Bát Trận Đồ (Đỗ Phủ)

https://thuviensach.vn

Bát Trận Đồ

Đỗ Phủ

Chào mừng các bạn đón đọc đầu sách từ dự án sách cho thiết bị di động Nguồn: http://vnthuquan.net Phát hành: Nguyễn Kim Vỹ.

https://thuviensach.vn

Đỗ Phủ Bát Trận Đồ Dịch giả: Trương Văn Tú

八陣圖– 杜甫 功蓋三分國， 名成八陣圖。 江流石不轉， 遺恨失吞吳。

Tạm Dịch: Công cái tam phân quốc, Danh thành Bát trận đồ. Giang lưu thạch bất chuyển, Di hận thất thôn Ngô. Triển Khai: Công cái thế định nên Tam quốc, Bát trận đồ, Cát Lượng lừng danh. Sông nước đá, còn trơ trơ đó, Lưu chúa hận, thất chiếm Đông Ngô. Bản dịch - Trương Văn Tú

A. Tóm Lược Tiểu Sử Tác Giả: Đỗ Phủ (công nguyên 712-770) thuộc đời nhà Đường, tự Tử Mỹ, sinh quán nơi huyện Củng, tỉnh Hà Nam (nay thuộc thị xã Củng Nghĩa, huyện Trịnh Châu, tỉnh Hà Nam.) Thuộc dòng dõi quan tước đời nhà Tấn, và là cháu của nhà thơ nổi tiếng Đỗ Thẩm Ngôn. Tổ tiên sinh quán tại thành Tương Dương, Hồ Bắc sau di cư về Hà Nam.

https://thuviensach.vn

Đỗ Phủ còn được mệnh danh là Đỗ công bộ (là do chức kiểm úy công bộ) (1), Đỗ thập di (là do chức tả thập di) (2), còn được hiệu là Thiếu Lăng Dã Lão. Thế hệ của ông là thế hệ bắt đầu khúc quanh lịch sử của nhà Đường. Từ sự hưng thịnh, phồn vinh, bước dần đến sự suy thoái, trụy lạc của nhà Đường là do sự ăn chơi hoan lạc, vô cần chính sự của nhà vua, tham ô lộng quyền của Thừa tướng Dương Quốc Trung, anh chú bác của Dương Quí phi (Dương Ngọc Hoàn), tạo nên 8 năm (755-763) chiến tranh với loạn Hồ, An Lộc Sơn và Sử Tư Minh.

Nơi đây, ta cũng không quên được những câu chuyện truyền thuyết của Đường Minh hoàng (Đường Huyền Tông - Lý Long Cơ) cùng với Dương Quí phi, và chị Hằng Nga ….

Đỗ Phủ tư chất thông minh, năm ông 7 tuổi đã biết làm thơ, năm 13 tuổi thì đã biết thư pháp và hội họa. Từ những bối cảnh chiến tranh cho đến sự hoan lạc của nhà vua, lạm quyền của thừa tướng, cộng với sự phóng túng và tình tiết của ông, làm cho thơ ông tràn đầy lòng thương dân, yêu nước chẳng hạn như trong “Xuân Vọng”:

國破山河在， 城春草木深。 感時花溅淚， 恨别鳥惊心。 …..

Quốc phá sơn hà tại, Thành xuân thảo mộc thâm. Cảm thời hoa tiện lệ,

https://thuviensach.vn

Hận biệt điểu kinh tâm. …….

- Xuân Vọng, Đỗ Phủ Nước mất nhà tan kìa sông núi, Kinh thành cỏ dại mọc sum sê. Nhìn hoa hoang dại sầu rơi lệ, Chim kêu hoảng sợ hận biệt ly. Bản dịch – Trương Văn Tú

Bài thơ Xuân Vọng của ông mang cho tôi một hoài cảm đến nữ sĩ Huyện Thanh-Quan trong bài “Thăng Long Thành Hoài Cổ” ….. Lối xưa xe ngựa hồn thu thảo, Nền cũ lâu đài bóng tịch dương. ….. - Thăng Long Thành Hoài Cổ, Huyện Thanh-Quan Hay trong bài “Qua Đèo Ngang” diễn tả lòng yêu nước của bà …..

Nhớ nước đau lòng con quốc quốc, Thương nhà mỏi miệng cái gia gia. Dừng chân đứng lại trời non nước, Một mảnh tình riêng ta với ta. - Qua Đèo Ngang, Huyện Thanh-Quan Trong bài “Binh Xa Hành” Đổ Phủ diễn tả sự ra đi chinh chiến của người cha, người chồng, con, với sự tiễn đưa vội vả của mẹ già, vợ trẻ, con thơ

https://thuviensach.vn

車轔轔，馬蕭蕭， 行人弓箭各在腰。 耶娘妻子走相送， 塵埃不見咸陽橋。 …. Xa linh linh, mã tiêu tiêu, Hành nhân cung tiễn các tại yêu. Dã nương thê tử tẩu tương tống, Trần ai bất kiến Hàm Dương kiều. ……. - Binh Xa Hành, Đỗ Phủ

tạm dịch: Ngựa xe rầm rộ bốn phương, Chinh nhân cung tiễn thắt liền ngang lưng. Mẹ già, con trẻ, vợ thương, Trần ai đưa tiễn Hàm Dương chân cầu. …… Bản dịch – Trương Văn Tú Hình như thi sĩ Đặng Trần Côn, dưới triều vua Lê Dụ Tôn, trong thi khúc “Chinh Phụ Ngâm” đã dùng nhiều ý của Đỗ Phủ như “…. Đường giong ruổi lưng đeo cung tiễn, Buổi tiễn đưa lòng bận thê noa. ….” rồi lại “…. Tiếng nhạc ngựa lần chen tiếng trống, Giáp mặt rồi phút bỗng chia tay! Hà lương chia rẽ đường này, Bên đường trông lá cờ bay bùi ngùi.