Liên hệ: 0912 699 269  Đăng nhập  Đăng ký

Ngài Tổng Thống

"Ngài Tổng thống" là sự sáng tạo của nhà văn tiểu thuyết Asturias Guatemala, là một trong những tiểu thuyết quan trọng của Asturias. Cuốn sách năm 1898 ~ 1920 của chọn quản Estrada Cabrera như một nguyên mẫu, với một phim hoạt hình theo phong cách cường điệu một mùa nhựa thô tục, kỳ lạ khung, xảo quyệt, tàn ác bạo chúa hình ảnh, trong khi mô tả trong Người dân ở đây ly hợp chiếm ưu thế, trong đó sự thiếu hiểu biết rộng rãi, nghèo đói, đau khổ, bầu không khí khủng khiếp. Dựa trên nghiên cứu này cho thấy thực tế sâu sắc về các vấn đề xã hội hơn so với phạm vi bảo hiểm rộng điển hình của nghệ thuật, trong việc giảm gần nửa thế kỷ sau khi công bố mặc ngày hôm nay, công tác này vẫn còn nhận ra rằng không có thiếu ý nghĩa xã hội quan trọng. "Ngài Tổng thống", với Ust Lal 彼特里 các "đám tang của nhà độc tài", Gabriel Garcia Marquez của "Phụ huynh của suy giảm", Jose Luis Garcia Sanchez " Tyrant Banderas 'đồng gọi là "chống độc tài bốn tiểu thuyết Mỹ Latinh." Miguel Angel Asturias, 1967 người chiến thắng của giải Nobel Văn học. *** Văn học Mỹ Latin được giới thiệu ở miền Bắc Việt Nam trước hết bởi tính chất cách mạng (xã hội) của nó. Đó là thơ văn từ nền văn học Cuba: Thơ An-giê-ri – Quy-ba (nhiều dịch giả, NXB Văn học, 1960; về sau, riêng tác giả Nicolas Guillén còn được Xuân Diệu tuyển dịch một tập: Thơ Nicôla Ghiden, NXB Văn học, 1981), tiểu thuyết Béc-ti-li-ôn 166 [Bertillion 166], Giải nhất về tiểu thuyết do cơ quan trao đổi văn hoá giữa các nước châu Mỹ Latin, của José Soler Puig (Đức Ngọc dịch, NXB Văn học, 1962), kịch Đồng mía, Giải nhất văn học Cuba, của Paco Alfonso (Trần Công Tá dịch, NXB Văn học, 1965), truyện ngắn nhiều tác giả: Truyện ngắn Cuba (Lê Xuân Vũ dịch, NXB Văn học, 1964), về sau, còn hai tuyển tập truyện ngắn Cuba khác cũng được tuyển dịch: Giờ thì em không còn sợ nữa (nhiều người dịch, NXB Văn học, 1980) và Mặt đất và bầu trời (nhiều người dịch, NXB Lao động, 1984). Ngoài nền văn học dân tộc Cuba, thời gian này còn xuất hiện tác phẩm của các tác giả Mỹ Latin khác. Từ nền văn học Chile, thơ của Pablo Neruda (Thơ Pabơlô Nêruđa, Đào Xuân Quý dịch, NXB Văn học, 1961). Từ nền văn học Brazil, tiểu thuyết Những con đường đói khát của Amado (Huy Phương dịch, NXB Văn hóa, 1960). Từ nền văn học Guatemala, tiểu thuyết Ngài tổng thống của Asturias (Đặng Thế Bính, Vũ Cận dịch, NXB Văn học, 1964). Và, từ nền văn học Venezuela, tiểu thuyết Năm người im lặng của Miguel Otero Silva (Vũ Chính dịch, NXB Văn học, 1968)... *** MIGUEL ANGEL ASTURIAS (19/10/1899 – 09/06/1974) Giải Nobel Văn chương 1967 Miguel Angel Asturias là nhà thơ, nhà văn, nhà viết kịch người Guatemala gốc Indian Bắc Mỹ, học luật tại Đại học Guatemala, dân tộc học và thần học ở Sorbon, làm báo và dạy học, sớm tiếp xúc với các đại diện của phong trào siêu thực; năm 1929 công bố tập thơ trữ tình đầu tiên Ánh sao, năm 1933 viết Ngài Tổng thống, một tác phẩm u ám về chế độ độc tài ở Châu Mỹ Latinh. Trong những năm tình hình chính trị ở Guatemala tương đối dễ thở, M. Asturias vào ngành ngoại giao, làm tham tán Đại sứ ở Mexico, Argentina, đại sứ ở Salvador… Năm 1946, ông xuất bản cuốn Những người Maya được coi là tác phẩm lớn nhất của ông. Năm 1956, tổng thống than Hoa Kỳ lên nắm quyền đã tước quyền công dân của M. Astuiras và buộc ông phải di tản sang Buenos Aires, sau đó sang châu Âu. Ông vẫn tiếp tục hoạt động báo chí và sáng tác văn học. Năm 1966 lại xảy ra đảo chính ở Guatemala, bạn của M. Asturias trở thành Tổng thống, ông được chỉ định làm Đại sứ ở Pháp. Cùng năm này M. Asturias được trao tặng giải thưởng Lenin “Vì hoà bình giữa các dân tộc”, và năm sau ông được trao giải Nobel vì những tác phẩm xuất sắc bám rễ sâu xa vào những truyền thống văn hoá và huyền thoại của dân tộc Maya và thổ dân Mỹ Latinh. Asturias được coi là người mở đầu chủ nghĩa hiện thực huyền ảo Mỹ Latinh. Năm 1970, trong bối cảnh chế độ chính trị bắt đầu siết chặt lại, M. Asturias từ chức Đại sứ và tập trung thời gian, sức lực cho các hoạt động văn học cho đến cuối đời. Tác phẩm của M. Asturias đến với độc giả miền Bắc Việt Nam từ trước khi ông đoạt giải Nobel. Tiểu thuyết Ngài Tổng thống được các dịch giả Đặng Thế Bính và Vũ Cận chuyển ngữ, nxb Văn học xuất bản năm 1964. Ở Miền Nam, tạp chí VĂN số 109 ngày 01/07/1968 dành riêng để viết về M. Asturias và đăng các tác phẩm của ông; năm 1969, nxb Phù Sa (Sài Gòn) xuất bản tiểu thuyết Ngài Tổng thống qua bản dịch của Tâm Linh. Sau 1975, tác phẩm Mắt những người đã khuất (2 tập) của ông được nxb Văn học ấn hành năm 1986 qua bản dịch của Nguyễn Vĩnh. Ngoài ra một số truyện ngắn của ông cũng được dịch và đăng rải rác trong các tuyển tập và tạp chí Văn học nước ngoài. *** "Kêu vang kêu vang kêu vang ...... ......" Kinh Chiều chuông thì thầm như một lời cầu nguyện vang lên trên thành phố, đám đông người ăn xin cầu xin cuối ngày, kéo cơ thể kiệt sức mình để buộc các vuông, tập hợp dưới mái hiên của nhà thờ qua đêm. Xung quanh quảng trường được bao phủ bởi lính gác, bảo vệ an ninh của Tổng thống Cộng hòa. Trong bóng tối, Pala Đại tá Les quan hệ cha con, thậm chí, lỏng lẻo dưới hiên nhà, dừng lại ở một người ăn xin bên cạnh một 名叫佩莱莱, học trò đùa lời nói bậy của ông kêu lên: Carter, Pellet "Mẹ!" Levin từ mặt đất như Fengleyiban nhảy về phía đại tá, bột đá là kết quả của cuộc đời. Đại tá lỏng Caliente là tâm tình của tổng thống, cái chết đột ngột của ông cho tổng thống để loại trừ bất đồng chính kiến ​​cung cấp một cơ hội tốt. Vì vậy, dưới thời Tổng thống sắp đằng sau hậu trường, một khung-up âm mưu chính trị bắt đầu. Đầu tiên, khi cảnh sát bắt giữ tại hiện trường của những người ăn xin tội, tra tấn, buộc họ phải thừa nhận rằng kẻ giết người là không Peilai Lai Adams tướng và rau quả nhưng Fabio Carvajal Masters. Sau đó, Chủ tịch triệu tập một tâm Angel, nói cho anh ta vì một số lý do đặc biệt, các nhà chức trách sẽ bất tiện uy tín đạo đức Qana món ăn Adams tướng trong tù, vì vậy số phận của Tổng Thiên thần Canales lặng lẽ tiết lộ gió thúc đẩy anh ta bỏ trốn. Thiên thần lâu dài với một khuôn mặt thiên thần, đẹp trai, làm việc như hiệu trưởng, nhà ngoại giao, nghị sĩ, thị trưởng, và sau đó trở thành chủ tịch của những tên côn đồ thuê côn đồ. Ông đã ra lệnh cho Canales trở về nhà và thấy rằng có đã được giám sát chặt chẽ Phi hiến binh. Khi anh lang thang nhân dịp ngần ngại ngần ngại, tôi đột nhiên thấy một căn phòng đi ra một cô gái trẻ xinh đẹp, đó là những gì con gái nói chung Camilla Canales. Thiên thần đã có cơ hội đến trong một từ, về cha cô đã gặp, ông nói với các nhà chức trách sẽ bắt giữ ông vào ngày thứ hai, khuyên anh suốt đêm. Canales cân lại chấp nhận đề nghị của Angel. Vào ban đêm, với một vài tên côn đồ Thiên thần Canales đến gần nhà phục kích, ông đã có hai mục đích này đi, đầu tiên chuẩn bị một dòng, giám đốc một nhà riêng để ăn cắp một trò hề đêm đột kích, bao gồm các tướng bỏ chạy: và thứ hai ý định Jiaxizhenzuo, bắt cóc con gái của chung, vì ông nhận chung của ân sủng, và do đó con gái của ông cũng được hưởng các quyền nhất định. Tuy nhiên, xung quanh điệp viên gendarme tìm thấy tăng lên rất nhiều so với ngày khi họ tiếp cận các thiên thần nhà chung thức tỉnh này, tổng thống đã gửi cho anh bí mật mách không thực sự muốn đưa Fabio món ăn Adams là một lối thoát, nhưng bỏ chạy khi ông dự định sẽ tận dụng lợi thế nó giết công cụ trong âm mưu này, ông cũng là một bị khai thác. Đối với điều này không hạnh phúc hạnh phúc trong tâm trí của mình, xác định theo kế hoạch ban đầu để hoạt động bất kể hậu quả, để giúp sự nguy hiểm nói chung. Ông dẫn đầu đám đông leo trên mái nhà của các tướng nhà, cắt điện. Camilla thấy rằng phong trào, hét lên "kẻ trộm," điệp viên cảnh sát quân sự xung quanh nhà, nghe nói đến họ chỉ đơn giản là cướp phá tài sản trong phòng tối, Canales tướng bỏ chạy trong tình trạng lộn xộn, nhưng Thiên thần đưa thẻ Mira chuyển đến một căn phòng bí mật. Camilla bởi các kích thích, một số ngày trong Thông Thiên Học nhầm lẫn giữa Awoke sau đó khóc. Thiên thần đã nói với cô ấy để giữ không tự nhiên, vì vậy cô không thể không nhìn thấy lòng từ bi và sự dịu dàng. Ông đã cẩn thận để chăm sóc an ủi cô ấy, và sau đó đi cùng mình để tìm nơi ẩn náu với một số người chú của mình, nhưng các tướng Canales anh trai của anh liên quan vì sợ hãi, không có ai sẵn sàng chấp nhận cô. Desperate Camilla bệnh nặng, sắp chết. Thiên thần chỉ trong vài ngày đã được sản xuất cho các cô gái tình yêu chân thành vô tội của Chúa, cảm thấy rằng cuộc sống của họ không thể sống thiếu cô ấy. Ngày của ông canh gác Camilla xung quanh, và cuối cùng theo người hiểu biết lời khuyên Thaumaturgy già trước khi đám cưới của cô với giường của Camilla, hy vọng bởi sức mạnh của tình yêu vượt qua cái chết. Chắc chắn, một phép lạ đã xảy ra. Camilla ngày một tốt hơn với nhau, và cuối cùng đã hồi phục hoàn toàn. Chủ tịch triệu tập thiên thần nghe tin, một mặt ông đã cảnh báo thảm họa gây tử vong, mặt khác cho phép các tờ báo lớn đăng tải tin tức về đám cưới, và nói dối với họ trong dinh tổng thống được tổ chức đồ dùng cá nhân chủ trì của ông Chủ tịch một buổi lễ lớn. Thiên thần đã làm cho nó tất cả bằng cách nào đó. Tổng Canales lớn lên ở vùng nông thôn sau khi chạy trốn biểu ngữ thành công của sự công chính, đề xuất ý tưởng của một loạt các cải cách dân chủ, đa số người nghèo khổ nhận được phản ứng nhiệt tình, các thành phần của quân nổi dậy. Nhưng một ngày kia tướng cuộc hôn nhân đọc bài báo tin tức được công bố, cao chót vót cơn giận dữ hết hạn, các phiến quân cũng sẽ sụp đổ. Thạc Carvajal tại thủ đô là phí và bị kết án bị bắn vu. Chủ tịch ác người nước ngoài cốt lung lay tất cả thành công, nhưng anh không bỏ cuộc. Ngay Thiên thần nghe nhiều tin đồn rằng ông đã bí mật chống lại tổng thống, hỗ trợ cuộc cách mạng nói chung Canales. Thiên thần đã nghe rất đáng lo ngại, và nhanh chóng đi đến chủ tịch Bianbai. Tổng thống nói rằng nó thậm chí không nghe lời vu khống, ngược lại, vẫn nghĩ rằng đánh giá cao anh ấy, và quyết định gửi đại sứ của mình tại Hoa Kỳ. Thiên thần vui mừng rằng điều này là để thoát khỏi đất nước, đi từ chủ tịch của trời cho con thú. Ông và chia tay vợ, đồng ý và sớm đoàn tụ ở nước ngoài, họ hào hứng đi xe lửa đến bài mới của mình. Hóa ra ngay khi anh ta sắp rời đi, một nhóm binh lính lên tàu ông bị bắt, đưa vào ngục tối. Thiên thần tôi phát hiện ra rằng đây là một cái bẫy do tổng thống. Tin tức của chồng Thời gian bay của mình, Camilla buồn bã ở nhà, kết quả là luôn luôn tin tức. Ngay sau đó cô đã sinh ra một cậu bé, cuộc sống không có nơi nương tựa do, cô đã buộc phải chuyển nơi ở đến các vùng nông thôn. Thiên thần đã bị tra tấn trong ngục tối chỉ có một hơi thở, mỗi ngày suy nghĩ Camilla, nhờ sức mạnh của tình yêu kiên trì sống sót. Tuy nhiên, các nhà chức trách để gửi một giả ra một tù nhân và Angel cùng một tế bào, sau khi lừa đảo niềm tin của mình, nói với anh một tin nhắn giả mạo: Camilla vì chồng bị bỏ rơi, lòng hận thù, bất đắc dĩ cho tình nhân của tổng thống. Thiên thần nghe tuyệt vọng, Qijueshenwang. Hoạt động đánh giá cao Theme Điều này, hơn 20 triệu từ tiểu thuyết của phương tiện biểu hiện nghệ thuật chủ đề chống độc tài, phong cách thể hiện tư tưởng và nghệ thuật của tác giả. Chế độ độc tài châu Mỹ Latin trong lịch sử hiện đại là một trong những hiện tượng xã hội nổi bật nhất. Kể từ những năm 1920, các nước Mỹ Latinh có để thoát khỏi ách thuộc địa từ độc lập cho đến khi bắt đầu của văn học Asturias, gần 100 năm, "caudillos học thuyết" (hùng quân sự cai trị độc tài) như bệnh dịch hạch thường phổ biến ở mảnh Continental, một trở ngại nghiêm trọng đối với tiến bộ xã hội và phát triển kinh tế của quốc gia. Asturias bản địa của Guatemala, đã bị tàn phá bởi một số nhà độc tài. Các nhà văn tự là trong quy tắc tối Cabrera trải qua tuổi thơ và tuổi trẻ của mình trong. Để sử dụng cảnh sát thảm sát thám tử độc tài, bỏ tù và đàn áp của người dân, gây khủng bố trên khắp cả nước, Asturias cha vì ông từ chối phản bội lương tâm của họ bị bệnh, thấy nhẹ nhõm trở lại với nhiệm vụ luật sư làng, tất cả để Asturias trẻ Asturias lại ấn tượng khó quên. Sau đó, ông bước vào trường đại học tích cực tham gia cuộc đấu tranh chống chế độ độc tài, buộc phải lưu vong ở châu Âu vào năm 1932, khi hành lý của mình điền vào "người ăn xin chính trị" bản thảo. Asturias và những kẻ độc tài tử, và văn chương là vũ khí hữu ích nhất mà ông đã tham gia cuộc đấu tranh cuộc sống. Tuy nhiên, tiểu thuyết của ông không vì thế dòng chảy trong chính trị đơn giản. Các tác giả có mô tả này "Ngài Tổng thống", mục đích sáng tạo: "Có những tiểu thuyết chính trị phơi bày, tuy nhiên, tất cả mọi thứ có thể thấy rõ phía sau hình ảnh của một Tổng thống sống của Cộng hòa Mỹ Latinh, để xem loại trông giống như một thực tế hiện đại tôn thờ sức mạnh ma thuật cổ đại. (Tổng thống) là một người đàn ông của Thiên Chúa, Superman (không phân biệt có hay không điều này là đúng, chúng tôi miễn cưỡng), ông đã thay thế các chức năng của các tù trưởng bộ tộc trong xã hội nguyên thủy, với một số vị thần, như Thiên Chúa và đôi mắt trần nhìn thấy không nhìn thấy. "Đó không phải là quan niệm chung của các tác phẩm của một nhà độc tài bị buộc tội vi phạm cá nhân, nhưng sự phê phán nhân đạo với sự kết hợp của phân tích xã hội, cố tình tạo ra một tác phẩm văn học bạo chúa độc tài điển hình Mỹ Latinh. Ông là chuyên quyền và kẻ phản bội, mà còn cho hàng ngàn năm để đánh lừa các lực lượng của mê tín và sức mạnh siêu nhiên của quần chúng trong ngụy trang. Công việc là như một trung tâm, một phân tích sâu sắc về nguyên nhân gốc rễ của ý thức xã hội và bản chất của chế độ độc tài. Nghệ thuật Cuốn tiểu thuyết mang tên "Ngài Tổng thống", trên thực tế các công trình chỉ chơi năm lần con số này, tác giả phác thảo một mực mưu ngấm ngầm rất hạn chế, khuôn mặt kiêu ngạo độc ác, và trong nhiều chương, người đọc chỉ từ các nhân vật khác lời nói và hành động, tâm lý và mô tả số phận của họ để xác định chúng như ma quái độc tài bí mật thống trị bóng tối. Ông là vô hình, nhưng ở khắp mọi nơi, tất cả mọi người đang sống trong trái tim của các vị thần. Với cuốn tiểu thuyết này để trở thành thạc sĩ, với tình hình thực tế cách này, hình ảnh của bạo chúa bỏ sương mù bí ẩn. Hơn nữa, để làm nổi bật công việc của đề tài này, nhà văn dành rất nhiều sự khéo léo. Hoàng hôn cuốn tiểu thuyết giống như một câu thần chú như chuông nhà thờ bắt đầu đáng sợ, làm cho bầu không khí tôn giáo mạnh mẽ, một thảm họa trên là màn đêm buông xuống. Nhiều người trong khóc bút của tác giả, rên rỉ, khóc, chiến đấu, nhưng vẫn không thể phá vỡ bầu không khí ngột ngạt của khủng bố. Nhà độc tài vẫn tuyệt vời, thái quá khát máu, nạn nhân vô tội vẫn không được trợ cấp. Là kinh chiều chuông, câu chuyện đã kết thúc. Cuốn sách này được thiết kế giống như một bầu không khí ảm đạm của sự đàn áp dưới sự cai trị của ma quỷ của địa ngục. Fiction là một nhân vật quan trọng Cara de Angel, tên của ông có nghĩa là "thiên thần mặt" các tác giả đã viết thường, ông luôn luôn nhắc nhở "Anh ấy là như thế, như Sa-tan, xuất hiện xinh đẹp, trái tim nham hiểm" hàm ý Thiên thần có một tính cách kép, như Kinh Thánh rằng đối với "thượng đế" không trung thành "ma quỷ." Với sự phát triển của cốt truyện, một chút của nhân loại Thiên thần phục hồi trong tâm trí, anh bắt đầu mơ về cuộc sống của một con người thực sự, và nhà độc tài không rõ ràng, bị mất điều khiển chương trình, đã được đưa vào một hầm ngục cho đến khi chết. Điều này cũng giống Kinh Thánh rằng Thiên Chúa sẽ thiên thần nổi loạn đã giảm xuống địa ngục, để những câu chuyện của bản án cấp phát diệt vong gần như giống hệt nhau. Asturias Kinh Thánh ám chỉ khéo léo vay thể hiện ý nghĩa nhất định, viết nổi loạn của nhân loại chống lại cái ác, làm sâu sắc hơn rất nhiều các tác phẩm chủ đề. Cuốn sách tác giả lặng lẽ về tất cả mọi thứ trên bề mặt, trên thực tế, mỗi từ của mỗi câu với một thích mạnh mẽ và không thích là. Tiểu thuyết kết thúc bi thảm mọi người đọc làm dấy lên sự phẫn nộ chống lại chế độ độc tài, mà còn làm cho mọi người nhận thức được để chống chọi lại số phận, Gan Đặng Nucai là không có lối thoát. Để diệt trừ bệnh ung thư Fengyun chế độ độc tài ở châu Mỹ Latinh, chúng ta phải đập tan xiềng xích của sự mê tín và thuyết định mệnh. Đây là nghệ thuật của những lời nói dối thành công của cuốn tiểu thuyết. *** Miguel Angel Asturias (Miguel Ángel Asturias 1899-1974) nhà văn Guatemala và nhà thơ. Sinh ra tại Guatemala. Cuộc sống của ông đã viết được mười tiểu thuyết, bốn bài thơ và một số vở kịch, cũng như ở Guatemala trong lịch sử văn học hiện đại đóng một vai trò quan trọng ở châu Mỹ Latinh. Năm 1899, Asturias sinh ra ở Guatemala City. Sinh ra và lớn lên ở các cư dân lục địa Ấn Độ đã trải qua thời thơ ấu và thanh niên. Sau đó, trở về thủ đô, học nghề luật sư là một luật sư sau khi tốt nghiệp đại học. Mời các bạn đón đọc Ngài Tổng Thống của tác giả Miguel Ángel Asturias & Đặng Thế Bính (dịch) & Vũ Cận (dịch).

Nguồn: dtv-ebook.com

Đọc Sách

Dấu Chân Người Lính - Nguyễn Minh Châu
Nơi đây khi đang mùa thu hãy còn là một cánh rừng già im lìm như ngủ. Lúc bấy giờ những người chiến sĩ bộ binh và cả những người chiến sĩ trinh sát dày dạn và ưa hoạt động nhất của cấp trung đoàn hoặc sư đoàn hãy còn ở tuyến hậu phương. Suốt cả một dải rừng núi âm u rậm rạp, thỉnh thoảng mới thấy sáng bừng lên vài bông hoa chuối rừng đỏ nở trên những thân cây gầy khẳng. Tiếp giáp với bìa rừng là bãi lau hoang vu, rồi lại một cánh rừng khác, một bãi lau khác ăn thẳng ra con đường số 9 rải sỏi dẫn tới một thị trấn và ngoại vi khu đồn địch. Suốt cả mùa thu, ở đây còn hết sức yên tĩnh. Trên mặt đất khô ráo đang đón đợi mùa mưa ngàn tới, chỉ có bước chân những đàn voi đi thủng thỉnh xéo nát từng bãi tranh, và báo trước cho chiến dịch sắp mở là bước chân không để lại chút dấu tích của những người lính trinh sát Bộ Tư lệnh chiến dịch và bọn thám báo Mỹ giậm đè lên nhau. Khuê, chiến sĩ cần vụ của chính ủy trung đoàn 5 đã từng sống trên mảnh đất này suốt từ trận đánh mở màn chiến dịch. Nhưng anh không khỏi bỡ ngỡ mỗi khi có dịp rời khỏi hầm sở chỉ huy, đi trở lại khu rừng trú quân hồi trung đoàn mới từ giã trạm giao liên cuối cùng tận ngoài bờ sông Xê Pôn. Thế là sau một loạt trận đánh, địch đã dự đoán được đôi chút hướng xuất kích của những đơn vị chiến đấu lớn của chúng ta. Chúng rải thuốc độc hóa học và dùng máy bay B.52 rải bom theo lối "rải thảm". Chỉ có trong vòng nửa tháng, từ khi tiếng súng đầu tiên của ta nổ vào giữa thị trấn, các cánh rừng chung quanh đã quang đi từng vạt, từng vạt cỏ tranh bị thiêu cháy, ở các chân lèn đá và dọc khe suối đã bị phát quang, máy bay trinh sát các loại lượn đi lượn lại thăm dò suốt ngày đêm. Ban đêm từng chùm pháo sáng liên tiếp treo lơ lửng trong bầu sương thăm thẳm trắng rừng trắng núi. Mặc cho máy bay địch trinh sát và bắn phá, dưới mặt đất bộ đội vẫn chen chân nhau đi đông nghìn nghịt. Họ tranh thủ đi nhanh hơn, nhận mặt nhau, chào hỏi nhau. Con đường cứ hình thành dần những khu vực tọa độ (1) của địch. Trên chặng đường đầy cây cối đổ ngả nghiêng, khói bom khét lẹt và đất đỏ lật lên lấp hết cây cối, từng đơn vị cứ đi qua, hết đơn vị này đến đơn vị khác, hết binh chủng này đến binh chủng khác. Ban ngày có những khi máy bay trinh sát không làm nhiệm vụ chỉ điểm cho máy bay phóng pháo, với đôi cánh bằng gỗ dán, nó liệng từng vòng tròn rất hẹp trên từng chỏm cây một. Từ bên thành cửa sổ trống hoác như con mắt mù thò ra một chiếc loa phóng thanh và một giọng nói õng ẹo: Các anh bộ đội Việt cộng dũng cảm! Đây là tiếng nói của người em gái mến thương của các anh. Các anh hãy suy nghĩ mau mau trở về với người em gái mến thương và chính phủ Quốc gia. Các anh sẽ được trọng dụng và chiều chuộng. Em đang trông thấy các anh... *** Nguyễn Minh Châu sinh năm 1930, quê ở làng Văn Thai, tên nôm là làng Thơi, xã Quỳnh Hải, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An. Theo lời kể của vợ ông, bà Nguyễn Thị Doanh, tên khai sinh của Nguyễn Minh Châu là Nguyễn Thí. Chỉ tới khi đi học, bố mẹ mới đổi tên cho ông thành Minh Châu. Trong những ghi chép cuối cùng, Ngồi buồn viết mà chơi ông viết trong những ngày nằm viện ở Bệnh viện Quân y 108, Nguyễn Minh Châu tự nhận xét về mình: "Từ lúc còn nhỏ tôi đã là một thằng bé rụt rè và vô cùng nhút nhát. Tôi sợ từ con chuột nhắt cho đến ma quỷ. Sau này lớn lên, đến gần sáu chục tuổi, đến một nơi đông người tôi chỉ muốn lẻn vào một xó khuất và chỉ có như thế mới cảm thấy được yên ổn và bình tâm như con dế đã chui tọt vào lỗ". Năm 1945, ông tốt nghiệp trường Kỹ nghệ Huế với bằng Thành chung. Tháng 1 năm 1950, ông học chuyên khoa trường Huỳnh Thúc Kháng tại Nghệ Tĩnh và sau đó gia nhập quân đội, học ở trường sĩ quan lục quân Trần Quốc Tuấn. Từ năm 1952 đến 1956, ông công tác tại Ban tham mưu các tiểu đoàn 722, 706 thuộc sư đoàn 320. Từ năm 1956 đến 1958, Nguyễn Minh Châu là trợ lý văn hóa trung đoàn 64 thuộc sư đoàn 320. Năm 1961, ông theo học trường Văn hóa Lạng Sơn. Năm 1962, Nguyễn Minh Châu về công tác tại phòng Văn nghệ quân đội, sau chuyển sang tạp chí Văn nghệ quân đội. Ông được kết nạp vào Hội nhà văn Việt Nam năm 1972. Nguyễn Minh Châu qua đời ngày 23 tháng 1 năm 1989 tại Hà Nội, thọ 59 tuổi. Các tác phẩm: Cửa sông (tiểu thuyết, 1967) Những vùng trời khác nhau (tập truyện ngắn, 1970) Dấu chân người lính (tiểu thuyết, 1972) Miền cháy (tiểu thuyết, 1977) Lửa từ những ngôi nhà (tiểu thuyết, 1977) Những người đi từ trong rừng ra (tiểu thuyết, 1982) Người đàn bà trên chuyến tàu tốc hành (tập truyện ngắn, 1983) Bến quê (tập truyện ngắn, 1985) Mảnh dất tình yêu (tiểu thuyết, 1987) Chiếc thuyền ngoài xa (tập truyện ngắn, 1987) Hãy đọc lời ai điếu cho một giai đoạn văn nghệ minh hoạ (tiểu luận phê bình, 1987) Phiên chợ Giát (truyện vừa, 1988) Cỏ lau (truyện vừa, 1989) Nguyễn Minh Châu toàn tập (Nhà xuất bản Văn Học, 2001) Di cảo Nguyễn Minh Châu (Nhà xuất bản Hà Nội, 2009) ... Mời các bạn đón đọc Dấu Chân Người Lính của tác giả Nguyễn Minh Châu.
Cuộc Đời Ngoài Cửa - Nguyễn Danh Lam
Trong vai một người viết tiểu thuyết, Nguyễn Danh Lam hẳn là mẫu nhà văn không thích, thậm chí rất dị ứng, việc cưng nựng chiều chuộng các nhân vật của mình. Từ những “Bến vô thường”, “Giữa vòng vây trần gian”, đến “Giữa dòng chảy lạc”, đã là thế. Và rồi đến cuốn tiểu thuyết mới nhất này, vẫn là thế. Nguyễn Danh Lam không thèm hạ cố ban cho nhân vật một danh tính rõ ràng. Cũng rất hiếm khi nhà văn gắn cho họ những nét phẩm chất tính cách hoặc những năng lực cá nhân trên mức trung bình. Đã vậy, anh lại hay đẩy các nhân vật vào những cảnh huống trớ trêu, những trạng thái sinh tồn nếu không bi đát thì cũng dở khóc dở cười. Điều, vừa quan trọng lại vừa oái oăm, là ở chỗ: trong những cảnh huống những trạng thái ấy, các nhân vật của Nguyễn Danh Lam luôn có một sự tự nhận thức, thường trực và đầy ám ảnh, về cái bất túc và bất lực của mình… Ở cuốn tiểu thuyết mới nhất này, Nguyễn Danh Lam cho nhân vật chính “lên đường”, làm một chuyến du lịch bụi cùng với cô con gái cả ngày chỉ biết dán mắt vào chơi game trên điện thoại di động và luôn miệng kêu than. Sau lưng họ, là một gia đình rạn nứt. Trước mặt họ, là những khúc rẽ bất ngờ, những đứt gãy nhân sinh còn tồi tệ hơn gấp bội. Nguyễn Danh Lam đã kể những chuyện ấy, một cách bình thản và đầy tiết chế. *** ường phố đã vào khuya. Ông không nhận thấy sự khác biệt nhiều lắm giữa thành phố cao nguyên này với thành phố nơi ông sống. Nhà cửa, phố xá cùng một sắc đèn rờ rỡ. Dò đường một lúc, ông mới lần ra cái khách sạn gã bạn chỉ. Trước đó nửa giờ, gã lí nhí qua máy: Mày thông cảm, giờ này tao không đi được, cứ vào cái khách sạn này, nói tên tao. Mai tao đến kiếm sớm. Mở cửa xe mua một gói thuốc, ông nghe gió thốc từng cơn. Thứ gió kỳ lạ, thổi triền miên, không giống gió của những cơn giông, cũng chẳng phải gió biển. Đây chính là sự khác biệt. Bụi quăng vào mặt ông những đám khô khốc. Không gian se lạnh, khá thú vị. Khách sạn có vẻ nằm ở khu trung tâm. Ông nói tên gã bạn với cô nhân viên tiếp tân. Cô gái xinh đẹp lắc đầu cười. Chú thông cảm, có lẽ ông chủ con biết, chứ con không biết chú ấy. Ông ngớ ra, bối rối. Giá đừng đề cập gã có lẽ hay hơn. Ông nghe gã dặn nên hỏi cô, chứ thực sự chẳng có chủ đích gì. Chẳng hạn như việc giảm giá phòng, hay ưu tiên một vị trí tốt nào đó. Hai cha con cùng đói ngấu. Buổi chiều, sau khi lên hết con đèo, ông dừng nơi thị trấn gần đó mua hai ổ bánh mì, định bụng khi tới nơi sẽ ăn bữa chính. Đường lạ, nhiều đèo dốc, khiến kế hoạch dự kiến đổ bể. Mình đi ăn rồi lên phòng, hay lên phòng rồi đi ăn? Đi ăn luôn đi ba. - Con gái ông nhăn nhó. Giờ này còn chỗ nào ăn uống được không cô? - Ông hỏi cô gái tiếp tân. Nhà hàng tụi con đã nghỉ. Mấy chỗ gần đây, họ cũng đóng cửa hết rồi. Chú nên chạy ra chợ trung tâm, thứ gì cũng có. Lại phải lết ra xe, gương mặt con gái ông vốn nhăn nhó, lúc này càng nhăn nhó hơn. Điệp khúc của nó luôn là đói. Ông hiểu, nó đang tuổi ăn tuổi lớn, không thể chịu đựng được như ba. Ông tấp xe vào một dãy quán sáng đèn. Mấy cặp nam nữ chừng tuổi con ông đi chơi về khuya, co ro quanh cái bàn bên cạnh. Họ cười nói và văng tục. Cách phục sức, mấy chiếc xe đời mới, hoàn toàn chẳng có gì khác thanh niên thành phố. Thuở xa xưa, ông nhớ, sự khu biệt khá rõ ràng, bởi những cách ngăn về giao thông, hành chính. Con gái ông bỏ dở gần nửa tô mì, trong khi ông húp cạn. Sao vậy con, mệt không ăn nổi à? Dở quá - Ông không biết món ăn dở thật, hay đó là nhận xét quen thuộc của con gái. ... Mời các bạn đón đọc Cuộc Đời Ngoài Cửa của tác giả Nguyễn Danh Lam.
Cửa Sông - Nguyễn Minh Châu
Tiểu thuyết được viết từ năm 1966, đây là tiểu thuyết đầu tay của Nguyễn Minh Châu, nhưng ông đã chứng tỏ được một bút pháp gây nhiều hứng thú và cảm giác lạ như là một hiện tượng văn học, một sự tìm tòi sáng tạo. Trong tác phẩm của Nguyễn Minh Châu toát lên ba hướng khái quát: chiêm nghiệm những chân lý đời sống, khái quát những tính cách, phát hiện những vấn đề tồn tại xã hội.  Theo lời nhà văn Tô Hoài thì Những cái tưởng như lặt vặt trong cuộc sống hàng ngày, nhưng dưới con mắt và ngòi bút Nguyễn Minh Châu đều trở thành những gợi ý đáng suy nghĩ và có tầm triết lý. Bởi đối với ông, cuộc đời và trang sách như là một, gắn chặt với nhau.  Với Cửa sông, Nguyễn Minh Châu viết về hình ảnh một làng quê hiền hoà bên sông Kiều, dòng sông thơ mộng, những con người hồn hậu và bình dị của ngôi làng nhỏ bé ven sông, nhưng trong khói lửa chiến tranh, mỗi người đều được trui rèn, hun đúc và trở thành những người con quả cảm và gan dạ bên bến sông, kể cả cô giáo Thùy bé nhỏ và hiền dịu năm nào...  ... Thùy cảm thấy trong khuôn ngực bé nhỏ của mình như có một con chim đang vỗ cánh chực bay tung ra. Cô thở rất mạnh. Tuy đã ở làng Kiều bao nhiêu năm, đã ra vào cái trụ sở hợp tác xã này bao nhiêu lần, nhưng hôm nay, đứng ở đây, cô vẫn không sao khỏi bỡ ngỡ như người vừa mới đến. Thuỳ nhìn lá cờ đỏ, trong lòng rất xúc động nghĩ đến bao nhiêu người đảng viên cộng sản của làng Kiều đã ngã xuống... *** Nguyễn Minh Châu sinh năm 1930, quê ở làng Văn Thai, tên nôm là làng Thơi, xã Quỳnh Hải, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An. Theo lời kể của vợ ông, bà Nguyễn Thị Doanh, tên khai sinh của Nguyễn Minh Châu là Nguyễn Thí. Chỉ tới khi đi học, bố mẹ mới đổi tên cho ông thành Minh Châu. Trong những ghi chép cuối cùng, Ngồi buồn viết mà chơi ông viết trong những ngày nằm viện ở Bệnh viện Quân y 108, Nguyễn Minh Châu tự nhận xét về mình: "Từ lúc còn nhỏ tôi đã là một thằng bé rụt rè và vô cùng nhút nhát. Tôi sợ từ con chuột nhắt cho đến ma quỷ. Sau này lớn lên, đến gần sáu chục tuổi, đến một nơi đông người tôi chỉ muốn lẻn vào một xó khuất và chỉ có như thế mới cảm thấy được yên ổn và bình tâm như con dế đã chui tọt vào lỗ". Năm 1945, ông tốt nghiệp trường Kỹ nghệ Huế với bằng Thành chung. Tháng 1 năm 1950, ông học chuyên khoa trường Huỳnh Thúc Kháng tại Nghệ Tĩnh và sau đó gia nhập quân đội, học ở trường sĩ quan lục quân Trần Quốc Tuấn. Từ năm 1952 đến 1956, ông công tác tại Ban tham mưu các tiểu đoàn 722, 706 thuộc sư đoàn 320. Từ năm 1956 đến 1958, Nguyễn Minh Châu là trợ lý văn hóa trung đoàn 64 thuộc sư đoàn 320. Năm 1961, ông theo học trường Văn hóa Lạng Sơn. Năm 1962, Nguyễn Minh Châu về công tác tại phòng Văn nghệ quân đội, sau chuyển sang tạp chí Văn nghệ quân đội. Ông được kết nạp vào Hội nhà văn Việt Nam năm 1972. Nguyễn Minh Châu qua đời ngày 23 tháng 1 năm 1989 tại Hà Nội, thọ 59 tuổi. Các tác phẩm: Cửa sông (tiểu thuyết, 1967) Những vùng trời khác nhau (tập truyện ngắn, 1970) Dấu chân người lính (tiểu thuyết, 1972) Miền cháy (tiểu thuyết, 1977) Lửa từ những ngôi nhà (tiểu thuyết, 1977) Những người đi từ trong rừng ra (tiểu thuyết, 1982) Người đàn bà trên chuyến tàu tốc hành (tập truyện ngắn, 1983) Bến quê (tập truyện ngắn, 1985) Mảnh dất tình yêu (tiểu thuyết, 1987) Chiếc thuyền ngoài xa (tập truyện ngắn, 1987) Hãy đọc lời ai điếu cho một giai đoạn văn nghệ minh hoạ (tiểu luận phê bình, 1987) Phiên chợ Giát (truyện vừa, 1988) Cỏ lau (truyện vừa, 1989) Nguyễn Minh Châu toàn tập (Nhà xuất bản Văn Học, 2001) Di cảo Nguyễn Minh Châu (Nhà xuất bản Hà Nội, 2009) ... Mời các bạn đón đọc Cửa Sông của tác giả Nguyễn Minh Châu.
Có Được Là Người - Primo Levi
Khi người ta hai mươi bốn tuổi, hãy còn “ít hiểu biết, không kinh nghiệm và dứt khoát muốn sống trong một thế giới siêu thực của mình”, mà bị bắt rồi đưa vào trại tập trung Auschwitz - nơi sau này sẽ được ghi nhận như một trong những nơi chốn khủng khiếp nhất trong lịch sử loài người - người ta sẽ khó lòng gọi đó là một chuyện may mắn. Có lẽ chỉ khi là một trong số rất ít ỏi người sống sót sau Auschwitz (theo nhiều số liệu thì chỉ khoảng 2% tù nhân Auschwitz là còn sống khi trại được giải phóng) và bắt đầu ghi lại những hồi ức kinh khủng về khoảng thời gian đen tối đó trên những tấm vé tàu ở Turin thì Primo Levi mới, như sau này ông viết trong lời mở đầu cuốn Có được là người, coi việc bị bắt vào Auschwitz tương đối muộn là một điều may mắn: Vào thời điểm ông bị đưa vào Auschwitz, đầu năm 1944, do cần nhân công lao động chính phủ Đức đã quyết định kéo thời gian sống của tù nhân trước khi giết, thay vì đưa thẳng vào trại hơi ngạt. Được viết năm 1947, Có được là người thuật lại câu chuyện thực của chính tác giả từ lúc bị bắt tại Ý đến khi được/bị đưa vào trại tập trung Auschwitz và chuyện ông đã sống sót trong chốn địa ngục đó như thế nào. Cần nói thêm rằng, vào thời điểm tác giả và những người Do Thái khác bị tống lên đoàn tàu chở người nổi tiếng của Đức quốc xã, Auschwitz đối với họ là một cái tên chưa có ý nghĩa gì mấy - thậm chí họ còn cảm thấy “nhẹ cả người” vì ít nhất cái đích đến đó “cũng là một nơi nào đó trên trái đất này”. Họ sẽ nhanh chóng nhận ra cái “nơi nào đó” kia là nơi mà họ bị tước đoạt tất cả: vợ con, bố mẹ già, tư trang, nhân phẩm, thậm chí cả tên - mỗi người tù chỉ còn biết đến như một dãy số xăm vào cánh tay trái; là nơi mà họ sẽ phải sống - nếu như chưa chết hoặc chưa bị giết - dưới những điều kiện phi nhân nhất; là nơi mà rồi họ sẽ chia sẻ những giấc mơ giống nhau đến kỳ lạ: giấc mơ được ăn, mà mỗi khi thức ăn chạm miệng là vụt tan biến thành nghìn mẩu vụn. Ở chốn này, một ngày được coi là tốt lành khi ngày đó họ có vài giờ để “cảm thấy bất hạnh theo cái kiểu của những con người tự do” - tức khi những người tù xoay xở được thêm chút xúp loãng đủ tạm no nê mà có sức nghĩ về gia đình, vốn là việc những khi khác họ không làm nổi. Cho đến bây giờ, đã có hàng nghìn cuốn sách viết về những trại diệt chủng trong thế chiến thứ hai. Còn vào thời điểm Primo Levi quyết định kể lại câu chuyện của mình, chúng cũng đã quá nổi tiếng. Levi khẳng định trong lời mở đầu rằng cuốn sách không nhằm đưa ra “những lời buộc tội mới” mà chỉ cung cấp thêm tư liệu cho những nghiên cứu về “tâm trạng con người”. Cuốn sách đặt ra nhiều câu hỏi nhức nhối: khi nào một con người là người? con người khác gì với con vật? liệu một con người có thể lấy đi nhân phẩm của một con người khác? người có thể làm gì đối với người? thiện, ác, đúng, sai liệu có ý nghĩa gì trong một nơi chốn khủng khiếp như Auschwitz? Trong quá trình học cách tồn tại, và nhờ cả may mắn để tồn tại đến những ngày cuối cùng giữa chốn phi nhân đó, Levi luôn tìm cách nhận ra những dấu hiệu con người: một cái ôm với người đồng hương trẻ tuổi Schlome, thái độ không từ bỏ, không chịu chấp nhận của Steinlauf, tình bạn với Alberto, Thần khúc của thi hào Ý Dante và nhất là sự tốt bụng của Lorenzo - người không ngại hiểm nguy tặng thường xuyên tặng xúp và bánh mì cho Levi. Cho dù sau Auschwitz người ta có thể phục hồi về mặt thể chất, tinh thần là một cái gì đó khó hồi phục hơn nhiều. Không phải ai cũng có thể chịu đựng được những hồi ức về quãng lịch sử đen tối đó. Bản thân con người tốt bụng Lorenzo kia đã không vượt qua nổi chứng rối loạn về tâm lý và cuối cùng chết vì thiếu sự chăm sóc bản thân vào năm 1952. Còn Levi, dù chọn cách đương đầu với quá khứ bằng cách viết sách và đi nói chuyện về Auschwitz, thì chết vào nhà riêng vào năm 1987, và cái chết nhiều bí ẩn của ông được nhiều nguồn tư liệu coi là tự sát. Dẫu sao, thì như Elie Wiesel, một tù nhân Auschwitz khác, đã nói, thực ra Primo Levi đã chết từ bốn mươi năm trước trong Auschwitz. Với một câu chuyện u ám như thế, lẽ ra Có được là người phải là cuốn sách nặng nề và khó đọc. Nhưng thật lạ kỳ, đây lại là một page turner - một cuốn sách bắt người ta phải lật không ngừng. Sức hấp dẫn của cuốn sách không nằm ở câu chuyện mà nằm ở cách tác giả kể chuyện - đó gần như là một giọng kể phi cảm xúc, che giấu sự kinh tởm trước những gì được mô tả - và cách mà cuốn sách gợi ra những suy nghĩ, những truy vấn mênh mang trong người đọc. * Có được là người - Primo Levi, Nhã Nam và NXB Hội nhà văn, Trần Hồng Hạnh dịch từ nguyên bản tiếng Ý  *** Tôi bắt đầu thử thách của mình với một tác phẩm hạng nặng. Số trang vừa phải (287 trang), nhưng những gì nó mang lại đủ để tôi xuống tinh thần trong khoảng thời gian không vừa phải chút nào.  " Nhân vật trong những trang sách này không phải con người. Tính người của họ đã bị vùi lấp, chính họ đã tự chôn nó vì sự xúc phạm phải chịu hay đã gây ra cho người khác. Những tên SS độc ác và bệnh hoạn, những Kapo, tù chính trị, tội phạm, prominent lớn nhỏ cho đến những nô lệ Haftling người này giống hệt người kia, tất cả các bậc trong cái hệ thống điên rồ mà bọn Đức dựng lên ấy đều bị gom lại đầy nghịch lý trong một sự tồi tàn nội tâm giống hệt nhau. " Tôi được tác giả cuốn sách thông báo rằng mọi điều diễn ra trên từng trang sách không có gì là bịa đặt, nói cách khác tôi đang được chứng kiến một khúc phim tài liệu chân thực nhất về những gì diễn ra từ Lager đến Auschwitz, về những người Do Thái khốn cùng trong một công cuộc chà đạp nhân phẩm khốn cùng. Giọng văn của Primo Levi rõ ràng khiến những kẻ quen đọc văn chương nửa thích thú nửa nản lòng, bởi ông không hoa mĩ mà chỉ kể lể, với thứ ngôn ngữ lạnh lùng và thiếu sinh khí chẳng khác gì cuộc sống tối tăm, dở người dở ngợm của những tù nhân DoThái trong những ngày tháng ấy. Làm sao để khiến người đọc ngày hôm nay có thể tưởng tượng rằng thứ chủ nghĩa dân tộc bệnh hoạn của Đức Quốc xã đã sản sinh ra không chỉ một tội ác diệt chủng, mà còn là sự huỷ hoại nhân tính vô cùng tàn khốc mà người với người có thể gây ra cho nhau vào thời đại được xem là văn minh tiên tiến ở Châu Âu, nếu không phải là kể hết ra một cách giản đơn và trần trụi. Sức hấp dẫn trong những con chữ nhuốm màu bi kịch của cuốn tự truyện này nằm ở chỗ đó.  Những người Do Thái thiên tài, trải qua bao nhiêu biến thiên và lăng nhục vẫn tự cường khẳng định vị trí của mình trong guồng quay tàn khốc của lịch sử. Nhưng vào những ngày đen tối nhất trong chiến dịch cưỡng bức và tàn sát của quân đội Đức, Levi chỉ nhìn thấy sự yếu đuối rất con người ở họ. Họ đã bị tước đoạt đến tận răng, từ bộ quần áo đến cái tên làm nên gốc tích của họ, bị lăng nhục đến tận răng, từ giá trị tri thức cho đến phẩm cách làm người đến mức chỉ có thể suy nghĩ về việc tồn tại vật vờ đến từng giây phút sống. Họ sẵn sàng ăn cắp, lọc lừa, chà đạp lên đồng loại, khốn khổ vì miếng bánh mì hay chết chìm trong việc tuân theo trật tự kiểu mẫu của những tên đao phủ. Phần lớn họ tin rằng mình đã chết, đã trở thành thú vật, khước từ mọi tư duy và hi vọng được sống như một con người, và một phần cũng đáng kể hơn vẫn còn suy nghĩ về điều đó, bám chắc lấy nó và chiến đấu đến kiệt lực vì nó.  "Đối mặt với cái thế giới hỗn loạn đáng nguyền rủa này, suy nghĩ của tôi trở nên lộn xộn. Có thật sự cần phải suy ngẫm về một cơ chế đạo đức rồi áp dụng nó không? Ý thức được mình không có cơ chế nào lại chẳng tốt hơn sao?" Chỉ có hai loại người tồn tại trong một thời kì ác mộng: một là những kẻ chết chìm vì sự tàn khốc của nó, hai là những kẻ bước ra khỏi nó và mang những vết thương sâu thẳm không bao giờ chữa lành được. Chiến tranh hay diệt chủng thì càng khủng khiếp hơn bởi sức huỷ diệt của chúng thừa sức vằm nát sự mỏng manh của thân phận con người. Primo Levi có thể là một người may mắn trở về và kể lại câu chuyện đau thương của thế hệ ông, nhưng cũng như bao con người khác nếu còn một trái tim sẽ còn bị hành hạ bởi vô vàn trải nghiệm, sau cùng ông cũng không thể hạnh phúc bởi những trang viết giải độc của chính mình.  "Chúng tôi nằm trong một thế giới của người chết và kiệt sức. Dấu hiệu văn minh cuối cùng đã biến mất xung quanh và cả bên trong chúng tôi. Công trình biến con người thành thú vật mà bọn Đức thời đắc thắng đã dựng lên giờ đây đang được bọn Đức bại trận hoàn thành nốt." Primo Levi tự sát tại nhà riêng vào năm 1987, bốn mươi hai năm sau ngày ông bước chân ra khỏi địa ngục trần gian do chính con người tạo nên. Ít ai hiểu được ông nghĩ gì trước khi chết, nhưng rồi chắc chắn cũng ít ai hiểu được ròng rã bốn mươi hai năm được làm người đó con người ta còn phải mang nặng điều gì khi cơn ác mộng tồi tệ nhất đã qua đi.  Cá nhân tôi suy nghĩ đến một di sản. Thứ di sản đớn đau dai dẳng của một thế kỉ toàn trị. Đó là điều mà đã chấp nhận làm người thì khó có thể quên đi như một giấc mơ phù phiếm được.   Mời các bạn đón đọc Có Được Là Người của tác giả Primo Levi.