Sống Thác Với Tình (Hồ Biểu Chánh)

https://thuviensach.vn

6ӕng thác vì tình 1 www.hobieuchanh.com

6ӕng thác vӟi tình

+ә BiӇu Chánh

1- HÒN PHÚ QUӔC

Hòn Phú Quӕc là mӝt hҧi ÿҧo lӟn nhӭt thuӝc vӅ chӫ quyӅn và nҵm trong hҧi phұn cӫa Qѭӟc ViӋt Nam tӯ xѭa ÿӃn nay. Tuy chúng tôi chѭa nghe mӝt văn nhѫn hay thi sƭ nào ngâm vӏnh mà tán dѭѫng thҳng Fҧnh cӫa hòn nҫy, song xem ÿӏa dѭ, ÿӑc sӱ ký chúng tôi ÿѭӧc biӃt dƭ vãng lӏch sӱ cӫa Phú Quӕc Uҩt vҿ vang, ÿѭӧc thҩy vӏ trí chiӃn lѭӧc rҩt trӑng yӃu, ÿѭӧc hiӇu nguӗn lӧi kinh tӃ rҩt phong phú, Eӣi vұy chúng tôi thѭӡng lѭu ý, mһc dҫu chѭa ÿӇ chѭn hay ghé mҳt lên hòn Phú Quӕc. CNJng nhѭ ai, thuӣ nay chúng tôi chӍ biӃt Phú Quӕc nҵm trong vӏnh Thái Lan, cách thӏ xã trҩn Hà Tiên chӯng bӕn năm chөc hҧi lý, nghƭa là kéo ÿѭӡng ngay không tӟi mӝt trăm cây sӕ ngàn. Gһp mùa gió xuôi, thuyӅn buӗm tӯ Hà Tiên chҥy chӯng hai phҫn ngày thì ra tӟi, còn hiӋn giӡ thì phi cѫ bay có hai mѭѫi phút ÿông hӗ. Theo quӕc sӱ, thì hӗi cuӕi thӃ kӻ 17, Mҥc Cӱu là mӝt di thҫn cӫa nhà Minh bên Trung Quӕc, không chӏu hàng phөc nhà Thanh, ngѭӡi chӣ bӕn bӝ binh qua chiӃm ÿҧo Phú Quӕc làm Făn cӭ mà dung thân. Dòm thҩy xӭ Chѫn Lҥp ÿang loҥn lҥc, ngѭӡi thӯa dip mӟi ÿә bӝ vào lөc ÿӏa chiӃm luôn mӝt vùng duyên hҧi Hà Tiên xuӕng tӟi mNJi Cà Mau. 1ăm 1698, chúa NguyӉn ӣ Thuұn Hóa sai cө NguyӉn Hӳu Cҧnh ÿem binh vào dҽp loҥn giùm cho vua Chѫn Lҥp, lұp ra Hai Trҩn là Trҩn Biên Dinh tҥi Biên Hòa vӟi Phiên Trҩn Dinh tҥi Gia Ĉӏnh rӗi di dân ÿàng ngoài vào lұp làng, lұp xã, mà khai thác ruӝng vѭӡn. Mҥc Cӳu ÿã có lұp ÿXӧc bҧy làng trong vùng Hà Tiên nên năm 1708, ngѭӡi mӟi ÿem cҧ phҫn ÿҩt nҫy mà dѭng cho chúa NguyӉn. TriӅu ÿình bèn lұp Hà Tiên thêm mӝt trҩn nӳa và phong cho Mҥc Cӳu chӭc Tәng Binh cҫm quyӅn cai trӏ trҩn nҫy. ĈӃn giӳa thӃ kӹ 18, Tây Sѫn dҩy nghiӋp, hiӋp binh vӟi binh cӫa chúa Trӏnh miӅn Bҳc mà ÿánh ép Thuұn Hóa. Chúa NguyӉn phҧi mông trҫn vào ÿҩt Gia Ĉӏnh mà lánh nҥn. Chúa NguyӉn Ánh cùng nhiӅu danh tѭӟng là các cө Châu Văn TiӃp, Lê Văn DuyӋt, NguyӉn Văn Thành, Tôn Thҩt Hӝi, NguyӉn HuǤnh Ĉӭc ҭn núp trong hòn Phú Quӕc nhiӅu lҫn và có lҫn phҧi nuѫng náu Pӝt thӡi gian khá lâu, sau mӟi khôi phөc ÿѭӧc giang san, lên ngôi báu mà lұp nhà NguyӉn. Phú Quӕc ÿã có mӝt lӏch sӱ vҿ vang nhѭ vұy, lҥi thêm nҵm dài theo duyên hҧi Nam phҫn ViӋt Nam: hòn Phú Quӕc phía trên, quҫn ÿҧo Côn Nôn phí dѭӟi, ÿó là 2 căn cӭ thiên nhiên cӫa Kҧi quân ÿӇ phòng thӫ cҧ vùng nҫy. Mà xѭa nay Phú Quӕc còn nәi danh sҧn xuҩt thӭ nѭӟc mҳm cá cѫm là nѭӟc mҳm hòn, lҥi có mҳm nêm, có ÿӗn ÿӝt, có cá biӇn, có ÿӗi mӗi, có huyӅn, có tiêu, có dӯa, ÿó là mӝt ÿLӇm chӍ cho ngѭӡi ta thҩy Phú Quӕc có tѭѫng lai ÿҫy hӭa hҽn vӅ ngѭ nghiӋp, nông nghiӋp và khoáng nghiӋp. Chúng tôi không quan tâm vӅ kinh tӃ, mà lҥi mang cái tұt ѭa xem mҩy cә tích, ѭa dҥo khҳp núi sông, ѭa ngӗi chӛ vҳng vҿ mà nhìn non, nhìn biӇn, nhìn cӓ, nhìn cây, ÿӇ thѭӣng thӭc Fҧnh thú thiên nhiên cӫa tҥo hóa xây dӵng. Gҫn trót ÿӡi chúng tôi ÿã ÿӇ bѭӟc dҥo xem nhiӅu nѫi trong xӭ. Chúng tôi ÿѭӧc viӃng Bҳc phҫn ViӋt Nam mӝt lҫn ӣ ÿѭӧc mѭѫi ngày, có dҥo chѫi Trung phҫn nhiӅu lҫn, nhiӅu chӛ, cNJng có biӃt Nam Vang, BiӇn Hӗ, Xiêm Rҥp. Tròn hai mѭѫi WӍnh Nam phҫn ViӋt Nam thì ngoҥi trӯ Hà Tiên, chӛ nào chúng tôi cNJng có ÿӇ dҩu chѭn khҳp hӃt.