Bí Ẩn Quân Hậu Đen (Arturo Pérez-Reverte)

https://thuviensach.vn

BÍ ẨN QUÂN HẬU ĐEN

—★— Tác giả: Arturo Pérez-Reverte

Người dịch: Lê Đình Chi

Nhã Nam phát hành Nhà xuất bản Lao Động - 10/2016

ebook©vctvegroup

https://thuviensach.vn

NHỮNG BÍ MẬT CỦA DANH HỌA VAN HUYS

Chúa điều khiển người chơi cờ, người chơi di chuyển các quân cờ. Nhưng vị thần nào ở trên Chúa đã khởi động ván cờ của cát bụi, và thời

gian, của giấc ngủ và những nỗi thống khổ.

Nhà văn Argentina Jorge Luis Borges

https://thuviensach.vn

Một chiếc phong bì dán kín là một bí ẩn chứa đựng trong nó những điểu bí ẩn khác. Chiếc bì thư cụ thể này là loại bìa nâu cỡ lớn, dày cộp, với tên phòng thí nghiệm được đóng dấu ở góc dưới bên trái. Và khi cô cảm nhận khối lượng của nó đè lên bàn tay mình trong lúc lục tìm con dao rọc giấy giữa đống cọ lông và những lọ màu vẽ cùng véc ni, Julia không thể hình dung ra động tác mở chiếc phong bì sẽ thay đổi cuộc đời cô tới mức nào.

Thực tế, cô đã biết trước chiếc phong bì chứa đựng thứ gì bên trong. Hay, như sau này khám phá ra, chí ít cô cũng nghĩ là mình đã biết. Có lẽ vì thế cô không cảm thấy chút linh tính đặc biệt nào cho đến khi đã lấy những tấm ảnh ra khỏi phong bì, rải chúng lên mặt bàn và nhìn vào chúng, hầu như nín thở. Chỉ tới lúc ấy cô mới nhận ra rằng nghiên cứu của cô về bức Ván cờ sẽ không phải là một công việc thông thường. Những khám phá không ngờ tới trong các bức họa, trong các món đồ nội thất, hay thậm chí trên bìa những cuốn sách cổ là chuyện thường tình trong nghề của cô. Trong sáu năm gắn bó với công việc phục chế các tác phẩm nghệ thuật, cô đã khám phá ra không ít các bản phác thảo, các bức họa gốc bị vẽ đè lên, các nét chỉnh sửa, vẽ lại, và thậm chí là những tác phẩm giả mạo. Nhưng chưa bao giờ cô gặp một dòng chữ khắc dưới lớp màu vẽ của một bức họa: đó là ba từ được phát hiện ra nhờ ảnh chụp tia X.

Cô cầm bao thuốc lá không đầu lọc nhàu nhĩ của mình và châm một điếu, không thể rời mắt khỏi những tấm ảnh. Với bằng chứng trên những tấm ảnh chụp tia X cỡ 30 × 40 cm, không còn gì để nghi ngờ nữa. Bức họa là một tác phẩm vẽ trên ván gỗ từ thế kỷ 15 thuộc trường phái Flemish*, và bản phác họa gốc màu đen trắng hiện lên cũng rõ ràng như những vân gỗ hay các mép nối được dính keo gắn liền ba mảnh gỗ sồi thành tấm ván mà trên đó, từ những nét phác họa, những nhát cọ và những lớp sơn lót, người họa sĩ đã dần định hình nên tác phẩm của mình. Dưới đáy bức tranh, được đưa ra ánh sáng sau năm thế kỷ nhờ vào kỹ thuật chụp tia X, là dòng chữ ẩn giấu, các

https://thuviensach.vn

chữ cái Gothic của nó hiện lên rõ nét, tương phản với tấm ván màu đen trắng.

QUIS NECAVIT EQUITEM? Vốn tiếng Latin của Julia đủ để có thể dịch dược dòng chữ mà không cần đến từ điển: Quis, đại từ nghi vấn có nghĩa là “ai”, necavit, xuất phát từ neco, nghĩa là “giết”, và equitem, đối cách số ít của eques, nghĩa là “hiệp sĩ”. Ai đã giết hiệp sĩ? Việc thêm vào một dấu chấm hỏi mà trong tiếng Latin là dư thừa vì quis đã mang sắc thái nghi vấn, làm cho dòng chữ đượm vẻ bí hiểm.

AI ĐÃ GIẾT HIỆP SĨ? Thật khó hiểu. Cô rít một hơi thuốc dài, giữ điếu thuốc trên tay phải trong lúc dùng tay trái sắp xếp lại các tấm ảnh chụp tia X trên mặt bàn. Ai đó, nhiều khả năng là chính tác giả bức họa, đã lồng một kiểu câu đố vào bức tranh rồi giấu nó dưới một lớp sơn. Hoặc có thể là một người khác đã làm việc ấy vào một thời điểm muộn hơn. Có nghĩa là có cả một quãng thời gian xấp xỉ năm trăm năm để cô phỏng đoán thời điểm xuất hiện dòng chữ. Ý nghĩ đó khiến Julia thích thú. Tìm ra lời giải cho câu đố này hẳn sẽ không quá khó khăn. Xét cho cùng, đó chính là nghề của cô.

Cô cầm các tấm ảnh lên rồi đứng dậy. Luồng sáng ảm đạm chiếu qua khung cửa sổ lớn trên mái nhà nằm nghiêng rọi thẳng vào bức tranh đặt trên giá vẽ. Bức Ván cờ, chất liệu sơn dầu trên nền gỗ, được Pieter Van Huys vẽ vào năm 1471. Cô đứng trước bức họa, chăm chú nhìn nó hồi lâu. Đó là một bức họa vẽ cảnh nội thất với những chi tiết tỉ mỉ của thế kỷ 15, kiểu bối cảnh mà cùng với nó các bậc thầy hội họa vĩ đại của trường phái …