Nội luyện kim đan tâm pháp

内 炼 金 丹 心 法

生 死 说

夫生死大矣，故有生必有死，则亦有学。而三圣人，实与天地相终始，逐逐者无论 矣。间亦有剽声袭响者，则曰生者死之常矣，死者生之常矣，奚以之容心而学焉？ 而未识生死之常犹之乎不生、犹之乎其不死也。何者？“气聚而生，气散而死”，吾 儒之谈也。人聚之为气而生也，甫十五龄而日剥、日斫以至于死。是散气也，非气 散也。故曰世之人无不死者，无一善死者，即无一善生者．

呜呼！天之生人何如哉？而人自不善其生，不善其死，不人也。不人则草木矣、禽 兽矣，草木禽兽蠢于人。禽兽之死也，上者羽化，下者火化，乘乎气者也。草木之 死也，枯而荣，荣而枯，递造而递化，窃乎气者也。”人得其秀而最灵，而气之聚 者，我自散之。且不能乘气之有以人无。亦不能窃气之无以人有，无乃禽兽草木不 若乎？

三圣人者非贪生也，非逃死也，盖生而生，死而死者也。故谓三圣人存乎，余不能 也；谓三圣人亡乎，余不敢也。而三圣人所谓存存而亡亡者，胡可一日不讲哉？

孔氏倡素王之业，为入世法．而言性言命，其词微。释氏出称为梵王，而言性不言 命，其词密。今之五经，孔氏之大藏也。今之大藏，释氏之五经也。五经首《易》 ，而《易》曰：“穷理尽性，以至于命。”至论大人与天地合德、日月合明、四时合 序、鬼神合其吉凶，是性命之局键也，一时弟子颜氏而下无能窥其奥者再传子思子 始揭天命之谓性。于中庸之首章而赞之曰：“上律下袭，如四时之错行。日月代明 ，孔氏之家藏。”泄于此矣。乃及门之士，以为罕言命，以为性与天道不可得而闻‘ 也。夫当其时，且不得其微，又何惟平万世而下者之支高于训法也。大藏为卷五千 四十有八，无非以性为宗。

夫性，孔子罕言，而释氏言之密矣。乃密之中，又有密者，惟于诸咒语中载之。说 咒者佛，讽咒之义者亦佛。菩萨而下，无能得其解者。故凡诵准提咒者，惟日：“ 吾遵密教耳．”必不得其解也。

夫密者，咒之教也，非其所以教也。因其教，求其所以教意者，其性中之命乎？身 非世尊，焉谈师谛？故释氏之徒佥曰，见性成佛，而命学为绝传．

老氏之教，则异是矣。《阴符》、《道德》而下，娓娓言命，娓娓言性，而又娓娓 言性必言命，言命必言性。

余常评之：孔氏之言性命，言其影，不言其形者也。释氏之言性命，以性为形、以 命为影者也。老氏之言性命，言其影，并言其形者也．

老氏而下，则多歧矣。余不敢索之于多歧也，而直溯其源，以自为好．暇日抱丹书 读之，则见其说以得一为主。一即丹也，丹即先天乾金也。而乾金藏于后天坎水之 中，取坎之一，补离之二，是谓修性，是谓修命，是调性命双修．而又惧人之不知 所修也，则有筑基、炼己之法，则有抽铅、添汞之法，则有移炉、换鼎立法。总之 ，所谓以神驭气也，所谓炼精合气，炼气合神，炼神合虚也。而修无可修，直以还 其生生死死之真，而不诡于正．夫虚无之学，虚化神，神化气，气化精，一了万了 ，何事于修？而上很利器，世不易逢。惟以精留气，以气留神。神存则生，不存则 死。存不存由我，而不由天。生与死还乎天，而不撄以人。人人皆有，人人可为， 而非若孔、释之有言有不言矣。余诵旌阳《忏记》，而知八百之当期也。夫八百自 有主者，而祛蒙开蔽，必自圣贤之言始。顾其言汗漫不易读，方余尽读诸家经书， 无可入。又读诸家注，则见自经而外，诸家书时有出入，无所统一．又见诸家注各 执曲学，以饰其陋。而圣贤之意，反晦而不明。安知八百出不以余之苦为苦也？是 知难逢之事，岂轻易成？欲为跨鹤之游，必假腰钱之助。下士闻而大笑，上圣所以 不言。谬之毫厘，失之千里。若天机之轻泄，祖则罪延而至道之不传，已则遣大。 将言复辍，欲罢不能。请其隐秘于玄微，孰若铺陈其梗。既因述师指，绘作丹书， 所以尽造丹之精微，所以条养丹之详细，悟无上之一提，圆真元之正觉。动为游戏 ，静人涅般．造无拘碍之象，永返元来之本。通前警悟，及后还元，集为直论，所 以贯穿首尾，分别真伪，览者详焉．非敢为达者之规模，姑留与学者之印证耳。

壬戌仲夏冲虚子书

Nội luyện kim đan tâm pháp (I) Sinh tử thuyết – Bàn về sự sống chết Sinh tử là chuyện lớn, vốn là có sinh ắt có tử, mà cũng có điều cần ngẫm về chúng. Như ba vị thánh nhân (Khổng tử, Đức Phật và Lão tử) thực sự là những người mãi trường tồn cùng trời đất, điều này không có gì phải bàn luận nữa. Đôi lúc cũng có người lớn tiếng cho rằng sinh là lẽ thường của tử, tử là lẽ thường của sinh, sao phải nhọc lòng tìm hiểu về chúng? Và nếu chưa biết cái lẽ thường của sinh tử thì giống như chưa từng sinh ra, chưa từng nhìn thấy cái

chết. Vì sao vậy? “Khí tụ lại thì sinh, khí tan ra thì chết”, đó là nhận định của nhà Nho. Người ta do khí tụ mà sinh, đến mười lăm tuổi ngày càng bị hao tổn cho tới khi chết. Đó là do ta làm khí tan đi chứ khí không tự tan biến. Do vậy, người đời không ai không chết, mà không ai biết cách chết, tức không ai biết cách sống. Ôi! Trời sinh ra người như thế nào mà người tự mình không biết cách sống, không biết cách chết, không biết làm người, không biết làm người thì giống như cỏ cây, cầm thú. Cỏ cây cầm thú ngờ nghệch hơn người nhiều. Cầm thú chết đi, bên ngoài còn lại bộ lông, bên trong tiêu biến cả, mà nương theo khí. Cây cỏ chết, khô héo rồi lại tươi tốt, tươi tốt rồi khô héo, lúc nảy nở (tạo), lúc tiêu biến (hóa), nhờ biết chiếm lấy khí. Con người là giống ưu tú trong trời đất nên linh hơn cả muôn vật, nhưng khí tụ lại thì chúng ta tự làm nó tan đi. Và không thể thừa theo cái hữu của khí mà nhập vào vô, cũng không thể chiếm lấy cái vô của khí mà nhập vào hữu, há không bằng loài cầm thú, cỏ cây ư? Ba vị thánh nhân không tham sống, không né tránh cái chết, đang lúc sống thì sống, đến lúc chết thì chết. Bởi vậy nói họ vẫn còn thì ta không thể, mà bảo họ đã mất ta lại không dám. Cái gọi là còn còn mất mất của họ sao có thể bỏ qua không bàn tới? Khổng tử đề xướng nghiệp tố vương1, thực hiện đường lối nhập thế. Người bàn về tính, mệnh, lời lẽ vi diệu khó biết. Đức Phật được gọi là Phạn vương, chỉ bàn về tính không bàn về mệnh, lời lẽ kín đáo. Ngũ kinh ngày nay là đại tạng của Khổng tử, đại tạng ngày nay là ngũ kinh của đức Phật. Đứng đầu trong ngũ kinh là “Kinh dịch”, mà “Kinh dịch” có viết: “Hiểu hết mọi lý, thấu rõ mọi tính, thì đạt đến sự hiểu biết tối cao về mệnh.” Còn như các vấn đề: đại nhân hợp đức cùng trời đất, mặt trăng mặt trời lần lượt chiếu sáng, bốn mùa hợp với trật tự, quỷ thần hợp …