Kinh Dịch Trọn Bộ

KINH DỊCH TRỌN BỘ

NGÔ TẤT TỐ

(Dịch và chú giải)

NHÀ XUẤT BẢN VĂN HỌC

Ebook miễn phí tại : www.SachMoi.net

Ebook thực hiện dành cho những bạn chưa có điều kiện mua sách.

Nếu bạn có khả năng hãy mua sách gốc để ủng hộ tác giả, người dịch và Nhà Xuất Bản

Mục lục

NHỮNG ĐIỀU NÊN BIẾT

TỰA CỦA TRÌNH DI

ĐỒ THUYẾT CỦA CHU HY

DỊCH THUYẾT CƯƠNG LĨNH

CHU DỊCH THƯỢNG KINH

QUẺ KIỀN

QUẺ KHÔN

QUẺ TRUÂN

QUẺ MÔNG

QUẺ NHU

QUẺ TỤNG

QUẺ SƯ

QUẺ TỴ

QUẺ TIỂU SÚC

QUẺ LÝ

QUẺ THÁI

QUẺ BĨ

QUẺ ĐỒNG NHÂN

QUẺ ĐẠI HỮU

QUẺ KHIÊM

QUẺ DỰ

QUẺ TÙY

QUẺ CỔ

QUẺ LÂM

QUẺ QUÁN

QUẺ PHỆ HẠP

QUẺ BÍ

QUẺ BÁC

QUẺ PHỤC

QUẺ VÔ VỌNG

QUẺ ĐẠI SÚC

QUẺ DI

QUẺ ĐẠI QUÁ

QUẺ TẬP KHẢM

QUẺ LY

CHU DỊCH HẠ KINH

QUẺ HÀM

QUẺ HẰNG

QUẺ ĐỘN

QUẺ ĐẠI TRÁNG

QUẺ TẤN

QUẺ MINH DI

QUẺ GIA NHÂN

QUẺ KHUÊ

QUẺ KIỂN

QUẺ GIẢI

QUẺ TỔN

QUẺ ÍCH

QUẺ QUẢI

QUẺ CẤU

QUẺ TỤY

QUẺ THĂNG

QUẺ KHỐN

QUẺ TỈNH

QUẺ CÁCH

QUẺ ĐỈNH

QUẺ CHẤN

QUẺ CẤN

QUẺ TIỆM

QUẺ QUI MUỘI

QUẺ PHONG

QUẺ LỮ

QUẺ TỐN

QUẺ ĐOÁI

QUẺ HOÁN

QUẺ TIẾT

QUẺ TRUNG PHU

QUẺ TIỂU QUÁ

QUẺ KÝ TẾ

QUẺ VỊ TẾ

Trong lĩnh vực khảo cứu, dịch thuật, Ngô Tất Tố là người có những công trình nghiêm túc, như bộ Việt Nam văn học (Tập I - Lý, Tập II - Trần), các bộ Hoàng Lê nhất thống chí, Đường Thi, Lão Tử, Mặc Tử, Kinh dịch… đều được ông dịch và chú giải rõ ràng. Trong Kinh dịch các yếu tố duy vật, tiến bộ của học thuyết Mặc Địch, các triết lý nhân sinh trong Kinh dịch được Ngô Tất Tố trình bày một cách khách quan khoa học. Ông cho rằng, đây là một cuốn sách lạ trong văn học giới của nhân loại, là bộ sách cổ triết học phương Đông. Nhưng Kinh dịch không như Kinh Thi, Kinh Thư; nó là thứ sách nói hết sự lý vô cùng, vô tận của thiên hạ đời sau, chỉ một hai chữ đã là một cái đạo lý…

Giới thiệu Kinh dịch của Ngô Tất Tố, chúng tôi mong cung cấp một cuốn sách khảo sát giúp bạn đọc hiểu thêm về văn học cổ Trung Hoa từ thời Phục Hy tới Xuân Thu, Hán, Đường… cũng đồng thời giúp các nhà nghiên cứu Hán Nho, bộ sách cổ xưa ẩn khuât bao niềm triết lý về tu, tề, trị, bình và cách xem hình tượng, chiêm đoán để tham khảo, ngẫm suy lẽ hay.

NHỮNG ĐIỀU NÊN BIẾT

(Lời người dịch)

1- LAI LỊCH CỦA KINH DỊCH

Cứ như Tiên nho - từ Hán nho đến Minh nho, đã nói thì Kinh dịch bắt đầu ra đời từ vua Phục Hy, một ông vua về đời thần thoại trong sử Tàu, cũng gọi Bào Hy, không

biết cách đây mấy nghìn hay mấy vạn năm. Lúc ấy Hoàng Hà có con long mã[1] hiện hình lưng nó có khoáy thành đảm, từ một đến chín, vua ấy coi những khoáy đó, mà hiểu được lẽ biến hóa của vũ trụ, mới đem lẽ đó vạch ra thành nét. Đầu tiên vạch một nét liền, tức là “vạch lẻ” để làm phù hiệu cho khí Dương, và một nét đứt, tức là “vạch chẵn” để làm phù hiệu cho khí Âm. Hai cái vạch đó gọi là hai Nghi. Trên mỗi Nghi thêm một nét nữa, thành ra bốn cái “hai vạch”, gọi là bốn Tượng. Trên mỗi Tượng lại

vạch thêm một vạch nữa, thành ra tám cái “ba vạch”, gọi là tám Quẻ[2]. Sau cùng, vua ấy lại đem Quẻ nọ chồng lên Quẻ kia, điên đảo khắp lượt, thành ra sáu mươi tư

cái “sáu vạch”, gọi là sáu mươi tư Quẻ[3]. Từ thời Phục Hy đến cuối nhà Thương,

Kinh dịch vẫn chỉ là một mớ vạch liền, vạch đứt, chưa có tên hiệu chữ nghĩa gì cả[4].

Sang đầu nhà Chu (Trước lịch Tây độ hơn nghìn năm), Văn Vương mới đem những quẻ của Phục Hy mà đặt từng tên và diễn thêm lời ở dưới mỗi quẻ để nói về sự lành dữ của cả quẻ, như chữ 元亨利貞(Nguyên hanh lợi trinh) ở quẻ Kiền, hay chữ 元亨 利牝馬之負 (nguyên hanh lợi tẩn mã chi trịnh) ở quẻ Khôn v.v… Lời đó vẫn gọi là

Lời Quẻ 卦辭 (quái tử) hay Lời Thoán 彖辭 (Thoán từ)[5].

Kế đó, Cơ Đán, tức Chu Công, con trai thứ Văn Vương, lại theo số vạch của các quẻ mà chia mỗi quẻ ra làm sáu phần, mỗi phần gọi là một hào, và dưới mỗi hào đều có thêm một hoặc vài câu, để nói về sự lành dữ của từng hào, như câu 初九:潜龍勿用: (Sơ Cửu: tiềm long vật dụng) hay câu 九二:克龍在田 (Cửu Nhị hiện long tại điền),