Minh Triết Thiêng Liêng - Tập 2 (Hamvas Béla)

https://thuviensach.vn

I. Hermes Trismegistos

1.

Dưới cái tên Hermes Trismegistos còn lại vài đoạn đối thoại và những văn bản vụn của thời Alexandria. Ngôn ngữ của những lưu trữ này bằng tiếng Hi Lạp, bởi vậy thoạt đầu người ta tưởng tác giả của chúng là một nhà triết học Alexandria sống đầu Công nguyên, hoặc cao nhất là trước Công nguyên một, hai trăm năm.

Nói về nội dung của các tác phẩm, theo một quan điểm đồng nhất, người đọc cần đối diện với những tác phẩm đã thích nghi với tính chất Hi Lạp hóa đặc trưng (sinkretikus hellenistikus). Chủ nghĩa Sinkretizmus (thích nghi) trong trường hợp này có nghĩa là tác giả từ mọi miền quen thuộc của thế gian cố gắng thử nghiệm tính thống nhất bắt buộc của những tinh thần khác nhau xuất phát từ các nguồn ở Alexandria. Công việc mang tính chất thích nghi này về bản chất khác hẳn sự thích nghi; cái ban đầu chỉ tập hợp chất liệu, cùng lắm hàn gắn lại; cái sau đúng là tạo ra một sự thống nhất.

Giữa nhiều tác giả, văn bản của Mead có ý nghĩa nhất, đáng tin cậy nhất, ngoại trừ những nhầm lẫn xuất phát từ lí thuyết của ông. Văn bản Hi Lạp này không chỉ được coi hoàn toàn cổ, mà còn là-một bản dịch nhập định Ai Cập cho phép người đọc quay trở lại thiên niên kỉ thứ tư.

Ngôn ngữ Hi Lạp và thuật ngữ tương tự phái Ngộ đạo (gnostikus) trong những lời đối thoại gốc, văn bản gốc, rất ít thay đổi. Ở Alexandria lúc ấy hàng đội quân các nhà bác học làm việc để thu thập

https://thuviensach.vn

những kỉ vật cổ khắp trái đất cho thư viện. Các đại lí của thư viện từng đi đến tận Trung Quốc, Ấn Độ, Tây Tạng, Iran, Caucazus; Những kẻ kế tục các triều đại cai trị ở Alexandria sử dụng ảnh hưởng của mình để kiếm cho bằng được những văn bản cổ nổi tiếng từ các nhà nước khác. Sau đó cho dịch ra tiếng Hi Lạp và giữ gìn trong thư viện.

Ảnh hưởng sống của các nhân vật đã thánh hóa mai một từ lâu, chỉ còn sách giữ gìn tinh thần thời cổ. Mục đích của thư viện Alexandria là gìn giữ truyền thống của nhân loại ở một nơi. Có thể giả thiết rằng, các văn bản gốc Hi Lạp, ngoài các tên bị gọi khác đi, bản chất không thay đổi. Cái tên Hermes Trismegistos là một sự biến đổi tên theo kiểu Alexandria như vậy.

Theo bản gốc, Hermes có tên là Toth. Dưới cái tên Toth ẩn chứa ba biểu tượng: Toth là một thần linh Ai Cập, và một vị giáo chủ cao nhất của Ai Cập mang tên như vậy, giống như Dalai Lama ở Tây tạng, Zarathusra ở Iran, Puthia ở Delphoi; sau cùng Toth là đẳng cấp giáo chủ, hay là tên gọi của những kẻ đã nhập định. Sau khi đã nhập định, giới giáo sĩ và học giả thường lấy tên của một thần linh là Toth, bởi vì Toth đại diện tinh thần của thần linh thông qua hành động ở loài người.

Trong văn bản nếu người dịch chép lại được một điều gì đó gần như phù hợp với tinh thần tác phẩm thì có thể chấp nhận độ trung thành của bản dịch. Các khó khăn trong sự tin cậy của bản dịch chưa từng là những việc không vượt qua nổi và đặc điểm phổ quát của tiếng Hi Lạp cho phép có thể bước tiếp sang tiếng Ai Cập cũng phổ quát một cách phù hợp nhất. Ngày nay, nếu văn bản Latin cần dịch ra tiếng Pháp, Tây Ban Nha hoặc Ý, các khó khăn gặp phải sẽ lớn hơn một cách phi tỉ lệ, bởi vì cần phải dịch thứ ngôn ngữ Latin phổ quát ra các ngôn ngữ hiện đại đã cá nhân hóa.

Trong trường hợp này thứ bị đánh mất chính là thứ quan trọng nhất: tính phổ quát. Tính chất phổ quát của một ngôn ngữ chỉ mang ngần này ý nghĩa: có khả năng “gọi tên” tất cả các sự vật, sự việc của thế gian.