Sa Đọa (Albert Camus)

https://thuviensach.vn

Albert Camus. LA CHUTE

Gallimard. Paris, 1956

Edité avec l’aide de l’ Ambassade de France

Với sự giúp đỡ của Đại sứ quán Pháp

https://thuviensach.vn

CHƯƠNG I

Xin ngài cho tôi được hân hạnh hầu việc ngài, chẳng may có phiền

ngài không? Chỉ lo ngài không sao tỏ cho tên người ngợm khả kính làm chủ tế vận mạng tửu điếm này hiểu được ý mình. Bởi chưng y chỉ thông độc có tiếng Hòa-lan thôi. Trừ phi tôi được phép biện hộ hầu ngài, y không tài nào đoán được ngài muốn gọi rượu đỗ tùng[1]. Nhưng kìa, dám mong y cũng đà gạn hiểu; y gật đầu, chứng tỏ rằng y đà chiều nể lòng tôi. Y đi lấy rượu kia rồi, vâng, ngài cứ trông mà xem, y vội vã trong một dáng điệu thung dung điều độ. Ngài quả có diễm phước, không bị y gầm gừ trong họng. Không ưng hầu rượu ai, chỉ mỗi một tiếng gầm gừ trong họng y là đủ: chẳng mạng nào còn

https://thuviensach.vn

dám hó hé. Được làm vương làm tướng khí sắc của mình, quả là thứ đặc thù của loài vật hùng mạnh. Nhưng, dám xin ngài cho tôi được cáo từ, rất mực hân hạnh được hầu giúp ngài. Muôn vàn đội ơn ngài, thật tình giá dụ cầm bằng không phiền rộn ngài thì hẳn là tôi xin nhận. Ngài tốt bụng quá. Vậy xin ngài cho phép tôi được đặt ly rượu này cạnh sát ly ngài.

Ngài nói chí lý, cái lối lặng thinh im ỉm của y quả là inh ỏi chối tai. Chẳng khác nào bầu khí im lìm trong những khu rừng nguyên thủy, ứ đầy âm thanh cho tới độ tràn bờ. Tôi nhiều khi cũng lấy làm ngạc nhiên nhận thấy ông bạn tẩm ngẩm tầm ngầm của chúng ta kia cứ một mực không chịu làm thân với các thứ ngôn ngữ văn minh. Dẫu sao, cái nghề của y cũng bắt y phải chiêu đãi dân thủy thủ đủ hết mọi quốc tịch trong tửu điếm ở Amsterdam này[2], mà chẳng hiểu tại sao y lại gọi nó là Mexico-City[3] nữa. Với những công việc phải làm loại đó, e rằng dốt ngoại ngữ như y, ngài không nghĩ là cũng khí bất tiện sao? Ngài cứ hãy mường tượng tình cảnh con người Cro-Magnon[4] trú ngụ ở tháp Babel[5] mà xem! Ít nữa thì y cũng lạ nước lạ người mà lòng dạ không yên. Mà không, tên này chẳng hề cảm thấy lẻ loi cô lập, vẫn cứ phớt tỉnh như không và bản sắc chẳng bị lung lay rạn nứt chút nào. Trong số câu rất hiếm, nghe được từ cửa miệng y thốt ra, có một câu dõng dạc bảo rằng là lấy, hay không lấy thì thôi. Nhưng mà lấy, hay không lấy vật gì kia chớ? Ắt hẳn là chính ông bạn của chúng ta. Tôi phải thú nhận cùng ngài một điều, tôi vốn dễ bị mê hoặc bởi loại người lòng dạ thẳng tuột như vậy. Khi đã có suy luận ít nhiều về con người, vì nghề nghiệp hay vì chí hướng, có lúc người ta bỗng dưng nhớ đến loài linh trưởng[6]. Loài này, riêng nó, không hề có thâm ý sau lưng.

Nói cho ngay, thì chủ nhân tửu điếm này cũng có một vài, tuy rằng y nuôi dưỡng mấy thâm ý đó một cách mơ hồ. Cứ mãi không hiểu người ta bàn tán việc gì trước mặt mình, y hóa ra nghi kỵ tất cả. Nên mới lộ hiện cái bộ dáng chầm bầm nghiêm trọng nọ, tựa hồ như y ít nữa cũng ngờ ngợ đoán chừng có sự gì bất hòa giữa đám khách hàng.

https://thuviensach.vn

Cái khí sắc đó khiến cho bất luận cuộc mạn đàm nào không dính líu tới nghề nghiệp của y hóa ra không mấy dễ dàng. Chẳng hạn, ngài hãy nhìn đằng kia, tót đầu y, trên mặt tường cuối gian, ngài ắt trông thấy khoang trống hình chữ nhựt ghi dấu chỗ treo một bức tranh đã gỡ đi. Thật vậy, ở chỗ đó trước kia có treo một bức tranh, hơn nữa lại thuộc loại kiệt tác. Chính tôi có mặt ở đây vào lúc chủ nhân quán rượu này tiếp nhận nó cũng như vào lúc y tống khứ nó. Trong cả hai trường hợp, thảy đều với mỗi một thái độ dè dặt, sau bao nhiêu tuần ròng rã suy đi tính lại. Về điểm này, chúng ta buộc phải nhìn nhận rằng xã hội cũng có dự phần làm hư hỏng cái bản chất giản dị chất phác của y.

Xin ngài lưu ý cho rằng tôi không lên giọng xét xử. Tôi hằng nghĩ rằng thái độ dè dặt của y có căn cứ hẳn hoi và sẵn sàng chia sẻ thái độ đó giá như bản tánh dễ thổ lộ tâm tình, ngài nhận thấy rõ đó, không giang tay ngăn cản. Tiếc rằng tôi bẩm sanh rất ham trò chuyện và tâm giao dễ dàng. Tuy biết giữ gìn ý tứ phải lúc, tôi cũng không vì vậy mà bỏ qua dịp tốt nào. Thời …