 - TAI SACH PDF MIEN PHI.jpg)
Tả Quân Lê Văn Duyệt
Kê Kinh Đây là bản Kê Kinh được đăng trên báo Nông cổ mín đàm, 1902. Có ít nhất là hai bản Kê Kinh với nội dung khác nhau chút đỉnh. Theo nhiều tài liệu thì tác giả của Kê Kinh chính là Tả Quân Lê Văn Duyệt. (1763-1832 )
Kê kinh diễn nghĩa Giao-hòa, lão-nhiêu Nguyễn-Phụng-Lãm - Báo Nông-cổ mín-đàm (1902)
Người sanh ra dưới thế này ai lại chẳng vương mang lấy tục tình, ai lại chẳng có tình dục riêng biết sao mà tránh cho khỏi; nhứt là người trong Nam-Kỳ ta đây, hay bắt chước người Tàu mang truyền nhiễm bịnh in nhau những là: tửu, khí, tài, sắc cùng đấu kê, đổ bác; theo như sách Trung-dung cùng là lục-hạp. Ấy vậy mà tự thuở nay các điệu vô căn kia còn có sách vở, thơ, phú, ca, từ mà bao biện, chỉ chỗ phải không, phân điều hơn thiệt cho thế sự biết duy còn một cuộc đấu kê, chưa ai phân dễ khó để cho thiên hạ tường tận, đặng mà tránh chỗ nên hư. Vả ta nay tuổi dư tám chục, sự thế cũng nhàm; nghĩ lại lối thiếu niên cũng đã mang lấy bịnh ham chọi gà, tỉ thí không thấy nhằm, công phu cũng không thấy hiệu, om bóp cho lắm thời cũng có khi ăn khi thua, khi thắng khi bại, vả lại trong trường chinh chiến ai cũng vị tất mình hơn, song mãn cuộc rồi cũng đổ cho loài chim chuột, thành bại vinh hư ít ai xét lỗi bởi mình. Thương hại cho con gà liều thân đền nợ chủ mà còn không khỏi tiếng khen chê, hễ ăn thì vui mừng hớn hở, mà ai thua lại hờn giận buồn rầu; xét ra đều là thương vật hại nhơn rất nên vô ích. Nhơn rày nhàn hạ coi bộ sách gà, mới biết điệu nuôi gà và cáp gà cũng là rất khó, đừng ai nói nghề chơi lắm công phu thì tường mà lầm, ai muốn tinh phải coi sách gà này mới biết. Chọn lựa cho nhằm theo sách gà này; tôi dám chắc một trăm độ không sai một độ; song nó cũng khó không khác chi sách coi ngày; đã có sanh khắc xung kị, mà còn văn võ chưa minh nếu ai không tinh thì hay hơn là đừng chơi, hơn là đem tiền ra mà phó cho cuộc rủi may không ích. Tôi xin chép lại sách đã dịch nôm ra đây cho các quí nhơn nhàn lãm.
Trời xuân nương ngọn đèn hoa, Thừa nhân xem thấy sách gà Phạm Công, Dạy răn chẳng sót mảy lông, Từ đây mới hẳn phép trong rất mầu. Trước phân văn võ làm đầu, Kim, mộc, thủy, hoả, thổ hầu phân minh. Ngũ thể là ứng ngũ hành, Tương sanh, tương khắc cho đành can chi. Hình công, hình phụng, hình qui, Cần trên cần dưới coi thì cho thông. Lại tường từ cái thép lông, Hạt mao trước võ phẩm đồng phước kê. Gặp gà võ thử nên ghê, Tượng mao viên phát ai hề dám đương. Bất câu ô, xám, ó, vàng.
Một mình năm sắc rõ ràng gồm văn. Lông đuôi mà có quầng trăng, Mã dài chí gối thiệt là tước linh. Cánh lông trổ chín lưu tinh, Hai bên mười tám tài tình xiết bao. Thuần văn thuần võ làm sao, Văn pha võ lộn dường nào về cho ? Mã kim nhỏ nhẻ không to, Lông ngời cho ướt thiệt đồ thuần văn. Lá tre to trọi hai phần, Sắc không khô ướt nó rằng văn pha. Thép lông thuần võ kể ra. Màu khô mã lại ấy là võ tinh. Lại mã dài ướt hoà mình, Võ pha là thế phải nhìn mà phân. Sắc lông bày tỏ ân cần, Lỡ văn lỡ võ sao rằng lỡ pha. Mồng co, mồng lái văn hòa, Mồng chóc, mồng trập danh là võ quan, Mồng thòng, mồng lỗ võ quan Mồng khe, mồng trích rõ ràng văn pha. Ðầu mình đã tỏ gần xa, Sau nầy ta sẽ bảo mà bộ chơn. Sao rằng văn giáp danh xưng, Sao rằng võ giáp rằng thuần rằng pha ? Bất câu xanh xám, trắng ngà, Ðường đất cho nhỏ, vảy mà cho trơn. Ngón dài thắt nhỏ thời hơn, Cựa kim đóng thấp ấy chơn văn thuần. Khai mương vảy đóng khô vi, Chơn như gà chết võ thuần chẳng sai. Còn như đại giáp bài khai, Ðường đất sợi chỉ thiệt tài văn pha. Chơn dầu vảy cọp tỏ ra, Ðường đất thô lớn ấy là võ xen. Cựa mà có đóng trong huyền, Nhọn cũng như buá võ tuyền vậy vay. Cựa đao hoặc lớn mà ngay, Thấy thời cho biết nó rày võ pha. Văn thuần ăn võ thuần mà, Võ thuần ăn đặng văn pha rất mầu. Văn pha với võ địch nhau, Thắng vì nhờ vảy ai hầu hơn ai. Vảy lông trái thế một hai, Kém vảy bổn mạng dễ nài đứng lâu. Phải tường bổn mạng ở đâu,
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.