Thế Giới Xô Lệch (Bích Ngân)

Tạp chí Nghiên cứu khoa học và Phát triển kinh tế Trường Đại học Tây Đô Số 06 - 2019

135

KẾT CẤU TRONG TIỂU THUYẾT THẾ GIỚI XÔ LỆCH

CỦA BÍCH NGÂN

Phan Văn Tiến1*, Trương Thị Thanh Lam2, Đặng Thị Bảo Dung1 và Phan Thị Minh Uyên1

1Khoa Ngữ văn, Trường Đại học Tây Đô 2Khoa Khoa học Cơ bản, Trường Đại học Xây dựng Miền Tây

(Email: phanvantien1984@gmail.com)

Ngày nhận: 15/03/2019 Ngày phản biện: 10/4/2019 Ngày duyệt đăng: 12/5/2019

TÓM TẮT

Kết cấu là một phương diện cơ bản của sáng tạo nghệ thuật, gắn bó với nội dung lẫn hình thức của tác phẩm. Kết cấu có chức năng tổ chức, sắp xếp các yếu tố trong tác phẩm để tạo dựng được thế giới hình tượng, qua đó khái quát đời sống và thể hiện tư tưởng, tình cảm của nhà văn. Trong tiểu thuyết Thế giới xô lệch, nhà văn Bích Ngân đã sử dụng kết cấu như một phương tiện đắc lực trong việc phản ánh cuộc sống mới vực dậy sau chiến tranh với những “xô lệch” bên trong con người. Bằng việc nghiên cứu kết cấu không theo trật tự thời gian, kết cấu tâm lý và kết cấu đối lập, bài viết này sẽ góp phần khám phá ý nghĩa và vẻ đẹp của tác phẩm nói riêng và nhận thức được tư tưởng và tài năng của nhà văn nói chung, trong việc phản ánh hiện thực đời sống cũng như tâm hồn con người, trong một giai đoạn đặc biệt của Việt Nam.

Từ khóa: Kết cấu, kết cấu không theo trật tự thời gian, kết cấu tâm lý, kết cấu đối lập tiểu thuyết Thế giới xô lệch.

Trích dẫn: Phan Văn Tiến, Trương Thị Thanh Lam, Đặng Thị Bảo Dung và Phan Thị Minh

Uyên, 2019. Kết cấu trong tiểu thuyết Thế giới xô lệch của Bích Ngân. Tạp chí Nghiên cứu khoa học và Phát triển kinh tế Trường Đại học Tây Đô. 06: 135-147.

*Thạc sĩ Phan Văn Tiến - Giảng viên Khoa Ngữ văn, Trường Đại học Tây Đô

Tạp chí Nghiên cứu khoa học và Phát triển kinh tế Trường Đại học Tây Đô Số 06 - 2019

136

1. GIỚI THIỆU

Kết cấu tác phẩm là toàn bộ tổ chức tác phẩm phục tùng đặc trưng nghệ thuật và nhiệm vụ nghệ thuật cụ thể mà nhà văn đặt ra cho mình. Kết cấu có chức năng là phương tiện khái quát hiện thực, góp phần biểu đạt tư tưởng, cảm xúc của nhà văn, tạo nên giá trị thẩm mĩ và sức hấp dẫn của hình tượng. Theo Phương Lưu, “kết cấu tác phẩm không chỉ là liên kết các hiện tượng, con người. Mối quan tâm lớn của nhà văn là làm sao sắp xếp tài liệu để cho cái chính yếu được nổi bật lên, cái quan trọng gây được ấn tượng mạnh mẽ”(Phương Lựu, 1997). Việc lựa chọn một kết cấu nào thì nhà văn bao giờ cũng nhằm nâng cao sức biểu hiện của đề tài, chủ đề để nâng cao nhiệm vụ nghệ thuật và tư tưởng của tác phẩm. Vì kết cấu “là sự tổ chức, sắp xếp các yếu tố trong tác phẩm để tạo dựng được thế giới hình tượng giàu ý nghĩa thẩm mĩ, có khả năng khái quát đời sống, thể hiện tư tưởng của nhà văn”(Lê Lưu Oanh, 2008).

Bích Ngân là nhà văn sinh ra và lớn lên ở Đồng bằng sông Cửu Long, nên giọng văn mang nhiều cốt cách Nam Bộ. Là một cây bút nữ đa tài, Bích Ngân không chỉ được biết đến là tác giả của nhiều truyện ngắn, mà còn được biết đến là một nhà văn viết tiểu thuyết và viết kịch. Bà cũng từng là phóng viên cho báo Cà Mau, Đất Mũi. Cuộc đời của Bích Ngân tuy không có nhiều những biến cố, thăng trầm như những nhà văn ở các giai đoạn trước năm 1975, nhưng ta lại thấy được ở bà đã có sự “lãnh đủ” và “lắng đủ” từ những chiêm nghiệm trong cuộc sống.

Tất cả được nhà văn đặt hết vào trong những sáng tác của mình. Điều này tạo nên mối quan tâm sâu sắc của bạn đọc nói chúng và những ai yếu thích văn chương của bà nói riêng.

Tên tuổi bà thật sự đến gần hơn với bạn đọc qua các tác phẩm như: Thế giới xô lệch (tiểu thuyết – 2009), Anh chỉ muốn ở bên em (kịch – 2010) và Kẻ tống tình (truyện ngắn – 1914),… Đặc biệt, với tiểu thuyết Thế giới xô lệch, Bích Ngân đã thật sự chứng tỏ được tài năng của mình một cách đậm nét. Qua tác phẩm này, nhà văn đã miêu tả một cách chân thực đời sống con người sau chiến tranh với những “xô lệch”, khiến những con người đó như bị “bức bối” vì bị “cầm tù” và tự hủy diệt trong chính những bi kịch của cuộc sống, nhưng nhờ sức mạnh của sự chia sẻ, “cái thế giới xô lệch …