệp, bao gồm, thiên kiến kẻ sống sót, thiên kiến méo mó về xác suất và sự ngẫu nhiên. 3. Sáp trong tai: Quá trình đương đầu với sự bất định của con người và một vài mánh khóe để vượt qua. *** [REVIEW SÁCH - TRÒ ĐÙA CỦA SỰ NGẪU NHIÊN] Bóc mẽ những góc khuất mù quáng ăn sâu trong lối tư duy luẩn quẩn của con người ngày nay Trò đùa của sự ngẫu nhiên là cuốn sách viết về những lối tư duy sai sót về sự ngẫu nhiên trong nhận thức của con người. Đây là cuốn sách đầu tiên trong series “Incerto” (Tính bất định) của Nassim Nicholas Taleb - bộ sách đã khơi mào cho cuộc chiến bất tận giữa sự thật trần trụi “99.9% thành tích đạt được là nhờ vào tình cờ và may mắn” thay vì những tổng thống tai to mặt lớn hay các vị CEO, chuyên gia cao cấp có sức mạnh khuynh đảo thị trường trên phố Wall - những người giàu có nhờ vào tài trí thiên bẩm, bộ não sắc sảo hay sự nỗ lực chăm chỉ. Bộ series sách này với những đại diện xuất sắc như Trò đùa của sự ngẫu nhiên (Fooled by Randomness) – một trong 75 cuốn sách thay đổi tư duy ấn tượng nhất mọi thời đại (Fortune) hay Thiên nga đen (The Black Swan) – Top 12 cuốn sách có ảnh hưởng nhất kể từ Thế chiến 2 do The Sunday Times bình chọn, đã giúp tên tuổi Nassim Nicholas Taleb không còn xa lạ với hàng triệu triệu độc giả trên thế giới. Người mà chuyên bóc mẽ những góc khuất mù quáng vốn ăn sâu bén rễ trong tư duy con người ngày nay.   Cuốn sách này không phải một luận thuyết, và càng không phải công trình khoa học. Ông muốn cuốn sách của mình gần gũi hơn với người đọc, nhưng dưới áp lực của bạn bè và độc giả, qua các lần tái bản, ông đã phải bổ sung thêm phần tài liệu tham khảo và công trình có liên quan. Phương châm của ông là muốn trêu chọc những người đề cao quá mức bản thân và lượng kiến thức của mình. Bằng ví dụ đầu tiên là trong thế giới kinh doanh, khi mà công chúng thường xuýt xoa với khối tài sản hàng trăm tỷ đô – la của những người thành công đỉnh cao. Nhưng nếu xét ở khía cạnh xác suất để có được thành công như vậy, thật không khó để tìm thấy một vài người đạt thành tích xuất sắc nhờ khả năng kinh doanh may mắn (yếu tố thiên thời địa lợi). Tương tự, giả sử có một tỷ con khỉ cùng tập đánh máy, sẽ có khả năng tìm thấy một con khỉ hoàn thành xuất sắc phiên bản sử thi Odyssey. Điều này không đồng nghĩa với việc con khỉ đó có năng lực sáng tác ra một tuyệt phẩm tương tự Odyssey. Do đó, nếu chỉ nhìn thấy vài cá thể thành công mà quy chụp cho tất cả, bỏ qua yếu tố tỷ lệ trên quy mô thì chúng ta đang bị xác suất che mắt. Trò đùa của sự ngẫu nhiên đã đưa ra vô vàn những ví dụ cho thấy con người dễ bị sự ngẫu nhiên giăng bẫy như thế nào, cái bẫy đến từ chính sự tự tin đến mức ngạo mạn về kiến thức cá nhân của bản thân họ. Sự am hiểu không đến nơi đến chốn về xác suất, tính bất định và mức độ rủi ro đã đẩy chúng ta rơi vào vòng luẩn quẩn trong nhận thức. Sự thành công lâu dài của một nhà giao dịch “bảo thủ”, chấp nhận khoản lỗ nhỏ để duy trì phần thắng chung cuộc to hơn, đối lập với tình trạng sớm nở tối tàn của các nhà đầu tư háo thắng, chuyên thực hiện những giao dịch lãi to đi kèm với rủi ro lớn (một số nhà đầu tư bị bật bãi còn không tin mình mắc sai lầm). Hay giữa một nha sĩ “cực kỳ giàu có” tại thị trấn nhỏ so với tình trạng bấp bênh của những ngôi sao nhạc Rock xa hoa, các doanh nhân sưu tập máy bay tại các thành phố lớn. Một nhà giao dịch mới nổi, ngông cuồng có thể được xem là nhân tài đầu tư khi kiếm được 80 triệu đô la cho ngân hàng nhưng lại có thể sa tay làm thiệt hại 300 triệu đô la chỉ trong một mùa hè. Sự đối nghịch này đến từ một nguyên nhân cơ bản: rủi ro lớn xuất hiện bất chợt có thể quét sạch nỗ lực tích cóp từ nhiều năm trước. Là một cây bút lạnh lùng và có phần chua ngoa, Taleb chỉ mặt đặt tên những “tri thức vô học” viết ra những cuốn sách theo kiểu “Tư duy triệu phú” hoặc kiểu Những công thức thành công vốn được quảng bá nhan nhản trên thị trường. Những tri thức giả hiệu này đang nhận thức sai về bản chất của vấn đề làm giàu, cái mà thậm chí tác giả của một quyển sách đã phải nghiên cứu 1,000 triệu phú để đưa ra được nhận định rằng: các đúc kết theo kiểu chăm chỉ và kiên trì là tố chất cần có của những triệu phú. Nhưng thực tế là gì? Đó là hàng triệu triệu ông chủ rất chăm chỉ, kiên trì và kết quả là lụi bại trắng tay. Hoặc nếu như mạo hiểm là tiền đề của thành công thì cũng có một con số không đếm xuể những doanh nghiệp phá sản vì lý do yêu mạo hiểm. Trong lĩnh vực y khoa, tình trạng ngộ nhận giữa ý nghĩa các con số thống kê cũng có thể dẫn đến những hậu quả tai hại. Một bệnh nhân ung thư ác tính sẽ bớt tuyệt vọng khi phát hiện ra sự khác nhau giữa trung vị thời gian sống thêm 8 tháng so với thời gian sống trung bình dài hơn. Theo Taleb, khái niệm trung vị được sử dụng trong y học không mô tả được phân phối xác suất. Cuốn sách này hàm chứa những suy nghĩ mộc mạc gan góc của tác giả, nó loại bỏ tất cả những thứ tri thức đi vay mượn, để tạo nên sự riêng biệt. Nhấn mạnh trong nó là thuật toán của sự ngẫu nhiên, được thì được tất hoặc không có gì cả. Trò đùa của sự ngẫu nhiên về uy tín không thể so với Thiên nga đen (cùng tác giả) nhưng cũng dọn đường để Thiên nga đen ra đời. Chỉ vì không thể tìm thấy cá thể thiên nga đen trong hàng vạn thiên nga trắng, chúng ta cũng không thể đoan chắc rằng thế giới không tồn tại thiên nga đen. Sự kiện hiếm gặp này có giá trị phủ định toàn bộ kết luận như đinh đóng cột trong cách thức con người nhìn nhận thế giới.   Mời các bạn đón đọc Trò Đùa Của Sự Ngẫu Nhiên - Giải Mã Bí Ẩn Quanh Những Điều Tình Cờ của tác giả Nassim Nicholas Taleb.
Một Cách Để Của Cho Con
MỘT CÁCH ĐỂ CỦA CHO CON Muốn cho con cái sau có quyền cao chức trọng, nhà ngói cây mít, ao cả ruộng liền là lẽ thường tình của mọi người. Vị lòng ước ao ấy mà lắm người chắt bóp từng đồng, dè sẻn từng li, ăn nhịn để dành, mong gây dựng cho con cái mai sau. Tuy phải khó nhọc, hoặc dầm nắng dãi mưa, hoặc chân bùn tay lấm, hoặc chèo non vượt biển, mà miễn kiếm được dư dật ít nhiều dành dịn nay tí mai tí, lâu dần thành tiền đống để lại cho con làm vốn liếng là cũng không há răng hở môi phàn nàn chi cả. Có khi thương con quá, đến nỗi không nỡ trái ý, muốn sao cho vậy, không dám bắt học hành, sợ con phải nhọc mà thường nghĩ thầm rằng : ngày nay là buổi kim tiền thiết huyết, nay ta dành dịn có tiền thì nhờ oai đồng bạc dẫu đổi trắng thay đen còn được, huống chưng là lo danh phận cho con, tưởng dễ như dở bàn tay có khó gì. Vả chăng đến khi con ta nhớn khôn lên, sẵn đã có vốn liếng nó làm ruộng đi buôn, làm gì chả đủ được sung-sướng, tội gì bắt nó vùi đầu vào quyển sách suốt ngày cho mệt thân nó. Mà lại lắm người văn hay chữ tốt nhưng vẫn cũng xác như vờ, sơ như rộng thì tội gì ta bắt con ta mỏi óc nhọc xác làm chi. Ôi ! Thương con đến thế thật không thương phải đường ! Cái lý tưởng để của chìm của nổi cho con còn hơn là cho con ăn học thật là sai lầm lắm lắm. Ta đã thấy bao nhiêu nhà trọc-phú chỉ lắm của nhiều tiền mà óc rỗng tếch, ngu si, dại dột, tròng vào chữ như xem vào tường, hay phải lừa đảo, người bảo phải chả theo, chỉ nghe kẻ nói dối, nên chẳng bao lâu phải mình trần chôn-chã, chơ thân cụ còn hai bàn tay trắng. Đến bấy giờ tiền hết gạo không lấy gì làm cách sinh nhai, tất phải xoay ra cách lường thầy phản bạn, dối-da gian-tham, nhân cách con người sao cho giữ được, còn nói chi đến sự chia bùi sẻ ngọt, báo đáp sinh thành. Nước đã đến chân, nhẩy sao cho kịp, vì cha mẹ lo không phải đường, tính chẳng ra lối mà dí đại họa cho con. Trông người phải ngắm đến ta, ta há chả nên lợi dụng cái nhầm của người mà định liệu cách để của cho con ta sau này thế nào cho phải đường ư. Ta nên nhận biết rằng, thế-kỷ ngày nay là thế-kỷ lý luật, khôn được dại thua, hớ hênh thiệt của, vô ý mất tiền, vì lắm kẻ hiểm thâm vô lại, dùng thiên phương bách kế, phép quỉ chước ma để bóc tước anh khờ, anh dốt, chẳng thương chi người dại, không xót gì kẻ ngu. Ngày xưa, người dốt nát đần độn nhưng chịu cằm cụi chũi đụt làm ăn thì còn giữ được của, nhưng ngày nay người dốt nát, kẻ ngu si khó giữ được của mà ăn ; cho nên ta phải lo trước nghĩ sau thế nào cho con ta sau này có thể cạnh tranh với người đời quỷ quyệt. Đi qua rừng rậm lắm loài ác thú, tất phải có khí giới mấy bảo toàn được tính mệnh ; ở đời quỷ quyệt, tất phải khôn giỏi mới có thể bảo hiểm được thân mình. Đành rằng cái khôn giỏi là những khí giới mạnh để hộ vệ cho người, nhưng tìm đâu thấy, lấy đâu được ? Xin đáp rằng : sự khôn giỏi hay ẩn núp trong những quyển sách tốt. Thực vậy, những sách tốt là những tiếng của bạn hiền khuyên nhủ êm đềm ta làm những điều hay, dạy dỗ ta ngọt ngào những nhẽ phải, miễn là ta biết kiên tâm bền chí mà học tập, vui lòng mà tuân theo là được. Thủa xưa, ông Drouot nhà nghèo cảnh khổ, chỉ nhờ có học mà nên khanh tướng, vẻ vang mày mặt rõ ràng mẹ cha ; bà Mạnh-mẫu, mẹ góa con côi, chỉ biết chăm cho con học hành mà được hiển vinh sung sướng, tiếng thơm để lại nghìn thu. Muôn nghìn người khác nhờ có học mà được vinh thân phì gia kể sao cho hết. Thế mới biết cổ-nhân nói : « Để nghìn vàng cho con không bằng dạy con một quyển sách », thật là có lý lắm. Vậy, bất cứ ta muốn sau này cho con làm nghề gì, trước hết ta nên cho học đến nơi đến chốn đã, mà nếu có thể cho học được thì những cách lối tắt đường ngang mong cho chóng được cái danh giá hão huyền, ta chớ nên dùng đến, vì nghề nào cũng vậy, làm ruộng, đi buôn, làm thợ, nếu có học rộng biết nhiều tất có cơ mở mang to tát được. Xem như những nhà nông công thương các nước văn-minh lập nên nghiệp nhớn, có danh tiếng lừng lẫy hoàn cầu, hầu hết là những tay cự phách trong làng nho, xuất thân ra đường thực-nghiệp, chứ những người vô học thức đương sao nổi những việc nhớn được. Nói tóm lại là hễ cho con học được đến nơi đến chốn, tức là để cho con cái của rất chắc chắn vậy. D.Q.H. *** 1) GƯƠNG-PHONG-TỤC Thiên-hạ mỗi nước có một phong-tục, mà trong nước cũng mỗi nơi có mỗi phong-tục. Những nhời ca-dao này tức là cái tinh thần hồn phách của thói tục trong nước hiện ra. Hễ thói tục hay thời có câu ca-dao hay, thói tục dở thì có câu ca-dao dở. Điều hơn nhẽ thiệt, kẻ dại người khôn, không sự gì là không đủ. Cũng là một cái gương cho người trong nước ta soi chung. Không cứ nhớn nhỏ giai gái, ai cũng nên đem cái gương này mà soi vào mình, điều hay thì nghĩ xem mình có được như thế không, điều dở thì xét xem mình có phải như thế không. Hay khen hèn chê, nào ai có búng miệng thiên-hạ. Tốt phô xấu đậy, chửa dễ mà che mắt thế-gian. Nhời ông bà cổ sơ nói, chẳng điều bỏ đi ; thực là một sự khuyên răn rứt thiết cho người ta, không phải là để nghêu ngao cho đỡ buồn mà thôi. Xưa kia ta chỉ học sách quốc-phong nước Tầu, thì chưa ai chép đến sách này. Từ khi có lối học mới thì ta mới biết cái thói tục của mình là sự cần hơn. Nên cũng đã một vài người có chí, chép nhặt lấy mấy nhời qua ở các miền quê, mà ghi làm quốc-phong của nước mình. Những sách ấy chép có ba lối : một là chép theo lối quốc-phong nước Tầu mà chia ra từng phủ từng huyện ; hai là theo lời ca mà chia loài mục, như là mục cây cỏ, mục núi sông ; ba là dịch nghĩa nhời ca làm câu thơ chữ nho, mỗi câu bốn năm chữ, như lối thơ quốc-phong nước Tầu. Mỗi sách mỗi lối cũng là có một ý kiến cả. Đến như sách này, là góp nhặt mọi nhời ca mà suy xét tình ý, xem câu nào ý gì sẽ lựa theo mà chia mục, cả thảy mười mục là ba mươi tám tiết, trước hết lấy sự luân-lý làm đầu, rồi đến các bực người, các giọng nói, nhân tình thế sự, khí đất tiết giời, gần từ trong nhà, xa đến ngoài nước, loài nào mục ấy, làm cho người xem mở sách thấy nghĩa ngay, còn những nhời chưa rõ là tình ý gì, mà nhời nhẽ hay, thì cũng chép phụ xuống cuối sách, gọi là ghi nhớ lấy nhời cổ tích mà thôi. Sách này là biên chép, không phải là đặt ra, nói hay nói dở là tự nhời người xưa, mà biết dở biết hay, thì ở lòng người xem sách, duy những nhời chua bàn, là người chép sách có phụ thêm ý mình, làm cho rõ nghĩa, song cũng phần nhiều là dẫn nhời phương-ngôn tục-ngữ là điển-tích cho rõ, là nói có sách mách có chứng, không dám tự ý riêng mà nói phải lấy một mình. Song nhời ca-dao trong một nước có nhẽ còn nhiều, sách này tuy rằng góp nhặt đã kỹ, nhưng mà tai mắt một người đã lấy đâu làm đủ được, vả lại các bài ấy phần nhiều là sao ở miệng người, không phải là có bản sẵn, nên dẫu so xét cũng chưa chắc đã khỏi sự sai nhầm, nếu sau này các ông biết rộng, có ý giúp vào, góp gió làm bão, như gấm thêm hoa, cho cái gương soi chung trong nước một ngày một tỏ, mà tai mắt chúng ta càng trông xa nghe rộng mãi ra, ấy là phần trông mong về những người thông thái. ĐOÀN-DUY-BÌNH Mời các bạn đón đọc Một Cách Để Của Cho Con của tác giả D.Q.H.