Liên hệ: 0912 699 269  Đăng nhập  Đăng ký

Trí Não Bất Bại

“Quá đát.” “Gần đất xa trời.” “Xế chiều.” “Hưu trí.” Những ngôn từ này cho thấy một sự ngộ nhận dai dẳng rằng tuổi tác là một trải nghiệm tiêu cực và tuổi già êm đẹp chẳng có gì khác ngoài việc làm chậm tiến trình suy thoái tất yếu của thân và tâm. Thật là sai lầm. Một số tặng phẩm quý giá nhất trong cuộc sống chỉ có thể đến bằng tuổi tác: Sự uyên bác, chẳng hạn, và sự tinh thông biết bao địa hạt kinh nghiệm khác của con người đều đòi hỏi hàng chục năm học hỏi. Tuổi tác là lúc con người đầy ắp những kinh nghiệm tích cực, và tuổi cao niên cũng là lúc để khai thác và thể hiện tiềm năng tích cực lớn lao mà mỗi chúng ta đều có, nhằm tiến hóa, thương yêu và hạnh phúc. Tất nhiên, tuổi tác cũng mang lại những thách thức và tổn thất..." Cuốn sách Trí Não Bất Bại (The Mature Mind) của tiến sĩ Gene D. Cohen là cuốn sách đầu tiên công bố một cách súc tích các khám phá đầy bất ngờ về não bộ và tuổi tác, mang lại tin vui thật sự cho những ai quan tâm đến hoạt động trí não, nhất là những người cao niên. Bằng lối mô tả thật cô đọng và đặc sắc về các thành tựu mới nhất của ngành thần kinh học, cùng với những câu chuyện minh họa lý thú và các ca nghiên cứu điển hình, ông đã giúp độc giả thay đổi hoàn toàn cái nhìn về tuổi tác và trí não, hiểu được bản thân và những người xung quanh, và có thể tự đề ra các chiến lược để hoàn thiện cá nhân. *** Trước tiên, tôi muốn cám ơn sự hỗ trợ và kiên nhẫn đầy ân cần từ gia đình tôi trong thời gian tôi soạn sách này. Thực tế là trong suốt mười tháng này tôi đang hồi phục sau khi bị gãy xương đùi và phải giải phẫu hai lần, điều đó càng khiến cho cho sự ủng hộ của gia đình trở nên bội phần quý giá. Vợ tôi, Wendy Miller, và con gái tôi, Eliana, thật phi thường trong thời gian qua, và con trai tôi, Alex, cùng vợ, Kate, và hai cháu gái của tôi – Ruby và Lucy – cũng là một sự cổ vũ tuyệt vời từ nơi xa, ở Camden, Maine. Tôi cũng muốn cám ơn những lời khuyên, sự trợ giúp và khích lệ vô giá mà Teresa Barker dành cho tôi trong quá trình lên kế hoạch, phác thảo sơ bộ và soạn thảo cuốn sách. Tôi cũng hết sức biết ơn Stephen Braun, người đã cộng tác rất chặt chẽ với tôi để giúp bản thảo cuối cùng đi đến đích, góp phần cực kỳ quan trọng trong việc bản thảo đạt chất lượng và kịp thời hạn. Tôi cũng rất biết ơn Gail Ross, đại diện xuất bản của tôi, người đã nỗ lực để kết nối tôi với Basic Books và tiếp tục hỗ trợ để mọi việc diễn ra suôn sẻ. Và tôi cũng biết ơn rất nhiều với Howard Yoon, người đã làm việc cần mẫn với Gail trong suốt quá trình này. Cảm ơn Jo Ann Miller, biên tập viên sách của tôi tại Basic Books, người đã làm việc chặt chẽ với tôi, luôn luôn nhanh nhẹn và tận tình trả lời các câu hỏi, giải quyết vấn đề và thúc đẩy công việc. Xin gửi lời tri ân sâu sắc đến các nhà bảo trợ những cuộc nghiên cứu chủ chốt tôi mô tả trong sách này. Tổ chức Atlantic Philanthropies (USA) Inc. đã hỗ trợ Nghiên cứu Hưu niên Thế kỷ 21. Cùng với Quỹ Helen Bader, họ cũng hỗ trợ biên soạn và đánh giá danh mục sách thiếu nhi đã chọn (để trẻ em có cái nhìn tích cực về sự lão hóa). Nghiên cứu Tính sáng tạo và Cao niên đã được hỗ trợ bởi sáu nhà bảo trợ, dẫn đầu bởi Quỹ Bảo trợ Nghệ thuật Quốc gia (NEA). Năm nhà bảo trợ kia là Trung tâm Dịch vụ Sức khỏe Tâm thần thuộc Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ, Viện Sức khỏe Tâm thần tại Viện Y tế Quốc gia, AARP, Quỹ Stella và Charles Guttman và Quỹ Nghiên cứu Âm nhạc Quốc tế. Về cuộc nghiên cứu này, xin đặc biệt cám ơn Paula Terry, cán bộ dự án tại NEA. Sau khi cuốn sách Thời sáng tạo của tôi ra đời, Paula, người đứng đầu Văn phòng Chương trình Tiếp cận và điều phối các dự án về lão hóa tại Quỹ Bảo trợ Nghệ thuật Quốc gia, đã đọc và quan tâm đến phần tóm tắt của cuộc nghiên cứu về tác động của sự biểu đạt sáng tạo đối với sức khỏe ở tuổi cao niên. Quỹ bảo trợ này từ lâu đã cam kết đưa toàn bộ các loại hình nghệ thuật đến với những người không đủ điều kiện tiếp cận, gồm cả người lớn tuổi. Nhận thấy phần dữ liệu ít ỏi ấy đã đề cập đến tác động của các chương trình nghệ thuật chuyên nghiệp đối với người lớn tuổi, Paula đã khuyến khích tôi soạn định hướng cho một cuộc nghiên cứu và nộp đề xuất cho Quỹ. Tôi cũng xin cám ơn Quỹ Small-Alper Family đã đóng góp cho quá trình biên soạn cuốn sách này. Cuối cùng, tôi muốn bày tỏ sự tri ân đặc biệt với các đồng nghiệp của tôi tại ba địa bàn nghiên cứu trong Nghiên cứu Tính sáng tạo và Cao niên mà tôi đã dẫn dắt. Jeanne Kelly, thuộc Trường Âm nhạc Levine, giữ vai trò giám đốc nghệ thuật khu vực Washington, D.C., một phần của cuộc nghiên cứu. Jeff Chapline, người đứng đầu Trung tâm Cao niên và Thanh niên trong Nghệ thuật (CEYA), chỉ đạo khu vực San Francisco. Susan Perlstein, người đứng đầu tổ chức Người cao niên Chia sẻ Nghệ thuật (ESTA), chỉ đạo khu vực Brooklyn và chia sẻ các phát hiện quan trọng của Nghiên cứu về Tính sáng tạo và Cao niên với Trung tâm Quốc gia về Cao niên Sáng tạo (NCCA), mà bà cũng là người lãnh đạo, để thúc đẩy việc đưa các kết quả nghiên cứu vào ứng dụng thực tiễn trong các chương trình nghệ thuật cộng đồng trên cả nước. Làm việc với những đồng nghiệp tuyệt vời này giống như được đứng trong một đội hình lý tưởng. *** Trở ngại lớn nhất đối với hành trình khám phá không phải là sự dốt nát – mà là ảo tưởng về sự hiểu biết. • Daniel J. Boorstin “Quá đát.” “Gần đất xa trời.” “Xế chiều.” “Hưu trí.” Những ngôn từ này cho thấy một sự ngộ nhận dai dẳng rằng tuổi tác là một trải nghiệm tiêu cực và tuổi già êm đẹp chẳng có gì khác ngoài việc làm chậm tiến trình suy thoái tất yếu của thân và tâm. Thật là sai lầm. Một số tặng phẩm quý giá nhất trong cuộc sống chỉ có thể đến bằng tuổi tác: Sự uyên bác, chẳng hạn, và sự tinh thông biết bao địa hạt kinh nghiệm khác của con người đều đòi hỏi hàng chục năm học hỏi. Tuổi tác là lúc con người đầy ắp những kinh nghiệm tích cực, và tuổi cao niên cũng là lúc để khai thác và thể hiện tiềm năng tích cực lớn lao mà mỗi chúng ta đều có, nhằm tiến hóa, thương yêu và hạnh phúc. Tất nhiên, tuổi tác cũng mang lại những thách thức và tổn thất. Nữ diễn viên Bette Davis từng có câu châm biếm nổi tiếng, “Tuổi tác không dành cho những ai yếu đuối”. Mắt có thể mờ, tai có thể ngễnh ngãng, bạn bè có thể lìa trần hoặc không thể đi lại. Tất cả những điều này đều là sự thật, nhưng không phải toàn bộ sự thật. Từ xưa đến nay, khoa học và văn hóa trong xã hội phương Tây tập trung hoàn toàn vào những mặt tiêu cực của sự lão hóa và phớt lờ mặt tích cực. Đã đến lúc phải có một mô hình tốt đẹp hơn, đích thực hơn và giàu cảm hứng hơn – không phải một nhãn quan màu hồng, mọi thứ đều tuyệt vời, mà một cái nhìn chân thực để ghi nhận thực tế khó khăn của tuổi tác đồng thời tôn vinh những lợi ích, niềm vui và thành quả nó mang lại. Với cuốn sách này, tôi muốn phá vỡ ảo tưởng “kiến thức” về lão hóa dựa trên lý luận sai lầm, thiếu nghiên cứu và định kiến về bệnh tật và bệnh lý. Quan điểm tích cực của tôi về quá trình lão hóa xuất phát từ kết quả tiên tiến trong nghiên cứu khoa học cũng như kinh nghiệm của riêng tôi trong vai trò bác sĩ tâm thần, với hơn 35 năm điều trị cho những người cao niên và gia đình của họ. Các kết quả nghiên cứu mới nhất rất đáng khích lệ và quan trọng. Việc chối bỏ hoặc xem thường tiềm năng tích cực của quá trình lão hóa sẽ khiến người ta không nhận thức được trọn vẹn tài năng, trí tuệ và cảm xúc của chính mình. Khi ta kỳ vọng tuổi tác sẽ đến cùng với một sự tiến hóa, sự tiến hóa ấy sẽ được vun đắp. Chúng ta vẫn còn một chặng đường dài để làm chuyển biến nhận thức này, nhưng tôi hy vọng cuốn sách này sẽ là chất xúc tác mạnh mẽ để tạo nên sự thay đổi theo chiều hướng đó. Khoa học mới, những chân trời mới Một số nghiên cứu thú vị nhất hậu thuẫn cho quan niệm tích cực về lão hóa được lấy từ các nghiên cứu gần đây về não bộ và trí tuệ. Phần lớn các nghiên cứu lão hóa được tiến hành trong thế kỷ 20 đều nhấn mạnh việc cải thiện sức khỏe cho cơ thể lão hóa. Kết quả là tuổi thọ và sức khỏe tổng thể được cải thiện đáng kể trong thực tế. Nghiên cứu lão hóa vào đầu thế kỷ 21, ngược lại, đã diễn ra với trọng tâm nhấn mạnh rõ nét vào việc cải thiện sức khỏe tinh thần. Hàng chục kết quả nghiên cứu mới đã làm đảo lộn quan niệm cho rằng não cao tuổi không còn sức tiếp thu. Kết quả chỉ ra rằng não cao tuổi không những tiếp thu tốt mà thật ra, đối với nhiều công việc trí óc, còn tốt hơn cả não bộ trẻ tuổi. Thông tin trọng đại ở đây là não bộ linh hoạt hơn và thích ứng hơn rất nhiều so với những gì mọi người từng nghĩ. Não không những giữ nguyên khả năng tạo ký ức mới, vốn đòi hỏi khởi tạo các kết nối mới giữa các tế bào não, mà còn sinh ra những tế bào não hoàn toàn mới – một phát hiện choáng váng và đầy hứa hẹn. Chúng ta cũng biết được rằng não bộ lớn tuổi có thể xử lý thông tin một cách rất khác so với não bộ trẻ tuổi. Những người lớn tuổi có thể sử dụng cả hai bán cầu não để làm việc trong khi những người trẻ tuổi chỉ sử dụng một bên. Nhiều công trình khoa học cũng khẳng định cơ chế “càng dùng càng tốt”: Trí óc phát triển mạnh mẽ hơn khi bị thách thức, hệt như cơ bắp được luyện tập thì cường tráng. Nhưng não bộ không phải là bộ phận duy nhất có tiềm năng lớn lao hơn ta tưởng. Tính cách, tính sáng tạo và “các thể” tâm lý của ta vẫn tiếp tục phát triển suốt đời. Điều này giờ đây nghe thật hiển nhiên, nhưng suốt nhiều thập kỷ các nhà khoa học nghiên cứu hành vi con người đã không đồng tình quan điểm này. Thật ra, trước cuối thế kỷ 20, người ta không mấy chú ý đến sự phát triển tâm lý trong nửa sau cuộc đời, và mỗi khi quan tâm, họ thường rút ra những kết luận sai lầm. Ví dụ, Sigmund Freud, người có ảnh hưởng lớn đến lý thuyết tâm lý học, đã nói thế này về người cao niên: “Vào khoảng 50 tuổi, như một quy luật, các tiến trình trí não thiếu độ đàn hồi, vốn là nền tảng của trị liệu. Người già không còn đào luyện được nữa”. Trớ trêu thay, Freud khẳng định điều này vào năm 1907, khi ông 51 tuổi, và một số tác phẩm vĩ đại nhất của ông đã được viết sau tuổi 65. Chưa hết, Oedipus Rex của Sophocles, kiệt tác mà Freud dựa vào để hình thành lý thuyết phân tâm học tiên phong của mình, được viết khi kịch tác gia Hy Lạp này 71 tuổi. Freud không phải là người tiên phong duy nhất nói sai về lão hóa. Jean Piaget, người đã có công lớn giúp chúng ta hiểu về sự phát triển nhận thức, đã kết thúc phần mô tả của ông về quá trình phát triển trí tuệ bằng khái niệm ông gọi là “thao tác hình thức”, loại tư duy trừu tượng vốn trưởng thành trong những năm niên thiếu. Theo Piaget, sự phát triển này dừng lại vào đầu độ tuổi trưởng thành và sau đó bắt đầu một tiến trình suy thoái chậm. Ngay cả nhà tâm lý học phát triển vĩ đại Erik Erikson, một trong những vị thầy dạy tôi tại Đại học Harvard, cũng chú ý rất ít đến sự phát triển ở tuổi cao niên. Erikson vạch ra tám giai đoạn phát triển tâm lý và định nghĩa mỗi giai đoạn như một vấn đề, hoặc xung đột, phải giải quyết. Thế nhưng chỉ duy nhất một giai đoạn của ông đề cập đến sự phát triển sau tuổi trưởng thành – được gọi là “thời kỳ trưởng thành,” kéo dài đến 50 năm! Tác phẩm kinh điển của ông mang tên “Bản thể và chu trình sống” đề cập chỉ một trang cho mỗi giai đoạn trong hai giai đoạn cuối của đời người. Erikson được ghi nhận là một trong những nhà tư tưởng có uy tín đầu tiên khẳng định rằng có một dạng phát triển tâm lý diễn ra trong suốt cuộc đời. Ông thừa nhận công trình của mình về lão hóa là không đầy đủ, và đã mời gọi các sinh viên tiếp tục đi vào lĩnh vực này. Cuốn sách này một phần cũng là sự đáp lại của tôi đối với lời kêu gọi Erikson nêu ra cách đây mấy thập kỷ. Bốn giai đoạn Trong cuốn sách này, tôi trình bày một kiến giải mới về sự phát triển tâm lý ở nửa sau của đời người. Quan điểm mới này giải thích nhiều điều về tuổi cao niên, và cơ bản là tư tưởng cấp tiến và lạc quan về tiềm năng con người có thể phát triển, sáng tạo và viên mãn về cảm xúc trong suốt cuộc đời. Dựa trên các nghiên cứu với hơn 3.000 người lớn tuổi, các cuộc phỏng vấn chuyên sâu và câu hỏi khảo sát được tiến hành nhiều lần trong nhiều năm, tôi đã xác định được bốn giai đoạn phát triển ở tuổi cao niên: tái đánh giá ở tuổi trung niên, khai phóng, đúc kết và encore [vẫn tiếp diễn]. Con người bước vào và đi qua những giai đoạn này bởi tác động của những động lực, ham muốn và sự thôi thúc trồi sụt trong suốt cuộc đời. Tôi gọi những động lực này là “Động lực Nội tại” và đã chứng kiến ​​nó ở hàng ngàn đối tượng lớn tuổi tham gia các dự án nghiên cứu và lâm sàng của tôi. Động lực Nội tại là nhiên liệu thúc đẩy sự phát triển; nó vận hành phối hợp với những biến đổi trong não bộ cao tuổi mà tôi khảo sát trong chương 1. Tôi quan niệm các giai đoạn này linh hoạt và năng động hơn so với quan niệm của Erikson vì tôi nhận ra rằng khi lớn tuổi, mọi người rất khác nhau về mọi mặt, và không một hệ thống cứng nhắc nào chính xác cho tất cả. Các giai đoạn tôi đưa ra là có thật – tôi đã nhìn thấy chúng hiển lộ – nhưng mọi người trải nghiệm chúng theo những cách khác nhau và đôi khi theo một trình tự hơi khác với những gì tôi trình bày. Giai đoạn đầu tiên, tái đánh giá ở tuổi trung niên, là thời điểm thăm dò và chuyển tiếp. Đây hoàn toàn không phải “khủng hoảng tuổi trung niên” – khái niệm mà nghiên cứu hiện nay cho thấy đã bị thổi phồng và phần lớn chỉ là một sự ngộ nhận trong văn hóa. Chỉ 10% những người tôi phỏng vấn cho biết họ gặp khủng hoảng tuổi trung niên. Thay vào đó, tôi thấy trong giai đoạn này, từ khoảng 40 đến 65 tuổi, người ta trải qua một cuộc tái đánh giá sâu sắc, và thường tự vấn: Lâu nay tôi đang ở đâu? Giờ tôi đang ở đâu? Tôi sẽ đi về đâu? Với hầu hết mọi người, giai đoạn này không phải một cuộc khủng hoảng mà là một cuộc tìm kiếm – ước muốn tìm được lãnh địa mới, giải đáp được những câu hỏi sâu xa và tìm kiếm những gì xác thực và mang ý nghĩa trong cuộc sống. Tiếp theo giai đoạn tái đánh giá ở tuổi trung niên là giai đoạn mà tôi gọi là khai phóng: Giai đoạn ta cảm thấy muốn thử nghiệm, đổi mới và giải thoát bản thân khỏi những sự kiềm tỏa hoặc bó buộc trước đó. Mong ước này thường chồng lấp với thời điểm tái đánh giá ở tuổi trung niên và sau đó tiếp diễn mạnh mẽ suốt từ cuối độ tuổi 50 và 60 sang đến 70. Trong thời gian này, não bộ chúng ta trải qua những biến đổi sinh lý quan trọng, trong đó có việc sinh sôi các kết nối mới giữa các tế bào não và vận dụng cân bằng hơn hai bán cầu não. Đây là lúc người ta thường nảy sinh ý niệm: “Nếu không phải lúc này thì lúc nào?”. Giai đoạn đúc kết, từ độ tuổi cuối 60 sang 70 và 80, là thời kỳ tổng kết, giải quyết, và đánh giá. Một trong những thành quả chung của giai đoạn tự đúc kết này là ước muốn đáp trả – cho gia đình, bạn bè và xã hội. Hoạt động tình nguyện và tham gia từ thiện, vốn thịnh hành ở những người cao niên và kéo dài cho đến độ tuổi 80, là hai biểu hiện có thể thấy của giai đoạn này. Đối với giai đoạn cuối, tôi dùng từ “encore”, mượn từ tiếng Pháp, để diễn tả nghĩa “một lần nữa”, “vẫn” và “tiếp tục”. Giai đoạn này không phải là vũ điệu bế mạc, mà là ước muốn dấn bước, bất chấp nghịch cảnh hoặc mất mát. Nhu cầu duy trì sức sống này có thể dẫn đến những biểu hiện mới về sáng tạo và hoạt động xã hội, khiến cho thời kỳ này đầy rẫy bất ngờ. Khi mọi người hiểu được các giai đoạn này của nửa đời về sau và cơ chế hoạt động của chúng, tôi thấy họ trở nên tràn đầy động lực và nhiệt huyết. Khi thoát khỏi những ảo tưởng quá tiêu cực về tuổi tác, người ta thường được khích động bởi nhiệt huyết mới, hướng đi mới hoặc mục đích mới. Trí thông minh tiến hóa Trong sách này, tôi giới thiệu một khái niệm mới, trí thông minh tiến hóa, mà tôi cho là lợi ích lớn nhất của não bộ/trí óc cao niên. Trí thông minh tiến hóa là mức độ biểu hiện của mỗi người về năng lực thần kinh, cảm xúc, trí tuệ và tâm lý độc nhất của mình. Nó cũng là tiến trình mà những yếu tố này được hợp nhất tối ưu trong não bộ trưởng thành. Cụ thể hơn, trí thông minh tiến hóa phản ánh sức mạnh tổng hợp thành thục của nhận thức, trí tuệ cảm xúc, sự phán đoán, kỹ năng xã hội, kinh nghiệm sống và ý thức. Tất cả chúng ta đều thông minh về mặt tiến hóa ở một mức độ nào đó và, cũng như với trí tuệ, chúng ta có thể chủ động thúc đẩy sự tăng trưởng của nó. Khi ta trưởng thành, trí thông minh tiến hóa được thể hiện dưới dạng sự uyên bác, óc đánh giá, quan điểm và tầm nhìn. Trí thông minh tiến hóa cao cấp được chia làm ba dạng tư duy và lý luận đặc trưng, và hình thành muộn hơn giai đoạn “thao tác hình thức” của Piaget[1] nên được gọi là “thao tác hậu hình thức” (postformal operations): Tư duy tương đối (nhận thức rằng kiến thức có thể là tương đối chứ không tuyệt đối); tư duy biện chứng (khả năng phát hiện và luận giải sự mâu thuẫn của những quan điểm đối nghịch và dường như không thể tương thích); và tư duy hệ thống (có khả năng nhìn thấy bức tranh bao quát hơn, phân biệt được giữa rừng và cây). Ba dạng tư duy này “cao cấp” theo nghĩa rằng chúng không tự nhiên có được ở tuổi trẻ; chúng ta thích câu trả lời của mình phải đen hoặc trắng, đúng hay sai. Và chúng ta thường thích có câu trả lời bất kỳ hơn không có gì cả. Phải mất thời gian, kinh nghiệm và nỗ lực để có được lối tư duy linh hoạt và tinh tế hơn. Khả năng chấp nhận sự bất định, thừa nhận rằng những câu trả lời thường mang tính tương đối, và gác lại phán xét để đánh giá cẩn thận các luận điểm đối nghịch là một chỉ dấu đích thực của trí thông minh tiến hóa. Trong cuốn sách này, tôi sẽ chỉ cho bạn cách trau dồi trí thông minh tiến hóa để từ đó gặt hái thành quả. Hai nghiên cứu mới Tôi có hân hạnh dẫn dắt hai cuộc nghiên cứu đột phá về tuổi cao niên kể từ năm 2000; một xem xét diện mạo mới của giai đoạn hưu niên và một xét đến những lợi ích tích cực của sự sáng tạo ở người lớn tuổi. Cả hai cuộc nghiên cứu đã mang lại những kết quả bất ngờ – và đáng khích lệ. Nghiên cứu về hưu niên của tôi cho thấy từ “nghỉ hưu” lỗi thời ra sao. Với hầu hết mọi người hiện nay, độ tuổi sau 65 hoàn toàn không phải để “nghỉ ngơi”. Chẳng phải mọi người đều không chịu nghỉ ngơi và tận hưởng cho bản thân, nhưng hầu hết những người tôi phỏng vấn đều xem đoạn đời này như cơ hội lớn để theo đuổi các hoạt động và sở thích mà trước đây họ không có thời gian. Rất khác với tinh thần thoát ly khỏi đời sống xã hội và và văn hóa (như đã được mặc nhiên công nhận bởi các nghiên cứu có uy tín trước đây), thời “hưu niên” giờ đây lại dẫn đến sự tham gia sâu rộng hơn, những mối quan hệ tâm đắc hơn, sự mở mang thêm về trí tuệ, và nhiều niềm vui hơn. Cuộc nghiên cứu kia của tôi khảo sát những tác động về tinh thần, thể chất và cảm xúc khi tham gia một chương trình nghệ thuật cộng đồng. Một lần nữa, tôi và các đồng nghiệp đã có những khám phá bất ngờ. Trái ngược với ngộ nhận của xã hội, sự sáng tạo chẳng phải là độc quyền của tuổi trẻ. Nó có thể bừng nở ở bất kỳ lứa tuổi nào – và thực tế, nó có thể nảy nở sâu sắc và phong phú hơn ở người lớn tuổi vì họ được bồi đắp bởi kho tàng kiến ​​thức và kinh nghiệm rộng lớn. Như tôi sẽ giải thích sau, việc tham gia bất kỳ chương trình nghệ thuật nào, gồm cả nghệ thuật phi thị giác như âm nhạc, múa và sân khấu, đều có thể cải thiện sức khỏe, quan điểm và khả năng hồi phục của bạn. Hai nghiên cứu này hàm chứa những ẩn ý quan trọng, cho các cá nhân và cả những người chịu trách nhiệm hỗ trợ sức khỏe và phúc lợi cho người cao tuổi. Kết quả từ nghiên cứu về tính sáng tạo của chúng tôi, chẳng hạn, là hết sức quý giá với các giám đốc chương trình tại các trung tâm người cao niên. Tương tự, kết quả từ nghiên cứu về hưu niên – rằng nhiều người lớn tuổi đang tìm công việc bán thời gian, sẽ là thông tin đáng quan tâm với giám đốc nhân sự trong các công ty và tổ chức phi lợi nhuận. Khi trình bày các kết quả nghiên cứu, tôi hy vọng sẽ đưa ra được một định hướng giúp cải thiện sự hỗ trợ của xã hội và mang đến cơ hội học tập cho tất cả những người lớn tuổi. Niềm hy vọng của tôi Năm 1971, khi tôi bước vào lão khoa, đó là một lĩnh vực nghiên cứu tương đối mới, còn thiếu thốn và chập chững với các định kiến ​​và quan niệm sai lạc. Cách đây chưa lâu, vào những năm 1960 và 1970, nhiều chuyên gia vẫn coi tuổi già là căn bệnh: Họ tin rằng tâm và thân tự khắc sẽ trục trặc, như một chiếc xe sau nhiều năm sử dụng. Đến giữa những năm 1970, các quan điểm này bắt đầu thay đổi bởi ngày càng có nhiều bằng chứng thực tế về lão hóa và dân số lớn tuổi bắt đầu tăng vọt. Chính phủ liên bang bắt đầu chi hàng triệu đô-la cho nghiên cứu mới thông qua hai chương trình lớn: Viện Quốc gia về Lão hóa và Trung tâm Nghiên cứu Sức khỏe Tâm thần Cao niên, mà với cuộc nghiên cứu sau, tôi đã may mắn là giám đốc đầu tiên. Các nhà nghiên cứu bắt đầu hiểu rằng bản thân lão hóa không phải là một bệnh; nó chỉ đơn thuần là một quãng đời mà nhiều bệnh bỗng bộc lộ – những cái gọi là các vấn đề liên quan đến tuổi tác. Trọng tâm mới này đã thúc đẩy lĩnh vực lão khoa và cho một cái nhìn cân bằng hơn về tuổi già. Các nhà nghiên cứu thấy những người lớn tuổi khỏe mạnh vẫn duy trì năng lực tinh thần và cảm xúc mạnh mẽ và thường chỉ suy giảm dần dần về thể lực. Hơn 30 năm sau đó, mức tài trợ cho nghiên cứu về lão hóa đã tăng từ 50 triệu đô-la một năm lên hơn 1 tỉ đô-la hiện nay. Tuy nhiên, bất chấp quỹ thời gian và tài chính dồi dào, các nghiên cứu thường vẫn tập trung vào các vấn đề của tuổi già. Ngay cả cuốn sách quan trọng gần đây, Tuổi cao niên viên mãn (Successful Aging), của John Rowe và Robert Kahn, cũng trình bày mục tiêu nhằm giảm thiểu suy thoái chứ không nhìn nhận tiềm năng to lớn để phát triển tích cực ở nửa đời về sau. Mặc dù Rowe và Kahn đã đúng khi nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì sức khỏe, chức năng tâm thần, và sự tham gia tích cực trong đời sống, họ không trình bày khả năng cải thiện những khía cạnh này theo tuổi tác. Cuốn sách này trình bày một mô hình mới của tiến trình lão hóa, một mô hình mà tôi hy vọng rốt cục sẽ thay thế những quan niệm và giả định tiêu cực hiện nay. Mô hình này nhìn nhận tiềm năng, bên cạnh các vấn đề liên quan đến lão hóa. Nó định vị lại tiến trình lão hóa như một chuỗi giai đoạn phát triển để thật sự thúc đẩy sự tiến hóa, ngược với quan niệm lão hóa là một sự suy thoái tất yếu. Cuốn sách này cho thấy ta có thể nâng đỡ và trau dồi năng lực sẵn có của mình ra sao để thay đổi tích cực. Tôi thật lòng hy vọng nó sẽ thúc đẩy sự đối thoại về chủ đề này bằng cách truyền đi thông điệp đầy hứa hẹn về các giá trị và năng lực của trí não cao niên. Mời các bạn đón đọc Trí Não Bất Bại của tác giả Gene D. Cohen.

Nguồn: dtv-ebook.com

Xem

Tử Tế Đáng Giá Bao Nhiêu?
Tóm tắt & Review (Đánh Giá) sách Tử Tế Đáng Giá Bao Nhiêu? của tác giả Bernadette Russell & Thanh Thảo (dịch) Trước hết, tôi muốn kể về lý do khiến tôi viết quyển sách này. Tháng Tám năm 2011, tôi mang vở hài kịch Etherdome của mình đến dự Lễ hội Nghệ thuật Edinburgh. Vở kịch Etherdome xoay quanh sự phát triển của ngành gây mê ở Mỹ trong thế kỷ 19. (Tôi biết, nghe chẳng có vẻ gì là hài hước cả. Nhưng tin tôi đi, vở kịch ấy hài thật đấy.) Vào sáng ngày thứ bảy của lễ hội, tôi đến quán City Café trên phố Blair để ăn sáng và trò chuyện với mấy người bạn về kế hoạch trong ngày. Lúc đó chiếc ti-vi đằng sau chúng tôi đang phát chương trình thời sự. Đập vào mắt chúng tôi là những hình ảnh vô cùng gây sốc. Thủ đô Luân Đôn đang chìm trong hỗn loạn: một chiếc xe buýt hai tầng đang bốc cháy, hàng trăm người đạp vỡ kính cửa sổ của các cửa hàng và xông vào cướp bóc, cảnh sát chống bạo động có mặt tại hiện trường, mảnh kính vỡ vương vãi khắp nơi, nhiều nhóm người tràn xuống đường, vừa đi vừa đập phá mọi thứ trên đường và phóng hỏa đốt nhà. Bạo động lan rộng từ Tottenham đến Brixton, Peckham và những nơi thân thuộc, yêu quý đối với tôi, những nơi bạn bè tôi đang sinh sống. Sau đó, cuộc bạo động còn lan sang cả Birmingham, Manchester và Bristol, khiến người dân ở đó hoặc là sợ hãi khóa chặt cửa trốn trong nhà, hoặc tức giận đổ xuống đường. Cuộc bạo động kéo dài năm ngày. Chúng tôi không sao rời mắt khỏi màn hình ti-vi. Chúng tôi đã khóc vì quá đỗi kinh ngạc khi chứng kiến những gì đang diễn ra. Chúng tôi đã bàn xem nên làm gì, có thể làm gì và vì sao chuyện này lại xảy ra. Chúng tôi gọi điện về nhà để hỏi thăm người thân, bạn bè và những người chúng tôi quan tâm. Trong khi đó, Mark Duggan, người thanh niên bị giết ở Tottenham, người mà cái chết của anh đã châm ngòi cho cuộc bạo động này, gần như bị quên lãng khi các phóng viên tường thuật bản tin chuyển sang lý giải về những vụ việc này. Mọi việc sau đó còn diễn biến theo chiều hướng đáng sợ hơn. Một đám đông hoảng loạn yêu cầu nhà chức trách sử dụng vòi rồng để đàn áp cuộc bạo động. Một số nhà báo đề nghị những kẻ bạo động nên bị đập bằng dùi cui, những bình luận mang tính phân biệt chủng tộc tràn lan trên các chương trình phỏng vấn, hầu hết đều chĩa mũi dùi vào giới trẻ và người nghèo. Tuy nhiên, vẫn có những tia sáng lóe lên trong tình cảnh tăm tối ấy. Monika Konczyk, một cư dân mới chuyển tới Luân Đôn, người đang vô cùng sợ hãi vì bị mắc kẹt trên sân thượng của một tòa nhà đang cháy, đã nhảy xuống và được những người dưới đất đỡ an toàn. Mọi người đã chung tay gây quỹ cho Maurice Reeves ở Croydon để giúp anh gầy dựng lại việc kinh doanh sau khi cửa hiệu đồ nội thất của gia đình anh bị nhóm người bạo loạn phá hủy. Tại quận Peckham gần đó, người dân địa phương dán hàng ngàn mẩu giấy nhỏ lên tường để kêu gọi hòa bình, thể hiện tình yêu dành cho cộng đồng mình đang sống cũng như yêu cầu chấm dứt sự tàn phá đang diễn ra. Trên Twitter, Dan Thompson khởi xướng chiến dịch #riotcleanup kêu gọi mọi người góp sức dọn dẹp những đống đổ nát do cuộc bạo động gây ra. Kết quả là hàng trăm người đã mang theo chổi và túi đựng rác để tham gia chiến dịch. Chúng tôi cũng đã chứng kiến những hành động đẹp ấy. Tôi rời Edinburgh để trở về Luân Đôn, tự hỏi không biết điều gì đang chờ đợi mình ở đó. Mọi thứ trông thì vẫn vậy, nhưng tất cả không còn được như trước nữa. Tôi đến thăm ông Patel, ông chủ cửa hàng cạnh nhà tôi. Ông kể cửa hàng của em họ ông ở Croydon đã bị phá hủy. Tôi buồn cho ông và những người khác. Tôi cứ nghĩ mãi về sự hỗn loạn đang diễn ra trên thế giới này, từ vấn đề môi trường đến chiến tranh, xung đột, nạn đói, những loài động vật đang có nguy cơ tuyệt chủng, v.v. Tôi băn khoăn không biết trong khi thế giới còn quá nhiều nỗi bất an thế kia, thì tôi viết các vở kịch về mấy nha sĩ thời Nữ hoàng Victoria để làm gì? Tôi tự hỏi mình có thể làm gì khi đối diện với những việc này. Nhưng ngày hôm đó, câu trả lời của tôi là “Mình chẳng làm được gì cả” . Thật sự tôi không thể làm được gì để tạo nên sự khác biệt cho thế giới. Ai chỉ cần thử làm điều đó thôi cũng sẽ chẳng khác nào kẻ ngốc. Ngày hôm sau, ngày 18 tháng Tám năm 2011, tôi đứng xếp hàng tại bưu điện địa phương, và đứng trước tôi là một chàng trai trẻ. Anh bước đến quầy tính tiền, và tôi vô tình nghe anh nói anh muốn gửi hồ sơ xin cấp bằng lái xe nhưng lại để quên tiền ở nhà. Bỗng nhiên lúc đó tôi nói không một chút do dự, “Để tôi trả tiền cho cậu. Giá một con tem cũng rẻ thôi, không thành vấn đề đâu”. Chàng trai rối rít cảm ơn tôi trước khi rời đi. Tôi suy nghĩ về việc vừa xảy ra. Có lẽ tôi đã làm chàng trai ấy phấn chấn lên một chút, và thật ra tôi cũng vui, vì tôi đã tạo được sự khác biệt nho nhỏ cho cuộc sống của người khác. Về đến nhà, tôi tâm sự với chồng, “Em biết mình phải làm gì rồi”. “Về chuyện gì vậy em?” “Về mọi chuyện.” “Ồ…” “Mỗi ngày em sẽ làm một việc tốt cho một người lạ. Em sẽ duy trì điều đó trong vòng 366 ngày (trừ hao cho năm nhuận), để xem sự tử tế có thể thay đổi thế giới này không nhé.” Mọi chuyện đã bắt đầu như vậy đó. Kết quả là “kẻ ngốc” này đã trải qua một năm đầy cảm hứng, tràn ngập niềm vui, đong đầy sức sống, tuy cũng có những lúc hồi hộp và căng thẳng, nhưng nhìn chung, đó là một năm đáng sống nhất đời tôi. Không hề quá lời khi nói một năm ấy đã hoàn toàn thay đổi cuộc đời tôi. Trong suốt một năm đó, tôi đã học được rất nhiều bài học giá trị mà tôi sắp chia sẻ với bạn trong quyển sách này. Nhưng trước khi chúng ta bắt đầu, tôi xin nói một cách ngắn gọn rằng bạn hãy tin tôi, việc tận dụng cơ hội mỗi ngày để đối xử tử tế với bản thân, với những người xa lạ, với người bạn yêu thương và với cả thế giới sẽ làm bạn cảm thấy hạnh phúc và gắn kết với mọi người, mọi sự hơn bao giờ hết. Sống tử tế còn mang đến cho bạn cảm giác an yên, thoải mái và cả bánh ngọt nữa (bật mí với bạn là tôi từng được nhận nhiều bánh ngọt lắm đấy). Thời đại nào cũng cần sự tử tế. Nhưng tôi tin rằng ngay lúc này đây, sự tử tế quan trọng hơn bao giờ hết. Chúng ta luôn cần sự tử tế. Nhưng tôi tin rằng ngay lúc này, khi chúng ta tuy kết nối chặt chẽ với nhau, nhưng lại xa cách nhau hơn bao giờ hết, khi xung quanh ta tràn ngập những hình ảnh và thông tin tiêu cực về con người, khi chúng ta đang rất cần lắng nghe nhau để tìm cách dàn xếp các mâu thuẫn, khi tất cả chúng ta đều muốn kết thúc chiến tranh và ngừng hủy hoại trái đất - ngôi nhà chung của chúng ta, khi chúng ta cần xây dựng tương lai tươi sáng hơn và tin vào bản thân cũng như người khác, thì sự tử tế còn quan trọng hơn bao giờ hết. Bạn có thể đọc quyển sách này tuần tự từ đầu đến cuối, hoặc ưu tiên đọc trước những chương bạn quan tâm. Đừng quên chia sẻ với tôi những gì bạn đã làm và khám phá được sau khi đọc quyển sách này. Bạn có thể nhắn tin cho tôi trên Twitter qua địa chỉ @betterrussel, hoặc gắn hashtag #bekind vào bài viết của mình. Nhưng trước khi đi vào nội dung chính của quyển sách, tôi xin nêu một số ví dụ về cách sự tử tế có thể khiến cuộc sống của bạn trở nên tốt đẹp hơn. Sống tử tế làm bạn hạnh phúc Nói một cách đơn giản, khi bạn làm một việc tử tế, nồng độ dopamine trong não bạn sẽ tăng lên, tạo cho bạn một cảm giác hưng phấn tự nhiên. Người ta gọi đó là “cảm giác ấm áp trong lòng”. Bạn có thể tự thử nghiệm điều này và để ý xem làm việc tốt khiến bạn cảm thấy thế nào. Bạn cảm thấy vui, một phần vì bạn có thể tự nhủ, “Mình đã làm được một việc tốt. Mình là một người tốt bụng” và cảm thấy tự hào về bản thân. Bạn sẽ thấy bản thân mình và người khác tốt đẹp hơn, vì bạn bắt đầu để ý xung quanh mình có rất nhiều điều tử tế. Bạn sẽ suy nghĩ tích cực hơn về con người nói chung, và bạn sẽ thấy như mình được tiếp thêm sức mạnh. Cuộc sống của bạn sẽ trở nên thú vị và vui tươi hơn. Sống tử tế có lợi cho trái tim của bạn Sự thật là vậy đấy. Sống tử tế góp phần tạo ra hoóc-môn oxytocin trong não và khắp cơ thể. Oxytocin giải phóng oxit nitric trong mạch máu, từ đó mở rộng các mạch máu, giảm huyết áp và bảo vệ trái tim của bạn. Sống tử tế giúp bạn luôn tươi trẻ Nghiên cứu cho thấy lượng oxytocin được sản sinh bởi cảm giác ấm áp khi chúng ta làm điều tử tế sẽ làm giảm mức độ các gốc tự do cũng như sự viêm nhiễm ảnh hưởng đến hệ tim mạch. Đây là hai thủ phạm chính đẩy nhanh quá trình lão hóa. Vì vậy, người tử tế thường rất tươi trẻ, cả về tâm hồn lẫn ngoại hình. Sự tử tế cần thiết cho tất cả mọi người Khi đối xử tốt với ai đó, bạn cảm thấy mình được kết nối với họ, giữa bạn và họ hình thành một mối quan hệ gắn bó. Tổ tiên của chúng ta đã học cách hợp tác với nhau để sống sót, và một nhóm người có mối quan hệ bền chặt có cơ hội sống sót cao hơn. Đó là chân lý tồn tại hàng ngàn năm nay. Con người chúng ta vốn đã tử tế từ trong gien rồi. Sự tử tế có thể lan tỏa đến người khác Khi sống tử tế, chúng ta truyền cảm hứng cho người khác làm điều tương tự. Trải nghiệm của tôi chính là minh chứng cho điều này. Từ khi tôi bắt đầu dự án này cho đến nay, ngày nào cũng có người liên hệ với tôi và kể cho tôi nghe về một điều tử tế họ đã làm hoặc nhận được. Vì vậy, hãy sống tử tế, chia sẻ câu chuyện của bạn và quan sát xem bạn đã khơi nguồn cảm hứng ở người khác như thế nào. Hãy bắt đầu làm điều tử tế ngay bây giờ. Chúc bạn nhiều niềm vui. Bernadette Russell *** Tóm tắt Cuốn sách "Tử tế đáng giá bao nhiêu?" của tác giả Bernadette Russell là một câu chuyện kể về hành trình thực hiện 365 ngày làm việc tử tế cho người lạ của tác giả. Từ trải nghiệm của bản thân, tác giả đã rút ra nhiều bài học quý giá về sự tử tế, và chia sẻ những điều đó với người đọc. Review Cuốn sách được viết với giọng văn nhẹ nhàng, dễ hiểu, giàu cảm xúc. Tác giả sử dụng nhiều câu chuyện và ví dụ thực tế để minh họa cho những luận điểm của mình. Nội dung cuốn sách được chia thành 10 chương, mỗi chương sẽ đề cập đến một khía cạnh khác nhau của sự tử tế. Trong chương đầu tiên, tác giả giới thiệu khái niệm về sự tử tế và giải thích tầm quan trọng của nó trong cuộc sống. Các chương tiếp theo sẽ đi sâu vào phân tích những lợi ích của sự tử tế đối với bản thân, đối với cộng đồng và đối với thế giới. Tác giả cũng chia sẻ những cách thức cụ thể để thực hiện sự tử tế trong cuộc sống hàng ngày. Những nội dung chính của cuốn sách bao gồm: Sự tử tế là một hành động đơn giản nhưng có sức mạnh to lớn. Nó có thể thay đổi cuộc sống của chúng ta, của người khác và của cả thế giới. Sống tử tế mang lại nhiều lợi ích cho bản thân, bao gồm: hạnh phúc, sức khỏe, sự tươi trẻ, và các mối quan hệ tốt đẹp. Sự tử tế cần thiết cho tất cả mọi người, bởi nó giúp chúng ta kết nối với nhau và tạo nên một thế giới tốt đẹp hơn. Sự tử tế có thể lan tỏa đến người khác, truyền cảm hứng cho họ làm điều tương tự. Đánh giá chung Cuốn sách "Tử tế đáng giá bao nhiêu?" là một cuốn sách hay và bổ ích, đặc biệt là đối với những người đang tìm kiếm cách để sống một cuộc sống hạnh phúc và ý nghĩa hơn. Cuốn sách sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về sự tử tế, và truyền cảm hứng cho bạn bắt đầu thực hiện những hành động tử tế trong cuộc sống hàng ngày. Mời các bạn mượn đọc sách Tử Tế Đáng Giá Bao Nhiêu? của tác giả Bernadette Russell & Thanh Thảo (dịch)
Sức Mạnh Của Trí Tuệ Sáng Tạo
Tóm tắt & Review (Đánh Giá) sách Sức Mạnh Của Trí Tuệ Sáng Tạo của tác giả Tony Buzan. “Những gì Tony Buzan đóng góp cho bộ não con người sánh ngang với những gì Stephen Hawking làm cho Vũ trụ.”  – Tạp chí Times. ------------------------------------------ Sáng tạo có lẽ là một khả năng được nhắc đến nhiều nhất trong thế kỷ này. Bất cứ điều gì, chỉ cần sáng tạo sẽ tạo cho nó một giá trị khác biệt. Có những người sở hữu đặc biệt khả năng sáng tạo và dường như họ có thể sáng tạo mọi lúc mọi nơi. Tuy nhiên bên cạnh đó, sáng tạo theo Tony Buzan là một kỹ năng và ta có thể luyện tập được. “Sức mạnh của trí tuệ sáng tạo” được trình bày như một hành trình khám phá “vương quốc” sáng tạo. Trong các chương chứa những mẩu chuyện và lược sử về các nhân vật tiêu biểu minh họa cho những yếu tố tư duy sáng tạo được đề cập đến, cũng như cơ hội học hỏi thêm từ Leonardo da Vinci, Michelangelo – những người được xem là “Thiên tài sáng tạo” vĩ đại nhất thiên niên kỷ qua. Cuối mỗi chương sẽ có những bài thực hành giúp bạn sáng tạo hơn trong lĩnh vực hiện tại, đồng thời kích hoạt phát triển những kỹ năng trí tuệ khác, giúp bạn hiểu rằng sáng tạo không chỉ là vẽ một bức tranh hay chơi một nhạc cụ, mà là một phần không thể thiếu trong mọi quyết định ta đưa ra trong cuộc sống!  Trong “Sức mạnh của trí tuệ sáng tạo”, tác giả sẽ hướng dẫn bạn cách sử dụng Bản đồ Tư duy – một công cụ tối quan trọng hỗ trợ tăng cường khả năng tư duy sáng tạo, “thứ” mà Tony Buzan đã dành cả đời để phát triển. Ngoài ra còn có các sơ đồ, hình minh họa cho nguyên tắc sáng tạo để giúp bạn cải thiện khả năng sáng tạo của bạn. Bộ não sinh ra là để ghi nhớ nên cần phải tập luyện nó giống như tay chân và các vùng cơ thể khác, nếu không vận động lâu ngày, não của bạn sẽ bị teo đi. Với tinh thần sáng tạo, chúng ta sẽ cảm thấy tràn đầy năng lượng, lòng nhiệt huyết và tuôn tràn ý tưởng. Thông qua Bản đồ Tư duy, một công cụ mang tính cách mạng trong tư duy sáng tạo, Tony Buzan sẽ hướng dẫn chúng ta cách học hỏi từ những thiên tài sáng tạo với những tố chất đặc trưng như:     * Thành thục – nhanh chóng và dễ dàng đưa ra những ý tưởng mới.     * Linh hoạt – nhìn mọi vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau, và có khả năng vận dụng các giác quan trong việc tạo ra ý tưởng mới.     * Độc đáo – sản sinh những ý tưởng độc đáo và “khác thường”.     * Mở rộng – triển khai thêm ý tưởng mới từ một ý tưởng chủ đạo. Mục lục Chương 1 – Bắt đầu hành trình khám phá vương quốc sáng tạo Chương 2 – Khả năng diệu kỳ của trí não Chương 3 – Giải phóng sức sáng tạo vô tận Chương 4 – Bạn là một họa sĩ sáng tạo Chương 5 – Bạn là một nhạc sĩ sáng tạo Chương 6 – Năng suất Sáng tạo – Sức mạnh của số lượng và tốc độ Chương 7 – Tính độc đáo và linh hoạt trong sáng tạo Chương 8 – Tư duy mở rộng và phát tỏa Chương 9 – Bạn và Shakespeare – Cả hai đều là nhà thơ! Chương 10 – Thiên tài trẻ thơ Danh sách các Bản đồ Tư duy Về tác giả Anthony "Tony" Peter Buzan  sinh năm 1942 tại Luân Đôn, là một tác gia, nhà tâm lý và là cha đẻ của phương pháp tư duy Mind map (Sơ đồ tư duy). Ông hiện là tác giả của hơn 90 đầu sách, được dịch ra trên 30 thứ tiếng, xuất bản trên 125 quốc gia, trong đó có VN. Bản đồ tư duy được hiểu là một cách mở ra sức mạnh tư duy, tạo ra những đột phá trong suy nghĩ. Buzan nghiên cứu chuyên sâu về bộ não, trí nhớ; tìm ra qui luật khi xây dựng bản đồ gồm nhiều nhánh, giúp bộ não ghi chép các sự kiện một cách hệ thống. Tony Buzzan còn là cố vấn cho một số tổ chức chính phủ và các công ty đa quốc gia hàng đầu thế giới như như Hewlett Packard, IBM, BP, Barcláy International, EDS..., giảng viên thường xuyên của các đại học Oxford, Cambridge... Là một nhân vật truyền thông toàn cầu, ông đã xuất hiện trên 100 giờ ở các chương trình truyền hình, trên 1000 giờ ở các chương trình truyền thanh trong nước và trên thế giới với hơn 3 tỉ khán giả. Và không chỉ nổi tiếng là một tác giả, diễn giả hàng đầu thế giới về não bộ và phương pháp học, cha đẻ của kĩ thuật Mindmap, ông còn được biết đến là biên tập viên của tạp chí Mensa, tư vấn viên, cố vấn cho chính phủ của Anh; huấn luyện viên của Olympic, vận động viên tài năng, và là một nhà thơ đã từng được nhận giải thưởng thi ca. *** Tóm tắt Cuốn sách "Sức mạnh của trí tuệ sáng tạo" của tác giả Tony Buzan là một cuốn sách về tư duy sáng tạo, hướng dẫn người đọc cách phát triển khả năng sáng tạo của bản thân. Cuốn sách được chia thành 10 chương, mỗi chương sẽ đề cập đến một khía cạnh khác nhau của tư duy sáng tạo. Trong chương đầu tiên, tác giả giới thiệu khái niệm về tư duy sáng tạo và giải thích tầm quan trọng của nó trong cuộc sống. Các chương tiếp theo sẽ đi sâu vào phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến tư duy sáng tạo, bao gồm: Khả năng ghi nhớ và trí tưởng tượng Khả năng nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ Khả năng chấp nhận rủi ro và thử nghiệm Khả năng vượt qua những giới hạn của bản thân Tác giả cũng đề cập đến một số phương pháp và kỹ thuật giúp phát triển tư duy sáng tạo, bao gồm: Sử dụng Bản đồ Tư duy Tập luyện tư duy sáng tạo thường xuyên Tìm kiếm cảm hứng từ những người khác Review Cuốn sách được viết với giọng văn dễ hiểu, súc tích và giàu hình ảnh. Tác giả sử dụng nhiều ví dụ thực tế và câu chuyện để minh họa cho những luận điểm của mình. Những nội dung chính của cuốn sách bao gồm: Tư duy sáng tạo là một kỹ năng có thể học hỏi và phát triển Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến tư duy sáng tạo Có nhiều phương pháp và kỹ thuật giúp phát triển tư duy sáng tạo Cuốn sách "Sức mạnh của trí tuệ sáng tạo" là một cuốn sách hữu ích cho những ai muốn phát triển khả năng sáng tạo của bản thân. Cuốn sách có thể giúp bạn: Hiểu rõ hơn về tư duy sáng tạo Phát triển các kỹ năng và phương pháp tư duy sáng tạo Tăng cường khả năng sáng tạo trong học tập, công việc và cuộc sống Đánh giá chung Cuốn sách "Sức mạnh của trí tuệ sáng tạo" là một cuốn sách hay và hữu ích, mang đến cho người đọc những kiến thức và kỹ năng cần thiết để phát triển khả năng sáng tạo. Mời các bạn mượn đọc sách Sức Mạnh Của Trí Tuệ Sáng Tạo của tác giả Tony Buzan.
Sứ Mệnh Khởi Nghiệp
Tóm tắt & Review (Đánh Giá) sách Sứ Mệnh Khởi Nghiệp của tác giả MJ DeMarco & Trần Thái Sơn (dịch). SỐNG CÓ PHẢI CHỈ LÀ ĐỂ KIẾM TIỀN TRẢ NỢ VÀ TẬN HƯỞNG NHỮNG NGÀY NGHỈ CUỐI TUẦN? Bạn không sinh ra để làm nô lệ từ tám giờ sáng đến năm giờ chiều, từ thứ Hai đến thứ Sáu, để kiếm tiền trả nợ và chết. Khi trút hơi thở cuối cùng, bạn có thanh thản và mãn nguyện hay hối tiếc và ân hận? Hãy dành ít phút để hình dung ra khung cảnh khi bạn nằm trên giường bệnh và sắp ra đi. Hãy thực lòng. Bạn có hối tiếc về những việc mình đã không làm? Liệu cuộc sống có phải chỉ là công việc? Nếu tương lai u ám và không có gì đáng giá, bạn có cơ hội để thay đổi nó – ngay lúc này. Những người lớn tuổi thường mong ước có cỗ máy thời gian giúp họ quay về quá khứ để tâm sự với chính họ khi còn trẻ. Khi đó, họ sẽ chia sẻ những điều hay lẽ phải và cảnh báo về những sai lầm mà họ đã rút ra sau nhiều năm trải nghiệm. Bằng cách thay đổi quá khứ, họ mong sẽ thay đổi tương lai – điều đã trở thành ngày hôm nay. Điều đáng buồn là cuộc sống hiện tại chỉ còn là những khát vọng đã chết từ lâu. Sau khi bán công ty của mình vào năm 2007 và về hưu khi mới ngoài ba mươi, tôi ngồi lại và xem thử những trải nghiệm về cuộc sống và kinh doanh của mình. Nếu tôi có thể quay về quá khứ và tâm sự với chính mình khi mới hai mươi tuổi, tôi sẽ chia sẻ điều gì? Điều hay lẽ phải nào mà tôi muốn nói? Những bài học từ thất bại của tôi là gì? Và quan trọng hơn, tôi chia sẻ giá trị của những bài học này cho mọi người bằng cách nào? Sau hơn ba năm chiêm nghiệm, tôi có được bản thảo dày cộm như cuốn tiểu thuyết. Vâng, có rất nhiều sai lầm, rất nhiều bài học cần nói. Cuối cùng, cuốn sách của tôi khác biệt hoàn toàn với các sách khác – trái ngược hoàn toàn với tư tưởng chính thống. Nói cách khác, hạnh phúc không đến từ việc làm theo những lề thói thông thường – mà chính xác là làm ngược lại. Có vô số sách về tài chính, cách sống và khởi nghiệp, nhưng chẳng có cuốn sách nào dám nói ra sự thật. Thay vào đó, nó chỉ kể những câu chuyện hư cấu – theo những khuôn mẫu sẵn có để chôn vùi ước mơ và đưa bạn đến với cuộc sống tầm thường. Khả năng rất lớn là bạn đã đọc chúng và – cũng như tôi – tự hỏi: Liệu những triệu phú này xuất thân từ làm thuê và giàu có nhờ vào quỹ đầu tư? Liệu những bậc thầy về tài chính này có thực sự làm giàu nhờ vào những gì họ nói, hay từ điều gì? Và đây là câu hỏi yêu thích của tôi: Liệu tôi có thể làm giàu nhờ vào bán hàng đa cấp? Trong quá trình xuất bản sách, những “chuyên gia” cảnh báo rằng sách của tôi sẽ không bán được. Họ nói rằng tôi đã bỏ lỡ cơ hội để chiêu dụ độc giả tham gia vào các khóa huấn luyện đắt đỏ. Ồ! Tôi thực sự không quan tâm đến điều đó. Tôi viết sách này với tất cả sự chân thành từ đáy lòng. Không để nổi tiếng, hay để kiếm tiền, hay để trở thành một chuyên gia tầm cỡ toàn cầu. Sau hàng năm trời chỉnh sửa, vào năm 2011 tôi tự xuất bản cuốn sách The Millionaire Fastlane và phân phối rất giới hạn, không quảng bá gì. Tôi không thuê công ty PR nào để tìm cách đưa sách của mình trở thành best-seller. Tôi không nhờ cậy vào những người có ảnh hưởng hay những chuyên gia hàng đầu nào. Tôi không dành một xu nào để quảng cáo. Truyền thông bỏ rơi cuốn sách của tôi. Các blogger ngó lơ sách của tôi. Các chuyên gia khởi nghiệp ở Silicon Valley không quan tâm. Nhưng bạn biết không? Các độc giả đã không bỏ rơi tôi. Họ đã chán ngấy những cuốn sách tầm thường, những lời khuyên sáo rỗng nhằm cổ xúy cho cuộc sống tầm thường. Sau nhiều tháng trôi qua, sách của tôi vẫn bán đều đặn. Từ số lượng hàng trăm đến hàng ngàn và hàng chục ngàn. Rất nhanh, doanh thu vượt mức 1 triệu đô-la và 2 triệu đô-la. Bản quyền dịch sách được cấp rộng rãi đến Hàn Quốc, Nhật Bản, Ý và nhiều quốc gia khác. Twitter của tôi tràn ngập những lời nhắn của độc giả: Sách hay nhất từng đọc. Minh triết tuyệt vời về kinh doanh. Mặc dù tiêu đề sách có vẻ như là về “làm giàu nhanh” và bìa rất xấu, nhưng cuốn sách vẫn đứng đầu trong nhiều chuyên mục sách trên Amazon. Trong khi sách chưa từng được vào danh sách bán chạy của The New York Times, nhưng nó bán chạy hơn bất kỳ cuốn sách nào trong danh sách đó. Chốt lại, tôi làm cho độc giả sửng sốt với cách thức làm giàu hiệu quả dựa trên toán học bất chấp hoàn cảnh, thời gian hay điều kiện kinh tế. Độc giả nhận chân ra sự thật về kinh doanh khởi nghiệp, hạnh phúc và làm giàu. Khi cuốn sách The Millionaire Fastlane trở nên nổi tiếng trên toàn thế giới, độc giả lại muốn có thêm một cuốn sách khác. Tôi không có ý định viết hai cuốn sách về cùng một chủ đề, nhưng trong thâm tâm tôi biết rằng mình còn muốn viết thêm một cuốn sách khác – đó chính là cuốn sách này. Bạn thấy đấy, nếu bạn từ bỏ ước mơ của mình, lý do không phải bởi vì bạn thiếu nỗ lực hay nhiệt huyết; mà lý do là vì cuộc sống của bạn đã bị kiểm soát bởi những điều xảo trá nhằm giới hạn khả năng của bạn. Bạn đã bị buộc phải tham gia vào một trò chơi mà chỉ có rất ít người chiến thắng. Cuốn sách này là công cụ để bạn thay đổi tương lai của mình. Đừng đợi đến khi xế chiều rồi ước gì có cỗ máy thời gian để quay lại quá khứ. Bạn có thể thay đổi tương lai… … Ngay bây giờ, ngay lúc này khi còn thời gian. *** Tóm tắt Cuốn sách "Sứ Mệnh Khởi Nghiệp" của tác giả MJ DeMarco là một cuốn sách kinh doanh, khởi nghiệp, chia sẻ những kinh nghiệm và quan điểm của tác giả về cách thức làm giàu hiệu quả. Theo tác giả, cách thức làm giàu thông thường là "The Slowlane", tức là làm việc 9-5, tích lũy tài sản từ lương và đầu tư. Cách thức này có nhiều hạn chế, bao gồm: Thời gian: phải mất nhiều năm, thậm chí cả đời để tích lũy được một khoản tài sản đáng kể. Kiến thức: cần có kiến thức về đầu tư, tài chính để quản lý tài sản hiệu quả. Khả năng chịu đựng: cần có khả năng chịu đựng áp lực công việc, rủi ro tài chính. Tác giả đề xuất một cách thức làm giàu khác, gọi là "The Fastlane", tức là khởi nghiệp để tạo ra nguồn thu nhập thụ động. Cách thức này có những ưu điểm vượt trội hơn so với "The Slowlane", bao gồm: Thời gian: có thể đạt được tự do tài chính trong thời gian ngắn hơn. Kiến thức: không cần nhiều kiến thức chuyên môn, chỉ cần có kiến thức và kỹ năng cơ bản về khởi nghiệp. Khả năng chịu đựng: áp lực công việc và rủi ro tài chính cao hơn, nhưng đổi lại là cơ hội thành công cũng cao hơn. Để đạt được thành công trong "The Fastlane", tác giả đưa ra một số nguyên tắc quan trọng, bao gồm: Tìm ra sứ mệnh của bạn: Điều gì khiến bạn đam mê? Điều gì khiến bạn muốn thức dậy mỗi sáng? Xây dựng một doanh nghiệp có lợi nhuận: Một doanh nghiệp có lợi nhuận là nền tảng để tạo ra nguồn thu nhập thụ động. Tiết kiệm và đầu tư: Tiết kiệm để có nguồn vốn khởi nghiệp và đầu tư để gia tăng tài sản. Review Cuốn sách "Sứ Mệnh Khởi Nghiệp" được viết với giọng văn súc tích, dễ hiểu. Tác giả sử dụng nhiều câu chuyện thực tế để minh họa cho những luận điểm của mình. Những nội dung chính của cuốn sách bao gồm: Phần 1: Sự thật về làm giàu: Tác giả chỉ ra những hạn chế của cách thức làm giàu thông thường và giới thiệu cách thức "The Fastlane". Phần 2: Xây dựng sứ mệnh: Tác giả hướng dẫn người đọc cách tìm ra sứ mệnh của bản thân và biến sứ mệnh đó thành hiện thực. Phần 3: Xây dựng doanh nghiệp: Tác giả chia sẻ những kiến thức và kinh nghiệm về xây dựng doanh nghiệp có lợi nhuận. Phần 4: Tiết kiệm và đầu tư: Tác giả đưa ra những lời khuyên về tiết kiệm và đầu tư để gia tăng tài sản. Cuốn sách "Sứ Mệnh Khởi Nghiệp" là một cuốn sách đáng đọc cho những ai muốn tìm hiểu về cách thức làm giàu hiệu quả. Cuốn sách có thể giúp bạn: Tìm ra sứ mệnh của bản thân: Đây là bước quan trọng đầu tiên để đạt được thành công trong bất kỳ lĩnh vực nào, bao gồm cả kinh doanh. Xây dựng một doanh nghiệp có lợi nhuận: Tác giả đưa ra những kiến thức và kinh nghiệm thực tế để giúp bạn xây dựng một doanh nghiệp có khả năng sinh lời. Tiết kiệm và đầu tư: Tác giả chia sẻ những lời khuyên thực tế để giúp bạn gia tăng tài sản thông qua tiết kiệm và đầu tư. Nhìn chung, cuốn sách "Sứ Mệnh Khởi Nghiệp" là một cuốn sách có giá trị, mang đến cho người đọc những kiến thức và kinh nghiệm thực tế để đạt được thành công trong kinh doanh. Mời các bạn mượn đọc sách Sứ Mệnh Khởi Nghiệp của tác giả MJ DeMarco & Trần Thái Sơn (dịch).
Quán Tươi Cười Là Nơi Khách Đến
Tóm tắt & Review (Đánh Giá) sách Quán Tươi Cười Là Nơi Khách Đến của tác giả Takashi Uno & Kam Tròn (dịch). Hồi tôi mới bắt đầu việc kinh doanh quán nhậu, thì không có quán nhậu nào có chủ là người trẻ cả, chỉ có những cửa hàng do những ông bác, bà cô thú vị mở ra từ hồi xưa thôi. Với những cửa hàng như thế, cho dù chúng ta có cố gắng thế nào cũng chưa chắc có thể sánh ngang được với họ. Nhưng những cửa hàng như thế đã nhanh chóng giảm đi khi bong bóng kinh tế xảy ra vào những năm 80. Vì rất thích những quán như các bác ấy mở ra, nên tôi đã cảm thấy chuyện đó thật đáng tiếc.Mặt khác, trong cùng thời kì suy thoái đó, một xu hướng mới bắt đầu xuất hiện, những cô gái bắt đầu đi tiệc tùng và đến quán nhậu nhiều hơn. Ngày xưa, các quán bar là nơi chỉ dành cho cánh đàn ông con trai lui tới, nhưng giờ nữ giới cũng bắt đầu đến uống rượu cocktail. Do đó, những quán ăn uống ven đường, nơi các cô gái có thể dễ dàng ghé vào uống bia hay rượu hoa quả đã bắt đầu tăng lên.Hồi đó, tôi còn non trẻ chưa có nhiều kinh nghiệm mở hàng quán, nhưng thiết nghĩ, sự tươi mới cũng là lợi thế của tôi nếu khách hàng là những cô gái, bởi tôi cũng có thể suy nghĩ cùng góc nhìn với họ.Như đồ ăn chẳng hạn, nếu tôi ăn và cảm thấy ngon thì chắc phần đông khách hàng cũng sẽ cảm thấy ngon. Chính vì nắm bắt, nhìn ra cái cần của mọi người nên tôi đã có thể mở quán nhậu, nơi có nhiều khách nữ lui tới. Quả nhiên, hiểu được nhu cầu khách hàng nữ nên tôi cảm thấy rất vui khi có nhiều khách nữ đến quán. Trước khi mở quán nhậu, tôi cũng mở nhiều loại quán lắm rồi, nhưng tôi chưa từng mở cửa hàng nào mà hướng đến đối tượng khách nam cả. (cười)Nếu khách hàng là những cô gái trẻ, món ăn thu hút họ không hẳn là món cầu kì của người đầu bếp từng mất tận 10, 20 năm mài giũa tay nghề làm ra, mà lại là những đĩa đồ ăn thú vị mới lạ. Tôi nhớ hồi đấy mình đã từng làm mì Napolitan1 bằng mì udon, làm há cảo theo phong cách Lasagna2. Khách hàng đã reo lên hạnh phúc trước những món ăn đó rằng: 1 Mì Napolitan: Tên một kiểu mì Ý nổi tiếng ở Nhật.2 Lasagna: Một loại mì Ý dạng tấm hoặc lá và thường được phục vụ dưới dạng xếp lớp chồng lên nhau xen kẽ với phô mai, nước sốt, cùng với các thành phần khác như thịt hoặc rau quả. “Món này thú vị thật đấy!”“A, ngon quá! Này, này, chỉ cho tôi cách làm với!”Mang niềm vui đến cho khách hàng, khiến khách hàng vui vẻ, giúp họ nở nụ cười chính là mục tiêu ở cửa hàng của tôi. Không chỉ đồ ăn, cả việc chào hỏi khách hàng thật khí thế, cả việc lau chùi quán sạch bóng, cả việc luôn mặc đồng phục phẳng phiu…. tất cả đều là vì nụ cười của khách. Vì một mục tiêu đó mà hàng ngày tôi đều nỗ lực hết mình để nghĩ cách “Mình làm thế này được không nhỉ, làm thế kia được không nhỉ?” Nhưng nếu so với những nỗ lực, chuyên tâm nghiên cứu của đầu bếp chuyên nghiệp, mấy chuyện đó vẫn chưa phải chuyện gì to tát cả.Ví dụ, gần đây, một bạn nhân viên từng làm chỗ tôi đã tự đứng ra mở quán riêng. Để truyền tải sự hăng hái, nhiệt tình đến khách hàng, bạn đấy còn may áo dabo-shattsu1 màu đỏ rồi mặc nó. 1 Dabo-shattsu: Một loại áo sơ mi được may bằng vải mỏng, thường mặc khi hoạt động trong lễ hội ở Nhật như khênh kiệu…Ngay giây phút vừa vào quán và nhìn thấy chủ quán mặc áo dabo-shattsu như thế, chẳng phải khách hàng sẽ “ồ” lên ngạc nhiên hay sao? Hẳn họ đều sẽ thích thú trước ý tưởng của bạn ấy.Đúng là sẽ vẫn có những điều khách hàng không chấp nhận cho dù chúng ta có cố gắng làm đến đâu, nhưng hầu hết, tôi nghĩ chỉ cần mọi nhân viên trong quán đều tươi cười, vui vẻ, tận tình làm việc thì khách hàng sẽ không thấy khó chịu đâu. Và khi khách hàng ra về mà nói với chúng ta rằng “Tôi đã vui lắm!”, chẳng phải chính bản thân chúng ta cũng thấy vui lây hay sao? Những lúc như thế, chắc chắn chúng ta sẽ cười sảng khoái! Hoá ra những điều chúng ta đang làm cuối cùng không chỉ là cho khách hàng mà cho cả chúng ta nữa. (cười)Nụ cười cũng giống như những gợn sóng lan mãi ra xung quanh. Ví dụ, nếu một mình ta nghe kể chuyện cười thì chưa chắc thấy hay đâu, nhưng nếu ta đến sân khấu, ở bên những người khác rồi cùng cười, đấy sẽ là lúc ta cảm thấy thực sự vui vẻ tự đáy lòng.Tôi nghĩ cửa hàng cũng giống như một sân khấu vậy. Vì so với việc ăn uống ở nhà một mình, chẳng phải đến cửa hàng sẽ vui hơn sao? Vậy nên, nếu chúng ta có thể làm cho một vị khách vui vẻ hơn, thì quán sẽ có thêm một vị khách, rồi đến hai vị khách, rồi dần dần chúng ta sẽ mời chào được nhiều vị khách đến quán.Bất kì ai cũng có thể mỉm cười. Vậy nên, ngay cả những bạn từ trước đến giờ chưa từng mở quán, cả những bạn tuy đã mở quán được một thời gian dài nhưng vẫn đang phiền não về việc buôn bán, thực ra mọi người đã luôn có “vũ khí lợi hại nhất” để biến cửa hàng thành phát đạt rồi đấy. Nếu mọi người có thể luôn tươi cười thì ngay cả cuộc sống thường nhật của các bạn cũng vô cùng vui vẻ. Vậy nên, tôi rất mừng nếu những suy nghĩ của tôi có thể giúp các bạn vừa xây nên được cửa hàng phát đạt, vừa tận hưởng được cái đẹp vốn có của cuộc sống. Giám đốc Raku Coporation Takashi Uno *** Tóm tắt Cuốn sách "Quán Tươi Cười Là Nơi Khách Đến" của tác giả Takashi Uno là một cuốn sách kinh doanh ẩm thực, đúc kết hơn 50 năm kinh nghiệm của tác giả trong lĩnh vực này. Cuốn sách đề cập đến những bí quyết quan trọng để làm nên một quán ăn thành công, trong đó nổi bật nhất là nụ cười. Theo tác giả, nụ cười là thứ vũ khí lợi hại nhất mà bất kỳ ai cũng có thể sử dụng để thu hút khách hàng. Một quán ăn với nhân viên luôn tươi cười, vui vẻ sẽ khiến khách hàng cảm thấy thoải mái, dễ chịu và có thiện cảm hơn. Ngoài ra, tác giả cũng chia sẻ thêm một số bí quyết khác để kinh doanh ẩm thực thành công, bao gồm: Luôn lắng nghe ý kiến của khách hàng Cung cấp sản phẩm và dịch vụ chất lượng Tạo ra không gian quán ăn thân thiện, ấm cúng Thường xuyên đổi mới, sáng tạo Review Cuốn sách "Quán Tươi Cười Là Nơi Khách Đến" được viết với giọng văn nhẹ nhàng, hài hước, dễ hiểu. Tác giả sử dụng nhiều câu chuyện thực tế để minh họa cho những lời khuyên của mình. Những bí quyết mà tác giả chia sẻ trong cuốn sách đều rất thiết thực và hữu ích, có thể áp dụng cho bất kỳ loại hình quán ăn nào. Nếu bạn đang có ý định kinh doanh ẩm thực, đây là một cuốn sách mà bạn không nên bỏ qua. Đánh giá chung Cuốn sách "Quán Tươi Cười Là Nơi Khách Đến" là một cuốn sách kinh doanh ẩm thực đáng đọc. Cuốn sách cung cấp cho người đọc những bí quyết quan trọng để kinh doanh ẩm thực thành công, trong đó nổi bật nhất là nụ cười. Mời các bạn mượn đọc sách Quán Tươi Cười Là Nơi Khách Đến của tác giả Takashi Uno & Kam Tròn (dịch).