Liên hệ: 0912 699 269  Đăng nhập  Đăng ký

Lan Hữu - Nhượng Tống

Khu vườn của Nhượng Tống Năm 1940, đúng mười lăm năm sau khi Song An Hoàng Ngọc Phách cho xuất bản Tố Tâm, Nhượng Tống Hoàng Phạm Trân in Lan Hữu ở nhà xuất bản Lê Cường, Hà Nội, với "Lời tựa" của Lưu Trọng Lư. Giờ đây nhìn lại, ta chỉ có thể kinh ngạc khi thấy hai cuốn tiểu thuyết gần nhau đến thế về nhiều mặt lại có số phận khác nhau đến vậy. Cách tồn tại của Nhượng Tống ở trong hậu thế rất giống một nhà văn lớn khác cùng thời: Khái Hưng. Sau này cả hai vẫn sẽ được biết đến, nhưng chủ yếu là theo lối phiến diện. Văn nghiệp của Nhượng Tống thường chỉ được nhìn nhận qua các bản dịch (những bản dịch tuyệt vời như Nam Hoa kinh, Thơ Đỗ Phủ, Mái Tây tức Tây sương ký... nhưng cả ở mảng này người ta cũng ít biết Nhượng Tống còn dịch Ngọc Lê Hồn một cách trác tuyệt, chưa kể nhiều dịch phẩm khác nữa), trong khi ông còn là một nhà thơ, một tiểu thuyết gia tài năng, về phần Khái Hưng người ta chỉ biết đến Hồn bướm mơ tiên hay Nửa chừng xuân và một số tác phẩm khác, trong khi Băn khoăn, cuốn tiểu thuyết cuối cùng của ông, in năm 1943, mới thực sự là một kiệt tác. Rất có thể, toàn bộ mảng văn xuôi đồ sộ của văn chương tiền chiến Việt Nam chỉ có ba tiểu thuyết thực sự lớn, là Tố Tâm, Lan Hữu và Băn khoăn. Trong bộ ba ấy, chỉ mình Tố Tâm có được số phận tương đối xứng đáng với giá trị của mình. Nhưng lịch sử văn chương là câu chuyện của các giá trị, nếu không thì ta sẽ không có lịch sử văn chương. Cả Tố Tâm, Lan Hữu và Băn khoăn đều là những câu chuyện tình. Tố Tâm đã quá nổi tiếng với cốt truyện bi thảm của nó, Lan Hữu là cái nhìn đầy thương xót nhưng không kém phần tỉnh táo của một người trưởng thành nhớ lại mối tình xưa, còn Băn khoăn, với những câu chuyện tình ái lắt léo của nó, là cuốn tiểu thuyết Việt Nam xứng đáng nhất, và rất có thể cũng là duy nhất, của một giai đoạn suy đồi. Một cuốn tiểu thuyết được coi là lớn, là "giá trị" một cách toàn diện nhất, khi bên trong nó chứa đựng những điều kỳ diệu, giống như hạt mầm giấu kín ở đâu đó, sẽ hồi sinh và nảy nở mãnh liệt khi gặp được môi trường phù hợp và xứng đáng. Tố Tâm đã có một số phận như vậy, và giờ đã đến lúc chúng ta cần trả về đúng vị trí một tác phẩm khác, không kém phần kỳ diệu - Lan Hữu của Nhượng Tống. Đến nay, ngoài lần ra mắt năm 1940, nó mới chỉ tái xuất một lần duy nhất, tại nhà xuất bản Á Châu (Hà Nội) đầu thập niên 50, vài năm sau khi Nhượng Tống qua đời. Lan Hữu có thể được đọc trên ba phương diện: vì nó thuật lại rất trung thực một quãng đời tác giả, đây chính là một tài liệu quan trọng góp cho việc tìm hiểu tiểu sử Nhượng Tống Hoàng Phạm Trân, một tiểu sử mới chỉ được biết đến sơ sài, với rất nhiều chi tiết nhầm lẫn. Vì gia cảnh, Nhượng Tống phải bỏ học rất sớm vào năm mười tám tuổi, sau khi thân phụ qua đời (người cha bất đắc chí, tuy từng là "thủ khoa thành Nam", nhưng giữa một thời kỳ lịch sử u tối, đã chán chường mà chết: cái chết này được thuật lại rất cặn kẽ trong Lan Hữu). Vụ việc liên quan đến mấy mẫu đất gây thiệt hại lớn cho gia đình Nhượng Tống cũng được kể lại trong Lan Hữu. Đặc biệt, tác giả viết rất chuẩn xác về dòng dõi của mình: "nối dõi cái mạch thư hương của nhà tôi, truyền từ đời Lê cho đến bấy giờ". Nhượng Tống thuộc một gia đình rất thành đạt về học vấn suốt nhiều thế hệ, tiền nhân của ông từng là thầy dạy hai nhân vật lớn của "thành Nam" là Nguyễn Khuyến và Trần Bích San. Nhượng Tống bộc lộ tài năng văn chương rất sớm, mười sáu tuổi đã có bài đăng trên Khai Hóa (tờ báo của nhà tư sản Bạch Thái Bưởi), đúng như trong Lan Hữu có kể. Sự nghiệp báo chí của Nhượng Tống còn dài: vài năm sau Khai Hóa là đến giai đoạn cộng tác với tờ Thực nghiệp dân báo với yếu nhân Mai Du Lân; ngay sau đó, ông cùng vài người bạn lập ra Nam Đồng thư xã, in một số sách, tài liệu. Nhượng Tống là thành viên sáng lập của Việt Nam Quốc dân đảng, dưới sự lãnh đạo của người anh hùng dân tộc Nguyễn Thái Học; vì được Nguyễn Thái Học giao nhiệm vụ ở Huế năm 1929 rồi bị mật thám Pháp bắt nên Nhượng Tống tình cờ mà thoát khỏi chuỗi án tử hình đẫm máu của thực dân đầu thập niên 30, trong đó chấn động hơn cả là "vụ Yên Bái", khi những người đồng chí thân thiết của ông như Nguyễn Thái Học và Phó Đức Chính bỏ mình dưới lưỡi dao máy chém. Thoát chết nhưng Nhượng Tống phải chịu cảnh tù đày ở Côn Đảo (trong Lan Hữu cũng có lúc ông ám chỉ chuyện này: "đày tôi ra Côn Đảo ba năm, tôi không sợ bằng đày tôi cửa chùa Thiên Trù suốt ba tháng hội") và tiếp theo là những năm dài bị quản thúc ở quê, định kỳ phải ra Phủ Lý trình diện mật thám. Nhượng Tống còn viết báo thêm vài năm từ sau 1945, ở các tờ như Chính nghĩa, Thời sự... ông mất năm 1949 ở Hà Nội. (Trong các tài liệu tra cứu phổ biến nhất hiện nay, ta thường đọc ở tiểu sử Nhượng Tống hai chi tiết: sinh năm 1897 và được thả từ Côn Đảo về năm 1936; hai chi tiết này đều sai, vì Nhượng Tống tuổi Bính Ngọ, sinh năm 1906 và sau các sự kiện của Việt Nam Quốc dân đảng, Nhượng Tống được thả khỏi Côn Đảo trước 1936 nhiều, bởi trước đó mấy năm ông đã lấy vợ ở quê nhà Ý Yên; các chi tiết này hiện nay đều còn lại văn bản để kiểm chứng). Trong Lan Hữu, Nhượng Tống buộc lòng phải giấu đi nhiều chi tiết để tránh kiểm duyệt của chính quyền (thế nhưng vẫn bị kiểm duyệt bỏ thêm nhiều chỗ). Chí khí cách mạng của ông có lẽ thể hiện đậm nét hơn cả trong Lan Hữu ở đoạn luận thơ với cha và bác (người bác thích Lý Bạch, người cha nhiều phẫn uất lại thích Lục Du); khi được hỏi, cậu bé Ngọc nhận là mình thích nhất thơ Đỗ Phủ, bởi: thơ ấy gồm "biết bao nhiêu bài tả những cảnh huống khổ nhục của đám dân nghèo. Mỗi khi con đọc, lại thấy như có đám người khố rách, áo ôm ấy kêu khóc ở bên tai, mà trong lòng thì uất ức muốn đứng phắt dậy... Thơ như thế mới thật là 'khả dĩ hưng, khả dĩ quan, khả dĩ quần, khả dĩ oán'." Câu chuyện này cũng được Nhượng Tống kể lại bằng thơ, bài thơ ấy dùng làm lời tựa cho bản dịch Thơ Đỗ Phủ in năm 1944, sau Lan Hữu bốn năm; đoạn đầu của bài thơ như sau: Tôi biết đọc thơ từ thuở nhỏ Trong thơ thích riêng thơ Đỗ Phủ. Một hôm thầy tôi hỏi: "Tại sao?" Đứng dậy chắp tay tôi sẽ ngỏ Rằng: "Tại thơ ông là đời ông: Lạ, đẹp, hùng tráng mọi vẻ đủ, Mà còn chan chứa một lòng thương Những kẻ nghèo nàn, phường xấu số. Vì tấm lòng ấy nên nhiều khi Đối với quan lại với vua chúa Ông thường chê trách, thường mỉa mai, Không thèm nịnh hót, không xu phụ. Ngoài một thiên tài hiếm có ra, Ông còn một tâm hồn hiếm có..." Nghe xong, thầy tôi gật đầu cười Dạy rằng: "Ồ! mày thật con bố! Thế nhưng bất lợi ở thời này! Rồi đó xem: Đời mày sẽ khổ!" Lan Hữu lại có thể được đọc như một sự "chuyển dịch cốt truyện" Hồng Lâu Mộng vào khung cảnh Việt Nam, với hai điều rất dễ thấy: đại quan viên của Vinh phủ trong Hồng Lâu Mộng được chuyển về tỉnh Thái Bình, trong khi mối tình tay ba Giả Bảo Ngọc, Lâm Đại Ngọc, Tiết Bảo Thoa được tái hiện trong mối quan hệ của (Lương) Ngọc, (Mai) Hữu và Lan. Nhượng Tống chọn cho nhân vật của mình cái tên "Ngọc" với rất nhiều chủ ý. Nó rất gần với tên thật của ông nhưng ngay lập tức cũng gợi đến Giả Bảo Ngọc, và Ngọc của Lan Hữu cũng mau chóng nhắc thẳng tới Hồng Lâu Mộng (thông qua Thạch đầu ký), và cụ thể hơn, bài thơ "Khóc hoa" nổi tiếng mà Ngọc dùng để dò xem Hữu có yêu mình hay không. (Lan Hữu, qua chuyện Ngọc dịch "Táng hoa từ", nhắc ta nhớ đến Nhượng Tống trong vai trò một dịch giả kiệt xuất. Giai đoạn rực rỡ nhất của sự nghiệp dịch thuật Nhượng Tống là mấy năm trước 1945, chủ yếu in ở nhà xuất bản Tân Việt với ông chủ Lê văn Văng là một người thân tình với ông. Tính riêng "Lục tài tử thư" do Kim Thánh Thán bình chọn, ông đã dịch ít nhất năm: Nam Hoa kinh, Ly Tao, Sử ký, Thơ Đỗ Phủ, Mái Tây (Tây sương ký). Có tài liệu cho biết Nhượng Tống từng dịch cả Hồng Lâu Mộng, Đạo đức kinh, thậm chí cả cuốn thứ sáu của "Lục tài tử thư" là Thủy hử. Trước đó, cuối thập niên 20, ông cũng đã dịch Ngọc Lê Hồn của Từ Chẩm Á với nhan đề tiếng Việt Dưới hoa cùng một số tác phẩm nhỏ khác. Riêng năm 1945, ông in ít nhất ba cuốn sách: Nguyễn Thái Học, Tân Việt Cách mệnh đảng và Hỗ trợ. Thảo luận - đây là thời điểm Nhượng Tống chứng tỏ vai trò sử gia và nhà bình luận chính trị-xã hội của mình. Từ 1945, Nhượng Tống còn viết vài vở kịch, dịch một ít Liêu Trai chí dị và tác phẩm Hương ngọc; dùng bút danh Mạc Bảo Thần để dịch Đại Việt sử ký toàn thư và Lam Sơn thực lục. Ông còn giúp Thi Nham Đinh Gia Thuyết hiệu chỉnh và dịch thêm Ức Trai tập - tác phẩm mới chỉ ở dạng bản thảo. Trước tác của Nhượng Tống còn rải rác trong một số tuyển tập giờ đây ít người được biết đến như Tản văn mới của "Thư viện Tố Như" trước 1945; thơ của ông từng được Trúc Khê Ngô văn Triện bình luận trên Văn học tạp chí và xuất hiện không ít trong Thi thoại của Văn Hạc Lê văn Hòe in năm 1942; một nhà phê bình văn học nổi tiếng từng bình luận về văn chương Nhượng Tống là Vũ Ngọc Phan miêu tả văn chương ấy "tài hoa lãng mạn"). Bởi vì trước hết là những bông hoa: "Nguyên từ bé tôi đã có tính yêu hoa", ngay ở đầu cuốn sách, Nhượng Tống đã viết như vậy. Lan là tên một loài hoa, còn Hữu có tên đầy đủ là "Mai Hữu", cũng liên quan đến một loài hoa khác (ngay câu chuyện tình với hai cô gái trong đó một là họ hàng cũng từng xảy ra trong đời thật Nhượng Tống). Tình yêu hoa xuất phát từ tình yêu đối với người ông qua đời năm Ngọc mười bốn tuổi, một người rất gắn bó với cậu bé trong một thời gian dài: "ngoài sự sợ, tôi cũng yêu ông tôi và yêu cả những cây hoa mà ông tôi yêu. Là vì ông tôi yêu thứ hoa nào, lại cắt nghĩa cho tôi biết tại sao mà ông tôi yêu. Và tôi khi ấy, ông tôi nói gì tôi cũng cho là phải cả. Những khi tôi theo ông tôi ra vườn, lại được nghe ông tôi kể cho nghe các chuyện cổ tích về hoa. Nào chuyện Võ Tắc Thiên bắt hoa đi đày, nào chuyện Đường Minh Hoàng giục hoa phải nở. Nào vô số những chuyện hoa hóa ra người, người hóa ra hoa. Nghe nhiều những chuyện ấy, tôi thành ra coi các hoa trong vườn đều là những người bạn có cảm giác như tôi, chỉ kém tôi cái biết đi và biết nói". Nhiều khi ta tưởng như tình của Ngọc nồng nàn nhất là với các loài hoa, thậm chí còn hơn tình của Ngọc với Lan và Hữu; để tang cuộc tình suốt mấy năm trời, Ngọc đặt trước ảnh họ lọ hoa để thờ, và những câu văn đẹp nhất trong Lan Hữu là dành cho hoa: "Dưới trăng, các cây hoa hiện ra trước mắt tôi như những mặt bạn thân, vắng mấy ngày mới lại gặp", hoặc khi gặp lại Hữu trên Phú Thọ: "Dưới ánh trăng tà, các cây hoa trồng trong các chậu in bóng cành bóng lá xuống đầy sân. Tôi ước ao lại được cùng Hữu ngồi đôi nói chuyện ở giữa cảnh vườn xuân". Mối sầu tình của Ngọc trong Lan Hữu cũng có yếu tố họ hàng như cuộc tình duyên bi lụy của Hồng Lâu Mộng. Hoa và tình, nhưng cũng thêm cả mộng nữa: ít có tiểu thuyết Việt Nam nào tả mộng nhiều và hay như Lan Hữu. Về sau, cuộc tình không còn là thực nữa, chỉ là mộng mà thôi: "Trong mộng, tôi với họ cùng sống cuộc đời êm ái năm xưa. Trong mộng, nhan sắc của họ càng thêm rực rỡ, câu chuyện của họ càng thêm thơ ngây". Lan Hữu "viết lại" Hồng Lâu Mộng theo một cách thức chưa từng có, không khỏi làm ta liên hệ tới những gì mà Nguyễn Du từng làm với Kiều. Và tất nhiên, trước hết, Lan Hữu cần được đọc cho chính nó, với chính nó. Câu chuyện của Lan Hữu rất ý vị và không hề đơn giản. Nó lại được viết một cách hết sức chín chắn, bởi con mắt hồi cố của một người đã trải đời nhìn lại tuổi hoa niên thơ mộng. Ngọc không phải là Đạm Thủy của Tố Tâm, vì Ngọc ý thức rất rõ sự phi lý của tình duyên, thậm chí đến cả tính chất vớ vẩn của những mối tình thơ trẻ. Nhưng vẫn có đó nỗi ngậm ngùi khôn nguôi: "Tuy trong khi yêu ấy tôi đă tốn bao nước mắt, bao tiếng thở dài, cùng chịu bao mối cảm xúc mệt người, năm mười sáu tuổi, tôi nhìn lại vẫn là một năm có hạnh phúc"; hạnh phúc ở tuổi mười sáu là điều được Nhượng Tống nêu lên ngay từ đầu Lan Hữu, và sẽ được lặp lại nhiều lần trong suốt tác phẩm. Khởi đi là nỗi bàng hoàng của tình yêu đầu đời, càng bàng hoàng hơn vì nhận ra cùng một lúc mình yêu cả hai người con gái: "Tôi bắt đầu cảm thấy cuộc đời phiền phức vô cùng", và nảy sinh một khát vọng rất trẻ con: "Người tôi yêu chẳng phải là người tri kỷ, mà người tri kỷ lại chẳng phải là người tôi yêu! Tôi ước ao có thể hợp cả Lan lẫn Hữu làm một người". Hữu, cô em họ, xuất hiện trước, đó là mối tình đầu tiên, nên khi có thêm Lan, thoạt tiên với Ngọc, tình cảnh là: "Vướng có Lan, tôi mất cả tự do yêu Hữu", nhưng dần dần Ngọc nhận ra Lan có những điều mà Hữu không hề có, "[h]uống chi Lan yêu tôi có khi còn hơn Hữu: Lan còn biết thương cái tài của tôi nữa. Ở đời, được một người yêu mình, biết mình cũng khó lắm chứ!" Không chỉ là bạn thanh khí với Ngọc, Lan còn là tri kỷ, lại có một tấm lòng yêu tường chừng như mù quáng; Lan cũng là một con người quyết liệt, như thể sẵn sàng chống đối mọi ràng buộc gia đình, xã hội để được yêu Ngọc. Trước mối cuồng tình như vậy, một cậu bé mười sáu tuổi đầy nhút nhát khó có thể thoát được mảnh lưới đã buông, cho đến lúc phải bật ra ý nghĩ: "tôi vẫn tin ái tình chuyên nhất mới thật là ái tình, mà nay tôi tự trông thấy trái tim tôi chia đôi cho Lan và Hữu". Nhìn lại một cách tỉnh táo, pha rất nhiều "vỡ mộng", nhưng tài năng tiểu thuyết của Nhượng Tống nằm ở chỗ ông vẫn thổi được vào câu chuyện lẽ ra không mấy đặc sắc một tấm màn vi diệu của tình cảm, của lòng thành thực yêu mến tuổi trẻ; giọng văn đầy tiết chế, nhiều khi lạnh lùng, thiên hẳn về hướng phân tích, lại càng làm nổi bật lên một tâm hồn yêu đương nồng cháy, lẫn vào với những dằn vặt nội tâm không ngừng, thậm chí còn nhiều khi đi tới chỗ tự khinh bỉ chính mình. Tâm hồn ấy cũng có thể rất lạ: khi mới đến một khu vườn mới, thỏa lòng mong mỏi được kề cận với những bông hoa, trong lòng Ngọc nảy ra một ý nghĩ: "Thiếu giai nhân, tôi đành mong được gặp hồ, gặp quỷ như những anh chàng nào trong truyện Liêu Trai". Cái tâm hồn Á Đông đa tình trộn lẫn với huyền hoặc này, thỉnh thoảng ta mới thấy, một cách kỳ diệu, ở một số tác phẩm văn chương Việt Nam, chẳng hạn như khi Đinh Hùng viết những câu thơ: Có những bông hoa, tiền thân là thiếu nữ Những mùi hương rạo rực hiện hình người Hương công chúa và men say hoàng tử Cánh bướm thời gian treo võng tóc buông lơi Lan Hữu là cả một bầu trời huyền hoặc của tình tuổi trẻ được Nhượng Tống, sau khi đã thấm thìa rằng "đời là một cuộc đổi thay, muôn sự, muôn vật ở trên đời, nào có cái gì là vĩnh viễn", thuật lại một cách kỳ diệu. Dau câu chuyện này, đúng như Lưu Trọng Lư đã nhìn ra khi viết lời tựa cho bản in 1940, là chuyện mà ai cũng có, ai cũng giấu đâu đó trong ngóc ngách ký ức mình, thì cách kể của Nhượng Tống, bởi nó thu gom được những tinh túy của Hồng Lâu Mộng lẫn những gì mà chỉ mình tâm hồn Nhượng Tống mới có, vẫn còn gây rung động mãnh liệt ở độc giả sau đến ba phần tư thế kỷ. Lan Hữu chính là một khu vườn, khu vườn ngôn từ của nhà nghệ sĩ Nhượng Tống, cho đến giờ vẫn không hề cũ kỹ, thậm chí còn mới mẻ đến bất ngờ, và đó cũng là một khu vườn hoa, nhưng là một khu vườn không hề tầm thường, nơi in dấu hạnh phúc và cũng chứa đựng biết bao nhiêu thương xót của một dĩ vãng: "Kìa cảnh vườn hoa, tôi không dám bước chân ra nữa: Đấy là nơi nghĩa địa đã vùi xương [cái "tôi" mơ mộng và sung sướng]". Khu vườn ấy xứng đáng được những tâm hồn đồng điệu viếng thăm với lòng ngưỡng mộ chân thành. Cao Việt Dũng *** Lời tựa (cho ấn bản 1940) Người đề tựa với tác giả là chỗ thân tình, nhưng không phải vì cớ ấy mà tán hươu tán vượn, vẽ rồng vẽ rắn vào cuốn sách. Người đề tựa cũng không phải là cốt để giới thiệu ông Nhượng Tống với độc giả. [...] Quyển Lan Hữu chính là một trong những tập văn của Nhượng Tống viết trong thời gần đây. Một cuốn tiểu thuyết tình không hơn, không kém. [...] Nhượng Tống, trong một thuở, đã có những rung động tưng bừng, trong sáng hay âm u mà nay anh cứ việc chép lại, qua ký ức. Người ta trong một đời, ai lại không có một câu chuyện tâm sự để thuật lại hay để chép ra. Nhưng cả cái giá trị, cả nghệ thuật là ở sự kể lại mà thôi, chứ thực ra, những câu chuyện của người ta đều na ná giống như nhau cả: cũng chỉ là những bản đàn thiên cổ - tuy có đổi xoang, đổi điệu mà vẫn là những bản xưa, đã giấu ở trong lòng người, cái lòng người duy nhất, không xứ sở không kim cổ. Lan Hữu cũng chỉ là cái mộng - hay những cái bóng mộng ở trong giấc ngủ tưng bừng của các người niên thiếu, ở đây, cũng như ở trong các giấc mộng khác của người niên thiếu, người ta cũng vẫn tìm thấy ở trong, cái rộn rực, cái quằn quại, cái bâng khuâng: sự chia ly ở trong tâm hồn, ở trong cuộc đời. Nhưng mộng đẹp đến đâu, rồi cũng tàn, và chì để lại cho người ta một chút thương tiếc ở trong lòng hay đầu lưỡi. Mối tiếc thương ấy, ở văn nhân, thành gần như là một duyên nợ cả đời. Người ta lúc nhỏ ai cũng có một điều buồn não, một chuyện thương tâm. Cái buồn ấy ở một vài người thường thường mỗi năm về một lần... giống như cái cuộc du lịch hằng năm của các con chiên về đất Thánh. Truyện Lan Hữu chính là cái buồn hằng năm của người ta, đã về theo một ngọn gió đầu thu hay cuối hạ. Lan Hữu cũng là một ngọn gió hằng năm đến gợi dậy ở trong lòng ta những hình bóng âm u của một chuyện cũ - mà ai ai lại chẳng có một câu chuyện như thế...? Đó chỉ là như lời Baudelaire đã nói: Một giấc mộng nồng nàn dệt xe trên gối kẻ thiếu niên. Vì thế, Lan Hữu là cuốn sách của mọi người... Nhưng không phải là một cuốn sách tầm thường: tác giả đã cho nó một sức mạnh huyền diệu khiến cho ta không thể ngừng lại một quãng nào ở trên quyển sách. Ta chỉ muốn đọc nhanh đi cho chóng hết, để hưởng thú gấp sách lại. Tất cả giá trị, tất cả tài nghệ của cuốn sách là ở chỗ này: tác giả là một người kể chuyện rất khéo, khiến cho một câu chuyện của mình mà người tưởng như của người, một câu chuyện rất bình thường mà tưởng như rất mới lạ, một giấc mộng hằng ngày ở bên gối, mà tưởng như xa vời ở trong một trời nước xa xôi... Vì tác giả là một nhà tiểu thuyết xứng với danh nghĩa ấy. Và đó chỉ mới là sự bắt đầu... Lưu Trọng Lư Mời các bạn đón đọc Lan Hữu của tác giả Nhượng Tống.

Nguồn: dtv-ebook.com

Xem

Năm Mươi Người
Trên chiếc bàn thấp rộng rãi không có bất cứ thứ gì đặt trên đó, tôi muốn đổ thật nhiều những miếng ghép hình ra và dành thật nhiều thời gian để ghép chúng lại với nhau. Tôi nghĩ dù là mùa thu hay mùa đông thì cũng đều là những mùa thích hợp để làm việc đó. Khi thử ghép chúng lại với nhau, tôi mới thấy đến cuối cùng, thường chỉ còn lại những mảnh ghép xanh da trời nhạt gần với màu trắng mà thôi. Những mảnh ghép màu xanh da trời có in hình mặt người, hoặc có đường nét rõ ràng của sự vật, hay có màu sắc nổi bật thì dễ tìm được đúng vị trí. Nhưng những mảnh ghép màu xanh da trời nhạt lại chẳng dễ chút nào. Khi cầm những mảnh ghép đó, bỗng dưng tôi có suy nghĩ muốn viết một cuốn tiểu thuyết mà không có nhân vật chính, hoặc là một cuốn tiểu thuyết với khoảng 50 nhân vật chính. Vì tất cả đều là nhân vật chính nên dù mỗi người đều không có gì ngoài màu trắng ngà thì họ cũng sẽ sát cánh bên nhau để tìm ra vị trí của mình. Tôi muốn viết những câu chuyện như thế. Trích từ “Lời tác giả” ĐOẠN TRÍCH TRONG SÁCH Bà đến đặt túi đậu đỏ vào đầu giường con dâu thì thấy con bé đang ngủ. “Đừng đánh thức nó dậy”, bà nghĩ như thế, vậy nên chỉ nhẹ nhàng đặt chiếc túi nhỏ cạnh gối rồi thôi. “Cái này là gì thế mẹ? Bên trong đựng gì vậy ạ?” Chắc mới ngủ chưa sâu nên con dâu của bà đã tỉnh. “Là đậu đỏ đấy.” Nghe xong câu trả lời của bà, Yoon Na đã cười sau một thời gian dài. “Lúc mà con vẫn còn sống một mình trước khi kết hôn ấy, con đã nhận được một cuộc điện thoại từ mẹ vào ngày sinh nhật. Mẹ bảo là dù sao đi nữa cũng hãy ăn món gì đó làm từ đậu đỏ. Mẹ cứ nhắc đi nhắc lại mãi rằng phải như thế mới không bị ma quỷ bám theo. Nhưng hôm ấy, vì công việc kết thúc muộn nên con đã không thể mua được gì ăn cả, rồi mẹ biết con đã ăn gì không?” “Con đã ăn gì?” “Kem Bibibik ạ.” Lần tới đến lượt Ae Seon cười. “Mẹ mua cho con nhé? Kem Bibibik ấy?” “Vâng, con muốn ăn ạ.” Ae Seon vừa đi thang máy xuống cửa hàng vừa ngọ nguậy ngón chân. Vì là thang máy thuỷ lực nên rất chậm. Ở cửa hàng trong bệnh viện không có loại kem ấy nên bà đã phải đi mấy siêu thị gần đó, nhưng chẳng sao cả. Cuối cùng khi tìm mua được kem Bibibik mang về, Ae Seon đã không thể kìm nén mà đung đưa túi đựng đồ trong tay, bệnh viêm dính khớp vai cũng tạm thời phải nhượng bộ. Nếu có ai nhìn thấy cảnh này, chắc hẳn họ sẽ nói đó là điệu nhảy chim sẻ vì trông bà phấn khích quá. “Con à, cười lên đi. Đừng sợ, hãy ném nỗi sợ hãi đi thật xa, giống như những đứa trẻ đang cố gắng để làm vỡ quả bóng hình trái bí trong ngày hội thể dục thể thao. Con hãy chiến đấu nhé, đừng để bị thương và rơi xuống hố.” Khi Ae Seon nói ra những điều đó, bà nhớ lại rằng mình đã từng mong muốn có một đứa con gái đến như thế nào. Khi nghĩ đến hai cô con dâu của mình, bà cảm thấy chúng chẳng khác gì so với con gái ruột. Thật ra là bà có tới bốn đứa con, bốn đấy. Dù cho có trở thành thần Atula chứ không phải Bồ Tát thì những đứa trẻ mà bà muốn bảo vệ cũng vẫn là bốn. Thế nhưng thứ sẽ bảo vệ những đứa trẻ ấy thì không có gì ngoài đậu đỏ, chỉ có duy nhất đậu đỏ mà thôi. Mời các bạn mượn đọc sách Năm Mươi Người của tác giả Chung Serang & Lê Thị Thu Hương (dịch).
Ghost In Love (Tiếng Việt)
Tóm tắt & Review (Đánh Giá) sách Ghost In Love (Tiếng Việt) của tác giả Marc Levy & Phúc Chi Nhi (dịch). Sau thành công của cuốn tiểu thuyết đầu tay Nếu em không phải là giấc mơ , Marc Levy đã được đông đảo bạn đọc trên thế giới yêu mến. Ghost in love là cuốn tiểu thuyết thứ hai mươi của ông. Ghost in love - bản dịch của Phúc Chi Nhi do Nhã Nam và NXB Hội Nhà văn phát hành năm 2020 khiến độc giả hài lòng với những mẫu thoại hài hước, ngôn ngữ xúc động, câu chuyện kịch tính. Câu chuyện xoay quanh chàng trai Thomas, một nghệ sĩ dương cầm tài năng luôn mang trong mình một nỗi đau, một nỗi cô đơn khó diễn tả. Anh phiêu đắm trong từng bản nhạc nhưng luôn thấy buồn bã vì dư âm của câu chuyện nào đó trong quá khứ, vì những ngổn ngang, hoang mang của hiện tại. Có thể chính sự trống trải đến từ đời sống gia đình, mối quan hệ với cha mẹ hay những ký ức tuổi thơ đã tạo một vết thương lòng sâu sắc. Cha của Thomas là ông Raymond, một bác sĩ phẫu thuật tài giỏi, đào hoa, tính cách cởi mở khác hẳn với cậu con trai. Ông đã mất đột ngột cách đây năm năm, để lại nỗi đau đớn cho cậu con trai duy nhất. Trước đó, cha mẹ Thomas đã không sống cùng nhau. Mỗi người đều có cuộc sống riêng với những đam mê và các mối quan hệ khác biệt, điều duy nhất gắn kết họ chính là cậu con trai. Một ngày, sau khi hút điếu thuốc từ phòng của mẹ, Thomas đã trông thấy hồn ma của cha anh. Vốn dĩ Thomas cứ nghĩ đó là tác dụng của thuốc. Anh thậm chí còn đi gặp bác sĩ tâm thần là bạn thân mình, bạn anh trấn an, tất cả chỉ vì anh căng thẳng nên tưởng tượng ra. Đến khi cha anh thuyết phục để anh tin rằng, thực sự linh hồn của ông đã được quay về để gặp anh, Thomas hết sức xúc động nhưng cũng bối rối, bực mình xen lẫn. Đời sống hôn nhân của cha mẹ anh không hạnh phúc. Họ tôn trọng nhau nhưng không gắn bó, không có tình cảm với nhau. Dù rằng, ông Raymond từng say đắm mẹ anh khi còn trẻ. Với bản tính đào hoa, thông minh, hoạt ngôn, vị bác sĩ này khi còn sống đã có khá nhiều người tình, trong đó có một người đã khiến ông yêu say đắm cả khi chết đi rồi. Ông trở về để thỉnh cầu con trai giúp một việc khá táo bạo, nếu làm vậy, ông và người tình có thể bên nhau mãi mãi. Thật khó để đưa ra quyết định, giúp hồn ma của cha mình gắn kết với người tình của ông ư, điều này quá sức tưởng tượng của Thomas. Anh trở thành người kỳ lạ trong mắt người khác khi bị bắt gặp nói chuyện một mình, cư xử kỳ quặc. Sau cùng, Thomas đã quyết định giúp cha, thực hiện hành trình ba ngày ngắn ngủi từ Paris đến San Fransico để giúp cha hội ngộ với tình nhân. Trong hành trình đó, Thomas đã gặp lại Manon, cô chính là con gái của bà Camille, người tình của bố anh. Anh nhớ lại hồi ức tuổi thơ, ông bố của anh và bà mẹ của cô đã lén lút gặp nhau, họ đem theo hai đứa con của mình để che mắt thiên hạ. Tình yêu của bố anh và bà Camille là vĩnh cửu, dù sai trái. Họ vẫn duy trì gia đình vì con cái, họ bên vợ bên chồng để tránh con mình tổn thương nhưng thực tâm lúc nào cũng nhớ thương nhau. Mỗi nhân vật trong cuốn tiểu thuyết này đều có câu chuyện và nỗi lòng riêng, dù được nhắc đến nhiều hay ít. Mẹ của Thomas, người đàn bà biết rõ trái tim chồng mình đã thuộc về người khác nhưng chọn cách bình thản đối diện dù rằng bà có một đời sống náo động. Cha của Manon, người chồng bị phản bội lại chọn cách níu giữ và áp đặt, kéo vợ về phía mình, dù biết rằng điều đó là bất khả. Manon cũng như Thomas, họ thương người cha người mẹ đã khuất của mình và tình yêu sai trái của họ. Khi thực hiện di nguyện của cha mẹ, chính họ đã nhận ra những bài học lớn về tình yêu và hôn nhân. Tôi cực kỳ thích những mẫu đối thoại hài hước của hai cha con Thomas. Thi thoảng, người cha lại khuyên bảo, chỉ dạy con trai bằng vài lời hóm hỉnh. Ông bảo vấn đề của con trai mình là ít cười quá. Thomas trả lời “Con thừa biết bố sắp nói với con những gì: người ta chỉ sống có một lần”. “À, không, chuyện ấy cũng là một cú lừa ngoạn mục. Sự thật là người ta chỉ chết một lần thôi, bù lại, ngày nào người ta cũng sống”. Người cha tiếc nuối vì đã quá tập trung vào công việc, dành ít thời gian cho gia đình, cho con trai. Trước sự ra đi của mình, ông mong con trai chỉ “buồn ở mức tối thiểu, buồn ở mức cần thiết thôi”. Suy cho cùng thì khi giã từ cuộc sống, mỗi người đều có những trăn trở và nuối tiếc riêng. Được trở lại nhân gian để thực hiện ước nguyện, gặp người thân và nói lời từ biệt, ấy là mong muốn của hầu hết những linh hồn đang tồn tại ở một thế giới nào khác. Ghost in love là câu chuyện hư ảo, mang màu sắc kỳ diệu để người đọc có cái nhìn hòa ái hơn về tình yêu, về tình phụ tử, về những ước mơ trong cuộc đời. *** Đánh giá Ghost in love là một cuốn tiểu thuyết lãng mạn, nhẹ nhàng, mang màu sắc kỳ ảo. Câu chuyện xoay quanh tình yêu của hai cha con Thomas và Raymond, tình yêu của Thomas và Manon, và tình yêu của cha mẹ Manon. Ưu điểm Truyện được kể một cách hấp dẫn, lôi cuốn, với những tình tiết bất ngờ và hài hước. Các nhân vật được xây dựng chân thực và sinh động, với những tính cách, suy nghĩ và cảm xúc đa dạng. Truyện đề cập đến những vấn đề nhân sinh sâu sắc, như tình yêu, tình phụ tử, và những ước mơ trong cuộc đời. Nhược điểm Một số tình tiết trong truyện có phần hơi phi lý, khó tin. Cốt truyện có phần hơi đơn giản, chưa có nhiều đột phá. Kết luận Ghost in love là một cuốn tiểu thuyết đáng đọc, mang lại cho người đọc những phút giây thư giãn và suy ngẫm. Một số điểm nổi bật của tác phẩm Tình yêu của hai cha con Thomas và Raymond: dù đã qua đời, tình yêu của cha dành cho con vẫn vẹn nguyên. Ông luôn mong muốn được gặp con trai và giúp con tìm được hạnh phúc. Tình yêu của Thomas dành cho cha cũng rất sâu đậm. Anh sẵn sàng làm mọi thứ để giúp cha thực hiện ước nguyện. Tình yêu của Thomas và Manon: tình yêu của họ nảy nở một cách tự nhiên, từ sự thấu hiểu và đồng cảm. Họ đã cùng nhau vượt qua nhiều khó khăn để đến với nhau. Tình yêu của cha mẹ Manon: tình yêu của họ là một tình yêu sai trái, nhưng lại vô cùng mãnh liệt và thủy chung. Họ đã dành cả cuộc đời để yêu thương và trân trọng nhau. Kiến nghị Nếu bạn là người yêu thích thể loại tiểu thuyết lãng mạn, nhẹ nhàng, thì Ghost in love là một cuốn tiểu thuyết mà bạn không nên bỏ qua. Mời các bạn mượn đọc sách Ghost In Love (Tiếng Việt) của tác giả Marc Levy & Phúc Chi Nhi (dịch).
Nước Mỹ (Kẻ Mất Tích)
Tóm tắt & Review (Đánh Giá) sách Nước Mỹ (Kẻ Mất Tích) của tác giả Franz Kafka & Lê Chu Cầu (dịch). “Tác phẩm là nhát búa phá vỡ biển cả đã đóng băng trong chúng ta.” - Franz Kafka Cập cảng New York trên một con tàu lớn khủng khiếp, Karl Roßmann, kẻ tội đồ từng gây tội lỗi tình ái ở quê hương được chào đón bởi Nữ thần Tự do giương cao thanh kiếm giữa bầu trời lồng lộng. Cảnh tượng bỗng đột nhiên trở nên chói lọi. Từ đây, Karl rơi thẳng vào vòng xoáy rủi may may rủi đến chóng mặt. Karl đã trải nghiệm cuộc sống lên voi xuống chó khôn lường dở cười dở khóc nơi miền đất của những cơ hội thần kỳ. Và tương lai của cậu là gì? Điều đó không ai biết, bởi vì tiểu thuyết đã dừng bước ngay khi chuyến tàu đưa nhân vật chính đến vùng đất có cái tên hư hư thực thực – Oklahama – chỉ vừa mới khởi hành...  Nước Mỹ (Kẻ mất tích) - tiểu thuyết đầu tiên, và hài hước nhất của Franz Kafka như tia sáng lẻ loi bên ngoài chùm tác phẩm đã trở thành huyền thoại vẫn thường được nhắc đến là Hóa thân, Vụ án và Lâu đài. E. L. Doctorow – nhà văn đương đại lớn hàng đầu nước Mỹ đánh giá đây là câu chuyện hiện đại, mang tầm tư tưởng lớn về nước Mỹ như một nơi chốn chưa ai từng thấy, trong một thời kỳ lịch sử không thể nhận dạng, vì nó được Kafka, dù chưa từng đặt chân đến Mỹ, viết nên từ những yếu tố thần thoại trong chính tâm trí thiên tài của ông  “Để nêu danh một nhà văn đã đặt dấu ấn sâu đậm lên thời đại của chúng ta không kém gì Dante, Shakespeare hay Goethe, thì với các thế hệ đương thời, đó nhất định là Kafka.”  - W.H.Auden *** Những sáng tác của Franz Kafka, đến nay được ra mắt công chúng toàn cầu, đều được phát lộ trong tình trạng bản thảo bởi những người yêu quý văn tài của ông. Song, diệu kỳ thay, những trang văn tưởng chừng dở dang trong hành trình đến với độc giả ấy, qua sự kiểm duyệt khắc nghiệt của thời gian, đến tận hôm nay vẫn là những tác phẩm được cả giới nghiên cứu lẫn độc giả phổ thông đánh giá là đạt đến sự hoàn hảo cao độ. Tiểu thuyết Nước Mỹ (Kẻ mất tích) là một sự dở dang hoàn hảo ám ảnh người đọc như thế. Chàng trai người Đức Karl Roßmann - nhân vật chính của tác phẩm - bị gia đình tống khứ khỏi nhà và bắt đầu một cuộc sống mới trên đất Mỹ. Để rồi từ đây, với những pha độc thoại triền miên, với những giả thiết hoàn toàn xa lạ so với cách nghĩ thông thường, Kafka xây dựng hình ảnh một chàng thanh niên Karl Roßmann thông minh, sâu sắc, luôn quan sát cuộc sống tỉ mỉ và có những so sánh, liên tưởng thú vị. Dễ nhận thấy lối văn chú thích của Kafka trong những trang viết đầy rẫy những câu văn dài, thậm chí rất dài, như thể là “hóa thân” của những suy tư phức tạp, đa diện về cuộc sống. Dẫu chưa từng đặt chân đến nước Mỹ, nhưng với Nước Mỹ (Kẻ mất tích), Franz Kafka đã cho thấy sự tưởng tượng phong phú của ông. Và điều đáng nói là những vấn đề mà Kafka đề xuất trong quyển tiểu thuyết đầu tay này của ông vẫn vẹn nguyên tính thời sự trong thời đại ngày nay. Sự tiên cảm lạ lùng ấy càng khiến cho văn chương của ông “quyến rũ” độc giả hôm nay và mai sau. Sách do Lê Chu Cầu dịch, NXB Hội Nhà Văn ấn hành. *** Tóm tắt Tiểu thuyết Nước Mỹ (Kẻ Mất Tích) của Franz Kafka kể về hành trình của Karl Roßmann, một chàng trai trẻ người Đức, đến nước Mỹ để bắt đầu một cuộc sống mới sau khi bị gia đình tống khứ khỏi nhà vì lý do tình ái. Tại Mỹ, Karl gặp phải vô vàn khó khăn và thử thách. Anh bị đuổi việc khỏi cửa hàng bách hóa, bị bắt vào tù, và phải đối mặt với những kẻ lừa đảo. Tuy nhiên, Karl vẫn không ngừng tìm kiếm cơ hội để lập nghiệp và tìm kiếm hạnh phúc. Đánh giá Nước Mỹ (Kẻ Mất Tích) là một tác phẩm phức tạp và khó hiểu, nhưng cũng vô cùng hấp dẫn và lôi cuốn. Tác phẩm đã khắc họa một cách chân thực những khó khăn và thử thách mà người nhập cư phải đối mặt khi đến một đất nước mới. Tiểu thuyết cũng thể hiện những suy tư của Kafka về cuộc sống, về con người và về thế giới. Kafka cho thấy rằng cuộc sống là một hành trình đầy rẫy những bất trắc và khó khăn, nhưng con người vẫn luôn có thể tìm thấy niềm hy vọng và hạnh phúc. Một số điểm nổi bật Cốt truyện hấp dẫn và lôi cuốn Nhân vật được xây dựng chân thực và đáng nhớ Ngôn ngữ giàu chất thơ và triết lý Kết luận Nước Mỹ (Kẻ Mất Tích) là một tác phẩm kinh điển của văn học thế giới. Tác phẩm xứng đáng được đọc và suy ngẫm bởi bất cứ ai quan tâm đến cuộc sống, con người và thế giới. Một số nhận xét của độc giả "Nước Mỹ (Kẻ Mất Tích) là một cuốn sách tuyệt vời. Tác phẩm đã khiến tôi phải suy ngẫm rất nhiều về cuộc sống." "Câu chuyện của Karl Roßmann rất cảm động và đáng suy ngẫm. Tôi rất thích cách tác giả đã khắc họa nhân vật và bối cảnh." "Tác phẩm có lối viết độc đáo và hấp dẫn. Tôi rất ấn tượng với những suy tư của tác giả về cuộc sống." Mời các bạn mượn đọc sách Nước Mỹ (Kẻ Mất Tích) của tác giả Franz Kafka & Lê Chu Cầu (dịch).
Nhắm Mắt Thấy Paris
Tóm tắt & Review (Đánh Giá) sách Nhắm Mắt Thấy Paris của tác giả Dương Thụy. Tôi bắt đầu viết tiểu thuyết này vào tháng 5-2008 với tựa đề “Rạng đông trời Paris”. Bối cành truyện diễn ra phần lớn ở Paris, và những nhân vật chính đều làm việc trong tập đoàn mỹ phẩm L’Aurore (trong tiếng Pháp nghĩa là Rạng đông). Quỳnh Mai, cô nhân viên trẻ nhiều nhiệt huyết và đầy năng động, những tưởng mình có thể thành công dù có phải đối mặt với bất cứ khó khăn nào. Trong quá trình sống, làm việc, hoà nhập và yêu, Mai đã nhiều lấn rơi vào khủng hoảng. Cô đối diện với chính bản thân mình và tự động viên khi một ngày mới lại đến. Lôgô của công ty là hình mặt trời nhô lên vào buổi rạng đông. Nhưng thực tế cảnh rạng đông ở Paris lúc nào cũng đẹp hơn, sinh động và làm người ta thêm phấn chấn. Cuộc sống ở công ty không phải là tất cả, còn đó một ngày mới tươi đẹp hơn và đang chờ ta tận hưởng. Mãi một năm rưỡi, vào tháng 10-2009, tôi mới hoàn tất tiểu thuyết này sau rất nhiều khoảng dừng. do tôi luôn phải viết trong hoàn cảnh tranh thủ tối đa thời gian rảnh. Khi đọc lại tác phẩm, tôi thấy tực cũ có vẻ “hô khẩu hiệu” và quyết định chọn tựa “Nhắm mắt thấy Paris”. Khi nhắm mắt, là khi người ta không còn thấy gì nữa hết. Nhưng đó cũng là lúc hiện lên những khoảnh khắc hoài ghi dấu trong cuộc đời mình. Trong tiểu thuyết này, Paris không phải chỉ riêng của Quỳnh Mai, Paris còn thuộc về Louis De Lechamps, một chàng trai Pháp gốc gác quý tộc, vì tuổi trẻ bốc đồng đã phải trả giá khá đắt khi sang Việt Nam làm việc. Paris còn là nơi Daniel Ng, một thanh niên giỏi giang người Singapore, khi đến đây hội họp đã lang thang một mình trong cô độc dù có địa vị rất cao. Paris cũng ghi dấu khoảng thời gian khủng hoảng của Tuyết Hường, một cô gái đầy tham vọng nhưng hành xử tàn nhẫn do không có bệ phóng vững chắc từ giáo dục của gia đình. Và cuối cùng, Paris còn là nơi một người con của chính nơi này không còn chốn dung thân: Jean-Paul Lafatoine. Ông thân bại danh liệt sau một sai lầm tệ hại và cuối cùng phải khởi nghiệp lại ở châu Á. “Nhắm mắt thấy Paris”, Paris của quá khứ đã qua hay paris của tương lai đấy hứa hẹn. Tất cả những nhân vật trong tiểu thuyết này đều có một lý do riêng để nhớ về Paris và hẹn gặp lại tại đây. Bản thân tôi cũng thường nhắm mắt thấy Paris và Paris từ lâu với tôi đã là một chốn đi về đầy yêu thương. Riêng đối với độc giả, tôi tự thuyết phục mình rằng sau khi đọc xong cuốn sách này, mọi người cũng tìm được cho mình một lý do để “thấy Paris”. Tôi hoàn toàn tin tưởng vào điều đó! Dương Thụy *** Tóm tắt Nhắm Mắt Thấy Paris là câu chuyện về Quỳnh Mai, một cô gái trẻ Việt Nam, người đã giành được học bổng du học tại Paris. Mai là một người đầy nhiệt huyết và năng động, cô tin rằng mình có thể thành công dù có phải đối mặt với bất cứ khó khăn nào. Tuy nhiên, cuộc sống ở Paris không hề dễ dàng như cô tưởng tượng. Mai phải đối mặt với những thách thức về ngôn ngữ, văn hóa và công việc. Cô cũng phải học cách hòa nhập với một môi trường mới và đối diện với những rắc rối trong tình cảm. Trong quá trình trưởng thành, Mai đã dần nhận ra rằng cuộc sống không phải lúc nào cũng dễ dàng. Cô cũng đã học cách chấp nhận những thất bại và sai lầm của bản thân. Cuối cùng, Mai đã tìm được hạnh phúc và thành công ở Paris. Đánh giá Nhắm Mắt Thấy Paris là một cuốn tiểu thuyết lãng mạn và cảm động. Tác phẩm đã khắc họa chân thực cuộc sống của những người trẻ Việt Nam khi du học ở nước ngoài. Cuốn sách cũng mang đến những bài học ý nghĩa về cuộc sống và tình yêu. Một số điểm nổi bật Cốt truyện hấp dẫn và lôi cuốn Nhân vật được xây dựng chân thực và đáng yêu Ngôn ngữ trong sáng và giàu cảm xúc Kết luận Nhắm Mắt Thấy Paris là một cuốn tiểu thuyết đáng đọc cho những ai yêu thích dòng văn học lãng mạn. Cuốn sách sẽ mang đến cho bạn những giây phút thư giãn và suy ngẫm về cuộc sống. Một số nhận xét của độc giả "Nhắm Mắt Thấy Paris là một cuốn tiểu thuyết tuyệt vời. Cuốn sách đã khiến tôi phải suy ngẫm rất nhiều về cuộc sống và tình yêu." "Câu chuyện của Quỳnh Mai rất cảm động và đáng yêu. Tôi rất thích cách tác giả đã khắc họa nhân vật và bối cảnh." "Nhắm Mắt Thấy Paris là một cuốn sách đáng đọc cho những ai muốn tìm hiểu về cuộc sống của những người trẻ Việt Nam khi du học ở nước ngoài." Mời các bạn mượn đọc sách Nhắm Mắt Thấy Paris của tác giả Dương Thụy.