SỰ HIỆN DIỆN CỦA THÀNH VIÊN HỘI TAM ĐIỂM TẠI VIỆT NAM
Cuốn sách ‘Sự hiện diện của thành viên Tam Điểm tại Việt Nam’ của TS Trần Thu Dung do Omega Việt Nam phát hành nhận chỉ đạo từ Nhà xuất bản Hội Nhà văn - nơi xuất bản cuốn sách, yêu cầu ngưng phát hành để chỉnh sửa.
Cuốn sách này đề cập chủ yếu đến Hội Tam Điểm Pháp, và một phần Hội Tam Điểm Mỹ, hai quốc gia có nhiều mối liên quan đến Việt Nam. Đặc biệt là Hội Tam Điểm Pháp bởi nước Pháp gắn chặt với quá trình cai trị thuộc địa Đông Dương, nhiều thành viên Hội Tam Điểm lại là nòng cốt trong chính quyền thuộc địa Pháp, nên có thể nói sự có mặt của những thành viên Tam Điểm đã đóng vai trò nhất định trong sự bình định và khai hóa thuộc địa.
Cuốn sách có thể còn thiếu sót, do nhiều tư liệu bị đốt, hoặc bị đem đi tiêu hủy khi nước Pháp bị quân Đức chiếm đóng, và bởi tình hình chính trị ở Việt Nam có nhiều biến động qua các thời kỳ. Mặc dù Pháp đã rời bỏ Việt Nam từ hơn nửa thế kỷ, Mỹ cũng phải ra đi gần hơn mươi năm trước, nhưng nhiều gia đình tại Việt Nam vẫn ngại cung cấp thông tin, và né tránh nhắc đến ông cha họ vì sợ bị hiểu lầm.
Thời gian đã trôi qua, đại đa số những thành viên Tam Điểm đầu tiên đã về cõi tiên. Việc nhìn nhận vai trò của họ trong lịch sử Việt Nam lúc giao thời giữa hai nền văn hóa là điều cần thiết và cũng để xóa bỏ những hận thù, hiềm khích, hiểu nhầm do chiến tranh gây ra. Những thành viên Tam Điểm Việt Nam đầu tiên đã đóng góp rất lớn trong lĩnh vực văn hóa, văn học và đặc biệt cho công cuộc đòi lại chủ quyền, độc lập dân tộc mà triều đình nhà Nguyễn đã để rơi vào tay thực dân Pháp.
Tác giả Trần Thu Dung là Tiến sĩ Văn Sử Pháp tại Đại học Paris VII, chuyên gia nghiên cứu về hội Tam Điểm và những vấn đề liên quan đến Đông Dương.
Xem trước nội dung
C
LỜI NGỎ
ó thể nói, cho đến tận ngày nay, hội Tam Điểm dường như vẫn
còn là một ẩn số lớn với thế giới. Xuất phát từ hình thức sinh
hoạt đặc thù của một hội kín với thành phần tham gia hạn chế ở một
số tầng lớp nhất định như giới chính trị, quý tộc, trí thức cao cấp,…
những thông tin hoặc tài liệu liên quan đến Tam Điểm vẫn chứa
nhiều nghi vấn mà đôi khi không thể kiểm chứng hay làm sáng tỏ
được. Mặc dù vậy, thông qua những lần hé mở về hoạt động của
các thành viên Tam Điểm cũng như việc công khai phần nào những
hoạt động của tổ chức này trong khoảng thời gian gần đây, người ta
dần khám phá ra được quy mô, sự phổ biến và thịnh hành của hội
kín này trong những giai đoạn lịch sử khác nhau, đặc biệt là vào
khoảng thế kỷ XVIII - XIX ở các quốc gia phương Tây.
Tại Việt Nam, giai đoạn cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX đã chứng
kiến những bước ngoặt to lớn trong lịch sử quốc gia. Với thất bại
của triều đình nhà Nguyễn trong việc bảo vệ chủ quyền và độc lập
dân tộc trước sự xâm lược của người Pháp, chế độ thực dân được
áp đặt trên toàn cõi Việt Nam với sự phân chia thành xứ thuộc địa
Nam kỳ và hai xứ bảo hộ Bắc và Trung kỳ. Cùng với quá trình này,
hội Tam Điểm đã theo bước chân của những nhà cai trị người Pháp
du nhập và tồn tại trong suốt một khoảng thời gian dài tại Việt Nam
thời thuộc địa. Tuy nhiên, như đã đề cập, với hình thức của một hội
kín, những hoạt động, thành phần tham gia của Tam Điểm tại Việt
Nam cũng trở thành một ẩn số chưa có giải đáp cụ thể tương tự như
các hội Tam Điểm khác trên thế giới.
Tìm hiểu về sự có mặt và hoạt động của hội Tam Điểm tại Việt
Nam trong lịch sử chính là chủ đề xuyên suốt cuốn sách Sự hiện
diện của thành viên Tam Điểm tại Việt Nam. Sau một quá trình tìm
tòi, nghiên cứu từ những kho tư liệu, sách báo liên quan đến Tam
Điểm còn lưu giữ được tại một số quốc gia, đặc biệt là Pháp, quốc
gia có liên hệ trực tiếp với Việt Nam trong quá khứ, cùng những
cuộc trao đổi gặp gỡ trực tiếp với hậu duệ của các thành viên Tam
Điểm Việt Nam, tác giả Trần Thu Dung đã khái quát và trình bày
những vấn đề liên quan đến hoạt động của hội Tam Điểm tại Việt
Nam chủ yếu dưới thời Pháp thuộc và giai đoạn 1954-1975 khi
người Mỹ hiện diện tại miền Nam Việt Nam. Bên cạnh đó, cuốn sách
còn nêu bật lên vai trò và đóng góp trên phương diện văn hóa của
các thành viên Tam Điểm người Việt xuất thân từ tầng lớp trí thức
Tây học chịu ảnh hưởng của Pháp như Phạm Quỳnh, Nguyễn Văn
Vĩnh, Phạm Huy Lục,…
Một phần quan trọng khác được đề cập đến trong Sự hiện diện
của thành viên Tam Điểm tại Việt Nam là sự hình thành của các tôn
giáo bản địa tại Nam kỳ như Cao Đài, Hòa Hảo,… Thông qua những
đối chiếu, suy luận, tác giả đặt ra những giả thuyết và chứng minh
phần nào về sự liên hệ mật thiết giữa Tam Điểm và đạo Cao Đài
trong suốt quá trình hình thành và phát triển của tôn giáo này.
Tuy nhiên, cũng bởi mang tính chất và đặc trưng của một hội kín,
cho đến hiện nay, việc làm sáng tỏ những thông tin, tư liệu liên quan
đến hoạt động, quy mô và tổ chức Tam Điểm tại Việt Nam vẫn là
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.
